I SA/Sz 670/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-06-04

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości, która nie została doręczona spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, ponieważ nie została doręczona spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości, którzy na mocy dziedziczenia stali się następcami prawnymi i stronami postępowania. Brak doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania, które solidarnie odpowiadają za zobowiązanie podatkowe, stanowi wadę postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości za 2012 r. dla współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania dróg wewnętrznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, stwierdzając, że decyzja nie została doręczona spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. K. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2012 podatnikom: [...], którzy stali się współwłaścicielami nieruchomości w trakcie roku podatkowego, obowiązek podatkowy powstał od dnia [...] r. i wysokość zobowiązania podatkowego wyniosła [...] zł Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że postępowanie podatkowe w sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia [...] r. Współwłaściciele nieruchomości stanowiącej działkę niezabudowaną oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], stanowiącej drogę wewnętrzną, położoną w obrębie ewidencyjnym nr [...], winni byli bez wezwania obliczyć i uiścić podatek od nieruchomości stosownie do art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.). Dalej, organ odwoławczy podał, że stanowiąca własność podatników działka nr [....], zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, posiada symbol użytku "dr". W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób zgodny z prawem dokonał wymiaru podatku od wyżej wskazanej nieruchomości, uznając, że należy ustalić podatek w tej samej wysokości w odniesieniu do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, niezależnie od ilości i wielkości posiadanych udziałów stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.l.". Natomiast odrębne decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości stosownie do wielkości przypadającego udziału w nieruchomości wspólnej są wydawane jedynie w tych przypadkach, w których wyodrębniono własność lokali (stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.o.l.), co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. [...] nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu II instancji i złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez pominięcie wyjątków wyznaczonych przez ten przepis. Skarżący podniósł, że nieruchomość, stanowiąca działkę o numerze ewidencyjnym [...] jest jedyną drogą dojazdową do położonych przy niej kilkudziesięciu działek, działki te z kolei leżą na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem funkcji letniskowej oraz usług komercyjnych. Bez tej drogi dojazd do budynków mieszkalnych byłby niemożliwy. Ponadto na drodze nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, a nieruchomość służy wyłącznie do dojazdu do określonych działek, z których część jest zabudowana budynkami mieszkalnymi. Zdaniem skarżącego nie ma zatem znaczenia, że jednym z współwłaścicieli działki jest przedsiębiorca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ww. ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 powołanej ustawy). Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w powyżej wskazanym zakresie, Sąd stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z decyzji, Kolegium skierowało swoją decyzję do wymienionych w decyzji podatników, jednakże umknęło uwadze Kolegium, że [...] zmarł dnia [...], a spadek po nim nabyły żona oraz córki w częściach równych po 1/3 części spadku każda z nich, które spadek przyjęły wprost. Oznacza to, że organ powinien był dokonać doręczenia zaskarżonej decyzji jego spadkobiercom jako następcom prawnym. Wskazać bowiem należy, że postępowanie podatkowe i decyzja w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości pozostającej we współwłasności ma obejmować zakresem podmiotowym (strony postępowania, adresaci decyzji) wszystkich współwłaścicieli, jako że wszyscy oni są solidarnie odpowiedzialni za zobowiązanie podatkowe, pod warunkiem doręczenia im decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że organ odwoławczy nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych, bowiem nie określił w prawidłowy sposób stron postępowania a w konsekwencji nie prowadził postępowania podatkowego z ich udziałem i nie doręczył decyzji wszystkim stronom. Wobec powyższego, wskazać należy, że organ powinien ustalić spadkobierców zmarłego podatnika – [...], na podstawie prawomocnego postanowienia sądu rejonowego stwierdzić w jaki sposób przyjęli spadek Po dokonaniu ustaleń w zakresie spadkobierców podatnika [...] i ustaleniu stron postępowania podatkowego, organ w ponownym postępowaniu przy rozpoznaniu sprawy podejmie stosowne rozstrzygnięcie, w tym oceni wpływ na toczące się postępowanie, okoliczności związanych ze śmiercią podatnika [...] Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania postanowiono zgodnie z przepisami art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło