II GSK 696/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-12

Skład orzekający: Cezary Pryca, Joanna Kabat-Rembelska, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może domagać się zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej, jeśli została ona obliczona na podstawie danych o uczniach nieposiadających wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, mimo że dyrektorzy placówek działali zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Edukacji Narodowej?
Ratio decidendi
Gmina nie może domagać się zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej, jeśli została ona obliczona na podstawie danych o uczniach nieposiadających wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Wytyczne Ministerstwa Edukacji Narodowej nie mogą uchylić obowiązku stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a dane o uczniach do subwencji muszą być zgodne ze stanem faktycznym na dzień 30 września danego roku i poparte odpowiednimi orzeczeniami.
Stan faktyczny
Gmina Miejska S. została zobowiązana do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 w wysokości 654.468 zł. Powodem było wykazanie w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) uczniów z niepełnosprawnościami, którzy nie posiadali wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub posiadali je po terminie. Gmina argumentowała, że działała zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Edukacji Narodowej, jednak WSA i NSA uznały te argumenty za niezasadne, podkreślając konieczność stosowania przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1142/14 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, oddalił skargę Gminy Miejskiej S. na decyzję Ministra Finansów z [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej na 2009 rok. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Minister Finansów decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2013 r. zobowiązującą Gminę Miejską S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2009 r. w wysokości 654.468 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: ustawa o systemie oświaty) nie uprawniały do wykazywania w sprawozdaniach statystycznych, jako uczniów objętych kształceniem specjalnym, uczniów nieposiadających orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego. Zgodnie z przepisami określającymi zasady podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostkami samorządu terytorialnego, przy wagach P2, P3 i P4, P5, P6, P28, P36 mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej (według stanu na dzień 30 września 2008 r.) posiadający orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Do przyznania oświatowej subwencji ogólnej nie były wystarczające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Przy wadze P38 uwzględniane były natomiast dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie mogły być uwzględniane orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowe Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej została ustalona na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2008 r., brak było również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń wydanych po 30 września 2008 r. Minister Finansów, po uwzględnieniu powyższych okoliczności, stwierdził, że część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2009 dla Miasta S. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 162,0448 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 11.993.688 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 162,0448 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wyniosła 11.339.220 zł, a więc była niższa o 654.468 zł od pierwotnie przyznanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę Gminy Miejskiej S. na powyższą decyzję. Sąd podzielił stanowisko organu, że warunkiem koniecznym dla przyznania dodatkowej subwencji z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, w zakresie wymienionych wag, są wyłącznie orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Ponadto przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588), w sposób wyraźny uzależniają przyznanie wagi P2, P3, P4, P5, P6, P28 i P36 od posiadania orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. W ocenie Sądu dyrektorzy placówek oświatowych, prowadzonych przez Gminę Miejską S., nie byli uprawnieni do wprowadzenia do Systemu Informacji Oświatowej (dalej: SIO) informacji o uczniach z niepełnosprawnościami objętymi wagą P2, P3, P4, P5, P6, P28 i P36 jeżeli nie dysponowali najpóźniej w dniu 30 września danego roku, tj. w dacie aktualizacji i przekazywania danych SIO orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym zgodnie z art. 71b ust.3 ustawy o systemie oświaty. WSA podniósł, że Minister Edukacji Narodowej sporządza wykaz szkół i placówek prowadzonych (dotowanych) przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie danych wprowadzanych do SIO przez szkoły czy zespoły szkół i na podstawie tych danych wyliczają kwotę części oświatowej subwencji ogólnej, wprowadzenie przez zespół szkół danych błędnych, bowiem nie wynikających z orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, spowodowało ustalenie nieprawidłowej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe działania Ministra Finansów, który ustalił, że tylko uczniowie wykazani w SIO posiadający na dzień 30 września 2008 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy wskazanych wagach i brak było podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji orzeczeń wydanych po 30 września 2008 r. Zgodnie z przeliczeniem - część oświatowa subwencji ogólnej wyniosła 11.339.220 zł i była o kwotę 654.468 zł niższa, niż pierwotnie obliczona. Sąd pierwszej instancji uznał za nietrafny zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2008 r., nr 88, poz. 539 ze zm. dalej: ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). W przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy Minister Finansów zobowiązał Gminę Miejską Sa. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2009 r. w wysokości 654.468 zł. W ocenie Sądu chybione są również zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca postępowała zgodnie ze wskazaniami Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej, co do wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na klasyfikację chorobową, która traktowana być miała na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych. Sąd stwierdził, że podstawę przeliczania oświatowej subwencji ogólnej stanowią tylko i wyłącznie przepisy obowiązującego prawa, które określają zasady podziału środków budżetowych. Sąd podkreślił, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia przyczyna, dla której uczniowie niepełnosprawni, pomimo braku wymaganego przepisami orzeczenia zostali umieszczeni w bazie ISO jako dotknięci niepełnosprawnością. Gmina Miejska S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej, a w konsekwencji bezpodstawne żądanie od skarżącej zwrotu części subwencji; II. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7, art. 8, art. 77, 80 k.p.a. w związku z 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm., dalej: p.u.s.a.) przez niezastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu zarzutu, niedokonanie pełnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego polegającego na błędnym uznaniu i nieuwzględniu faktu, iż skarżąca dostała wyraźne wytyczne od Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej mgr R. P., co do wydania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na klasyfikację chorobową, która traktowana ma być na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych; - art. 7, 8 k.p.a. w związku z art. 1 § 1 § 2 p.u.s.a. przez niezastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu zarzutu poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej gminy oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa; - art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadająca wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącą zarzutu otrzymania wytycznych od Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej mgr R. P., co do wydania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, bez względu na klasyfikację chorobową, która traktowana ma być na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych; - art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina Miasta S. wskazała, że działania strony skarżącej były spowodowane poleceniami Pana mgr R. P. będącego Głównym Wizytatorem Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej. W związku z tym do Systemu Informacji Oświatowej dyrektorzy przedszkoli zgłaszali dzieci z deficytami, które przypisane zostały do odpowiednich wag przy naliczaniu wysokości subwencji oświatowej, zgodnie z poleceniem wizytatora. Dyrektorzy palcówek wiedząc o poszczególnych przypadkach uczniów, którzy otrzymują orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wykazali ich w Systemie na dzień 30 września 2008 r. Termin ten jest jedynym możliwym terminem przekazania danych o potrzebie kształcenia w danym roku szkolnym, gdyż do systemu tego nie ma możliwości wprowadzenia poprawek. Zatem w działaniu dyrektorów placówek chodzi o zabezpieczenie środków finansowych na kształcenie uczniów z orzeczeniami, aby osoby te mogły mieć odpowiednie warunki nauki. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że skarżąca nie zakwestionowała ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzeczenia. Z ustaleń tych wynika, że dyrektorzy przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez skarżącą, w SIO według stanu na 30 września 2008 r., błędnie zakwalifikowali 48 wychowanków do niewłaściwych wag, co przełożyło się na zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 162,0448 wychowanków. Zasadniczo błąd polegał na kwalifikowaniu uczniów do wag P2, P3, P4, P5, P6, P28 i P36 na podstawie opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, zamiast orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w poradni psychologiczno – pedagogicznej. Ponadto w pięciu przypadkach orzeczenie zespołu zostało wydane po 30 września 2008 r., co uniemożliwiało ich uwzględnienie w SIO, który obejmował dane według stanu na 30 września 2008 r. Zgodnie z art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ustawy (niepełnosprawne oraz niedostosowane społecznie), wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy. Z kolei z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty wynika, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Wspomniane orzeczenia były jedyną podstawą do ujmowania uczniów niepełnosprawnych w SIO oraz uwzględniania przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z algorytmem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Z opisów wag P2, P3, P4, P5, P6, P28 i P36 zamieszczonych w tym załączniku wynika, że posiadanie przez ucznia orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy właściwej wadze. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w tym zakresie obowiązywała formalna teoria dowodów i wykluczone było zastępowanie wspomnianych orzeczeń innymi dowodami, w tym opinią z poradni psychologiczno-pedagogicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Przede wszystkim należy zauważyć, że art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. normuje zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. To, czy ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Jedynie w sytuacji, gdyby sąd skontrolował zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o inne kryterium, niż kryterium legalności, czy też orzekł w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, przepis ten mógłby stanowić podstawę kasacyjną w powiązaniu z naruszeniem innych przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, gdyż Sąd pierwszej instancji oceniał zgodność z prawem aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Kwestia naruszenia przez Ministra Finansów, wymienionych w zarzucie przepisów postępowania administracyjnego również była przedmiotem oceny Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że Minister Finansów nie naruszył wspomnianych przepisów, gdyż podnoszona przez skarżącą okoliczność uzyskania wytycznych od Głównego Wizytatora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej, co do wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole bez względu na klasyfikację chorobową, która miała być traktowana na równi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niepełnosprawnych nie miała w sprawie znaczenia. W postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej nie są istotne przyczyny, które spowodowały przyznanie tej subwencji w niewłaściwej wysokości, w tym z jakich powodów w SIO wykazano uczniów, którzy 30 września 2008 r. nie posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. Ewentualne problemy w uzyskiwaniu przez uczniów orzeczeń zespołów orzekających działających w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w istocie związane są z funkcjonowaniem tych zespołów i nie należą do sprawy. Podkreślenia natomiast wymaga, że skarżąca miała obowiązek stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a wspomniane "wytyczne" nie mogły uchylić tego obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony także zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej gminy oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa. W tym miejscu należy zauważyć, że art. 7 k.p.a. zawiera kilka fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego: zasadę praworządności, rozwiniętą szerzej w art. 6, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli odnosi się nie tylko do prawa procesowego, gdyż wynikają z niej również zasady interpretacyjne dla prawa materialnego (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11.wydanie Warszawa 2011 s. 61). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. sygn. akt SA 820/81 przyjął, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy (ONSA 1981, nr 1, poz. 57, s. 226). Podzielając w pełni przedstawiony pogląd wskazać należy, że art. 7 k.p.a. in fine ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 1995 r. sygn. akt SA/Wr 2744/94 (niepubl.) wskazując, że reguła wyrażona w art. 7 k.p.a. ma zastosowanie we wszystkich tych wypadkach, w których rozstrzygnięcie sprawy powierzone zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, co zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Decyzja wydawana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego jest tzw. decyzją związaną. Minister Finansów wobec ustalenia, że część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej miał obowiązek wydania określonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ nie mógł wybrać innego sposobu załatwienia sprawy kierując się interesem społecznym rozumianym jako interes lokalnej wspólnoty samorządowej gminy. W świetle dotychczasowych rozważań nie sposób podzielić także argumentację skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez Ministra Finansów art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba, że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu niezależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak już wspomniano Minister Finansów w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że wypłaconą Gminie Miejskiej S. część oświatową subwencji ogólnej na rok 2009 obliczono z uwzględnieniem uczniów, którzy nie posiadali orzeczeń, wydanych na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. W związku z tym, skoro skarżąca uzyskała część oświatową subwencji ogólnej wyższą od należnej, zarzut niewłaściwego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie mógł być uznany za usprawiedliwiony. Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko Ministra Finansów o braku podstaw do otrzymania przez Gminę Miejską S. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wynikającej z uwzględnienia niewłaściwej liczby uczniów przy wagach P2, P3, P4, P5, P6, P28 i P36 . W konsekwencji Sąd słusznie uznał, że zaskarżona decyzja, zobowiązująca do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, jest zgodna z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niesłuszny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, by taka sytuacja miała miejsce. Dodać także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r. wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa skarżonego rozstrzygnięcia (uchwała NSA z 15.02.2010 r. II FPS 8/09 ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte tego rodzaju wadą. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego a tym samym przyjął je za podstawę orzeczenia. W orzecznictwie i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 141 § 4 p.p.s.a. wymóg przedstawienia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych w skardze nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te warunki. Sąd przedstawił istotę zarzutów podniesionych w skardze, a następnie odniósł się do nich, przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawy do uznania ich za niezasadne. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło