II SA/Rz 319/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-04
Skład orzekający: Ewa Partyka, Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntu rolnego, na którym znajduje się nieużytkowana oczyszczalnia ścieków, uznając, że nie doszło do degradacji gruntu i nie ma podstaw do nałożenia obowiązku rekultywacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji wadliwie odmówiły wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntu rolnego, na którym znajduje się nieużytkowana oczyszczalnia ścieków. Organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, nie wyjaśniły jednoznacznie kwalifikacji gruntu, w tym w odniesieniu do definicji gruntu rolnego pod urządzeniami utylizacji ścieków, ani nie ustaliły stopnia degradacji gruntu. Ponadto, decyzje zostały wydane bez zasięgnięcia wymaganej opinii wójta, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący P. C. wystąpił z wnioskiem o zobowiązanie Gminy i Spółdzielni Mieszkaniowej do rekultywacji jego gruntu rolnego, na którym znajduje się nieużytkowana oczyszczalnia ścieków. Starosta odmówił wydania decyzji w sprawie rekultywacji, uznając, że grunt nie został zdegradowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wyjaśnienia stopnia degradacji gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...], zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do rekultywacji gruntu rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. C. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] stycznia 2014 r., [...], wydana na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 7 i 15, art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1205 – zwana dalej "ustawą"), którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] o odmowie wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntu rolnego, oznaczonego jako działka nr ewid. 362/1 poł. w B., stanowiącej własność P. C.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 19 grudnia 2011 r., ponowionym w dniu 27 maja 2013 r. P. C. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zobowiązanie Gminy [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] do rekultywacji gruntu rolnego, stanowiącego jego własność położonego w B., oznaczonego nr ewid. 362/1 poprzez: usunięcie z ww. nieruchomości wszelkich odpadów pozostałych po zakończonej działalności oczyszczalni ścieków, rekultywacji ww. nieruchomości oraz przywrócenia na koszt i ryzyko Gminy [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej tej nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. zniesienia wszelkich budynków, budowli oraz urządzeń (w tym odstojnika ścieków typu Imhoff).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]) odmówił zobowiązania Gminy [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] do rekultywacji ww. gruntu rolnego. Wskutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2013 r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] odmówił wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntu, tj. działki nr ewid. 362/1 poł. w B., stanowiącej własność P. C.
W uzasadnieniu organ podał, że działka nr 362/1 o użytku gruntowym i klasie gruntu: PsVI – pastwiska trwałe, zabudowana jest nieużytkowaną obecnie oczyszczalnią ścieków z osadnikiem typu Imhoff. Oczyszczalnia ta eksploatowana była do co najmniej 26 października 2009 r. i przyjmowała ścieki bytowe z budynku wielorodzinnego SM [...], budynku wielorodzinnego wspólnoty mieszkaniowej oraz dwóch budynków jednorodzinnych. Organ podał, że w myśl obowiązujących przepisów grunt był i jest gruntem rolnym. Wybudowanie oczyszczalni ścieków nie spowodowało jego degradacji, nie spowodowało konieczności wydania decyzji na wyłączenie z produkcji rolniczej. Teren działki nie zalicza się do gruntów zdewastowanych i zdegradowanych podlegających rekultywacji i zagospodarowaniu i nie znajduje się w rolniczej przestrzeni produkcyjnej w rozumieniu przepisów
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obecnie nie ma także zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku. Na podstawie przepisów ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych brak jest przesłanek do nakazania rozbiórki obiektów. Natomiast brak przesłanek do orzeczenia o rekultywacji gruntu powoduje niemożność wskazania osoby (podmiotu) powodującego utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów, obowiązanej do rekultywacji.
Odwołanie od tej decyzji złożył P. C. wnosząc o jej uchylenie oraz zobowiązanie Gminy [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] do rekultywacji na ich koszt gruntu rolnego, stanowiącego jego własność, położonego w B., oznaczonego nr ewid. 362/1 poprzez: usunięcie z ww. nieruchomości wszelkich odpadów pozostałych po zakończonej działalności oczyszczalni ścieków, rekultywacji ww. nieruchomości oraz przywrócenia na koszt i ryzyko Gminy [...] oraz SM tej nieruchomości do stanu poprzedniego tj. zniesienia wszelkich budynków, budowli oraz urządzeń (w tym odstojnika ścieków typu Imhoff). Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 7, art. 4 pkt 16 i 18, art. 20 ust. 1, art. 22 i art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Odwołujący zarzucił brak ustalenia stanu faktycznego, brak realizacji wytycznych zawartych we wcześniejszej decyzji Kolegium z dnia [...].10.2013 r. (nie wyjaśniono dlaczego Gmina [...], jak i SM utraciły status strony w postępowaniu). Zarzucił także błędne przyjęcie, że wybudowanie oczyszczalni nie spowodowało degradacji gruntu oraz przyjęcie, że rekultywacja gruntu może nastąpić dopiero po rozbiórce obiektów budowlanych. Nie ustalono rozmiaru ograniczenia wartości użytkowej gruntu.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wskazało, że stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązana do rekultywacji na własny koszt jest osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają:
1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5;
2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów;
3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów;
4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.
Nadto przedstawiając ustawowe definicje gruntów zdegradowanych (art. 4 pkt 16), gruntów zdewastowanych (art. 4 pkt 17), utraty albo ograniczenia wartości użytkowej gruntów (art. 4 pkt 15), jak również rozumienie rekultywacji gruntów (art. 4 pkt 18), Kolegium wskazało, że gruntami rolnymi są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne oraz grunty pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy).
W ocenie Kolegium, będąca przedmiotem sporu nieruchomość stanowiąca działkę nr 362/1, jest gruntem rolnym, albowiem skalsyfikowana jest jako pastwisko PsVI. Powyższego nie zmienia fakt, że posadowiony jest na niej budynek (nieużytkowanej obecnie) oczyszczalni ścieków, wykorzystywanej poprzednio przez mieszkańców wsi B. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że grunt pod urządzeniami utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi jest nadal gruntem o charakterze rolnym. Nie możne także było uznać, że grunt pod oczyszczalnią ścieków jest zdegradowany, zdewastowany czy też że utracił wartość użytkową. W takiej sytuacji nie ma możliwości orzeczenia o rekultywacji gruntu, który był i jest gruntem rolnym w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Brak potrzeby wydania orzeczenia o rekultywacji gruntu na podstawie art. 22 ustawy, powoduje także brak możliwości ustalenia osoby, czy podmiotu odpowiedzialnego za dewastację, degradację czy utratę wartości użytkowej i uznania jej za stronę postępowania. Jako prawidłowe Kolegium oceniło uznanie za stronę postępowania jedynie wnioskodawcy.
Reasumując SKO stwierdziło, że Starosta [...] zasadnie odmówił wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntu działki nr 362/1 w B. Samo wybudowanie oczyszczalni nie spowodowało utraty lub ograniczenia wartości użytkowej, dewastacji czy degradacji gruntu rolnego. Brak potrzeby wydania decyzji o rekultywacji, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy, spowodował także, brak potrzeby zasięgania opinii wójta, o jakiej mowa w ust. 2 tego przepisu. Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza ani przepisów ustawy ani przepisów procedury administracyjnej. Nadto działania zmierzające do rekultywacji gruntu nie mogą polegać na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego posadowionego na takim gruncie. Właściwymi w tym zakresie są organy nadzoru budowlanego.
Skargę na opisaną decyzję z dnia 10 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, złożył P. C. – zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego K. B., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 2 pkt 7 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że grunty które w myśl definicji legalnej są gruntami rolnymi nie mogą być uważane za grunty zdewastowane lub zdegradowane;
- art. 4 pkt 16 i 17 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że wybudowanie oczyszczalni ścieków na gruncie rolnym nie spowodowało utraty, ograniczenia, dewastacji lub degradacji gruntu rolnego, podczas gdy jej wybudowanie spowodowało, że działka nr 362/1 utraciła całkowicie rolniczą wartość użytkową;
- art. 4 pkt 18 i art. 22 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że rekultywacja gruntu może sprowadzać się wyłącznie do rozbiórki obiektów pozostałych po oczyszczalni ścieków tudzież musi być poprzedzona rozbiórką;
- art. 20 ust. 1 i art. 22 ustawy poprzez ich niezastosowanie i niewydanie decyzji
w sprawie rekultywacji, mimo, że wskutek działalności Gminy [...] i SM [...] doszło do ograniczenia wartości użytkowej gruntu;
- art. 22 ustawy poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie, że rekultywacja gruntu może nastąpić dopiero po rozbiórce obiektów budowlanych;
- art. 28 ust. 5 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie rozmiaru ograniczenia wartości użytkowej gruntu;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym stopnia degradacji gruntu rolnego i czynności niezbędnych do jego rekultywacji oraz oparcie się na materiałach zgromadzonych w toku innego postępowania;
- art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania. Zdaniem skarżącego zarówno Gmina [...] jak i SM [...] jako podmioty, których działalność na gruncie spowodowała degradację gruntu rolnego i utratę wartości użytkowej gruntu, winny być stronami postępowania i adresatami decyzji rekultywacyjnej;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie dowodów na podstawie których organy obu instancji poczyniły swe ustalenia,
- art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo, że organ I instancji nie wykonał wytycznych zawartych w decyzji SKO z dnia [...] października 2013 r., a dotyczących ustalenia stron postępowania.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął szczegółowo powyższe zarzuty. W jego ocenie w okolicznościach sprawy zostały spełnione przesłanki, z którymi ustawa wiąże obowiązek nałożenia obowiązku rekultywacji na podmioty, które spowodowały utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntu, a mianowicie działka nr 362/1 jest gruntem rolnym ustawy (art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy), grunt ten został zdegradowany w wyniku prowadzonej na nim działalności - oczyszczalnia ścieków (art. 4 pkt 16 i 17 ustawy).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Aby usunąć z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (tu decyzja) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę, do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwaną "P.p.s.a."). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, na podstawie zaś art. 135 P.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, częściowo z przyczyn w niej wywiedzionych.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1205), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Reguluje ona, zgodnie z treścią art. 1, zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Tak więc na podstawie przepisów ustawy mogą być prowadzone postępowania odnoszące się wyłącznie do gruntów rolnych lub leśnych w rozumieniu tej ustawy. Art. 2 ustawy zawiera w swej treści wyliczenie gruntów, których ona dotyczy. Zgodnie z tym przepisem gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są między innymi grunty pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi (ust. 1 pkt 7).
Trzeba też wskazać, że rekultywacja dotyczyć może wyłącznie gruntów rolnych i leśnych, a wynika to z ustawowych definicji pojęć: rekultywacji gruntów, gruntów zdegradowanych i gruntów zdewastowanych. Przez rekultywację gruntów należy rozumieć nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18 ustawy). Grunty zdegradowane to grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej (art. 4 pkt 16 ustawy). Grunty zdewastowane to grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku przyczyn, o których mowa w pkt 16 (art. 4 pkt 17 ustawy). W rozumieniu ustawy degradacja oraz dewastacja gruntów oznacza więc odpowiednio zmniejszenie lub utratę rolniczej lub leśnej wartości użytkowej, stąd też grunty podlegające rekultywacji w znaczeniu ustawy należy kwalifikować jako grunty rolne lub leśne. W stosunku do takich gruntów właściwy organ może wydać decyzję w sprawach rekultywacji (art. 22 ust. 1 ustawy).
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 20 maja 2013 r. (będącym ponowieniem wniosku z 16.12.2011 r.) skarżący domagał się wydania przez Starostę [...] decyzji w sprawie rekultywacji gruntu rolnego, tj. stanowiącej jego własność nieruchomość działki nr 362/1 poł. w B., poprzez:
1) usunięcie z w/w nieruchomości wszelkich odpadów pozostałych po zakończonej działalności związanej z oczyszczaniem ścieków,
2) rekultywację w/w nieruchomości,
3) przywrócenie na koszt i ryzyko Gminy [...] oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w/w nieruchomości do stanu poprzedniego, w tym do zniesienia wszelkich budynków, budowli oraz urządzeń (w tym odstojnika ścieków typu Imhoff).
Należy w związku z tym zauważyć, że wniosek osoby zainteresowanej rekultywacją nie wiąże właściwego organu (z mocy art. 5 ustawy jest nim starosta) co do zakresu rozstrzygania, a jest jedynie "sygnałem" do podjęcia odpowiednich czynności z urzędu (w razie ustalenia gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych postępowanie toczy się z urzędu). Organ ten nie jest więc zwolniony z dokonania ustaleń faktycznych odnośnie kwalifikacji gruntów objętych wnioskiem.
Stosownie do przepisu art. 22 ust. 2 ustawy decyzje w sprawach rekultywacji wydaje starosta, po zasięgnięciu opinii:
1) dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego – w odniesieniu do działalności górniczej,
2) dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego – w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji,
3) wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Nie ulega zatem wątpliwości, że wydanie decyzji w sprawach rekultywacji (odmowy) bez zasięgnięcia opinii (zastosowanie tu znajduje art. 106 k.p.a.) – która wprawdzie dla starosty nie jest wiążąca – oznacza, że decyzja będzie wadliwa (jako dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r., podjętą bez zasięgania opinii, o jakiej mowa w art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy, co czyni te decyzje wadliwymi w powyższym rozumieniu.
Decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania (art. 22 ust. 1 ustawy) określają:
1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5
2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów,
3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów,
4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.
Wydanie takiej decyzji musi być zatem poprzedzone postępowaniem administracyjnym, które powinno być prowadzone zgodnie z przepisami K.p.a., a które nakładają na organy orzekające w sprawie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Rozpoznając sprawę organy administracji powinny więc dążyć do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 K.p.a. (wyrażający zasadę prawdy obiektywnej) i przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób określony w art. 75 i nas. K.p.a. Stosownie zaś do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału8 dowodowego dopiero ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, i w końcu wyjaśnić stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia (zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.).
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego uzasadniających usunięcie z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wykluczając dopuszczalność rekultywacji przedmiotowego gruntu ustaliły, że działka nr 362/1 o pow. 0,1066ha, poł. w B., własności skarżącego, jest gruntem rolnym – zgodnie z wpisem do ewidencji gruntów sklasyfikowana jako pastwisko Ps VI – i "nie zmienia tego fakt, że jest na nim posadowiony budynek oczyszczalni ścieków, wykorzystywanej wcześniej przez mieszkańców wsi B." (aktualnie nieużytkowana). Nie ma więc możliwości orzeczenia o rekultywacji tego gruntu i również nie jest możliwe ustalenie osoby odpowiedzialnej (obowiązanej do rekultywacji myśl art. 20 ust. 1 ustawy).
Wskazane wyżej naruszenie obowiązków proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, prowadziło bowiem do wydania decyzji w oparciu o niepełny i nieoceniony należycie materiał dowodowy. Zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie dawał organom podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w sprawie rekultywacji gruntów działki nr 362/1 położonej w B. Zdaniem Sądu, przedwczesną jest ocena rekultywacji przedmiotowych gruntów i dlatego też, nie zasługuje na akceptację. W szczególności zauważyć należy brak wyczerpujących ustaleń organów obu instancji odnośnie jednoznacznej charakterystyki (kwalifikacji) gruntów działki nr 362/1, w tym tez z odniesieniem się do normy prawnej zawartej w cyt. wcześniej art. 2 ust 1 pkt 7 ustawy. Organy te uznając, że przedmiotowe grunty (pod nieużytkowaną obecnie oczyszczalnię ścieków) nie zostały zdegradowane, ani też zdewastowane jak również nie utraciły wartości użytkowej i w związku z tym nie wymagają rekultywacji, w żadnym stopniu (z zachowaniem zasad postępowania dowodowego) nie wyjaśniły powodów prowadzących do takiej oceny. Nie znajduje ona, co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, wsparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W aktualnym stanie dowodowym sprawy niniejszej dokonywanie oceny prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego w istocie nie jest więc możliwe.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyrażoną powyżej ocenę popełnionych naruszeń i wydadzą decyzję odpowiadającą prawu.
Z tych względów i na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło