II FW 3/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-05
Skład orzekający: Jerzy Płusa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Miejską a Samorządowym Kolegium Odwoławczym dotyczącego rozpatrzenia skargi na działanie organu podatkowego (Burmistrza) wniesionej na podstawie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych dotyczących rozpatrywania skarg wniesionych na podstawie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet jeśli dotyczą one zaniedbań organu podatkowego. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków, choć uregulowane przez K.p.a., nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a spory w tym zakresie nie są sporami kompetencyjnymi w rozumieniu procesowym, które podlegają kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył dwie skargi o jednakowej treści, jedną do Rady Miejskiej w O., a drugą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., na działanie Burmistrza O. w zakresie doręczania decyzji podatkowych współwłaścicielom nieruchomości. Rada Miejska uznała się za niewłaściwą i wskazała SKO jako właściwe, natomiast SKO uznało się za niewłaściwe i przekazało skargę do Rady Gminy. Wnioskodawca złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
II FW 3/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Ł.S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Radą Miejską w O. i Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi Ł.S. na działanie Burmistrza O. postanawia: odrzucić wniosek. 1
Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Ł.S. - zwany dalej "wnioskodawcą", złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, na podstawie art. 64 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm) - powoływaną dalej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 22 § 1 pkt 1 i art. 22 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - powoływanej dalej jako "K.p.a.", wnosząc o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, jaki powstał pomiędzy Radą Miejską w O. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P., dla których brak jest wspólnego organu wyższego stopnia oraz o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów przepisanych prawem.
Jak wynika z wniosku, wnioskodawca skierował dwie skargi o jednakowej treści, jedną do Rady Miejskiej w O., a drugą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.
Pierwsza skarga z dnia 28 lutego 2014 r. wniesiona została na postawie art. 221 § 2 i 3, art. 227, art. 228 oraz art. 229 pkt 3 K.p.a. w interesie publicznym na zaniedbanie i nienależyte wykonanie zadań, a tym samym naruszenie praworządności przez organ podatkowy - Burmistrza O., który narusza przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749). Powyższa skarga w myśl art. 229 pkt 3 K.p.a. została skierowana do Rady Miejskiej w O., gdyż jest ona organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
Drugą skargę, o tej samej treści, wnioskodawca złożył w dniu 18 marca 2014 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Wskazując w końcowej części uzasadnienia skargi, że zgodnie z art. 229 pkt 2 K.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jest - wojewoda lub organ wyższego stopnia, a więc w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.
W obu tych skargach wnioskodawca podniósł, że Burmistrz Miasta jako organ podatkowy w sprawie podatków lokalnych (m.in. podatku od nieruchomości), wydaje decyzje wymiarowe. W przypadku gdy podatek dotyczy nieruchomości będącej współwłasnością kilku osób, w decyzji jako oznaczenie stron Burmistrz podaje dane pierwszego podatnika i jego adres oraz kolejnych podatników bez podawania ich adresów, jeżeli ten adres jest tożsamy z adresem pierwszego podatnika, co zdaniem wnioskodawcy narusza art. 210 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, które to przepisy wskazują konstytutywne elementy decyzji. Ponadto zarzucono, że w przypadku gdy występuje więcej niż jeden właściciel nieruchomości, Burmistrz wydaje jedną decyzję i doręcza ją tylko jednemu podatnikowi, czym narusza art. 211 Ordynacji podatkowej. Zdaniem wnioskodawcy, każdy ze współwłaścicieli powinien otrzymać odrębny egzemplarz decyzji podatkowej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, bez względu na fakt zamieszkiwania pod tym samym adresem, czy pod innym. W sytuacji, gdy decyzja zostanie bowiem doręczona jednemu ze współwłaścicieli, tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe, co należy uznać za rażące naruszenie prawa materialnego podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w dniu 21 marca 2014 r. podjęła uchwałę, w której powołując się na art. 234-236 K.p.a. uznała się za niewłaściwą do rozpoznania skargi i zgodnie z dyspozycją art. 231 K.p.a. wskazała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jako organ właściwy w sprawie. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że skarga dotyczyła postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie podatkowej, w której to organy podatkowe nie doręczyły żonie wnioskodawcy decyzji, ponieważ nie znały jej adresu zamieszkania (innego niż dotychczas podawany w informacjach podatkowych), bowiem żadna ze stron nie dopełniła obowiązku złożenia stosownej informacji o jego zmianie. Wnioskodawca odwołał się w tej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., a akta sprawy Urząd Miejski odesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 11 marca 2014 r. Dalej wskazano, że rozpoznając odwołanie wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeknie, czy brak wiedzy organu podatkowego o zmianie adresu zamieszkania jednego z małżonków, przez co nie została mu doręczona decyzja podatkowa, a podatek został uregulowany, wymaga jej sprostowania lub zmiany.
Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę powołując się na treść art. 229 pkt 3 K.p.a. zawiadomiło wnioskodawcę o tym, że skarga została przekazana według właściwości do rady gminy.
Zatem biorąc powyższe pod uwagę wnioskodawca stwierdził, że w sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Miejską w O. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P., bowiem oba wymienione organy uznały się za niewłaściwe do rozpatrzenia skargi i w związku z tym uznał za zasadne złożenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie żądanie wnioskodawcy dotyczy rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość, jaki w jego ocenie, zaistniał pomiędzy Radą Miejską w O. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P., o którym to sporze mowa jest w art. 4 P.p.s.a.
Nie budzi wątpliwości fakt, gdyż wynika to z akt sprawy, że skargi wnioskodawcy zostały złożone w trybie i na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. i dotyczą zaniedbań i nienależytego wykonywania zadań, a tym samym naruszenia praworządności przez organ podatkowy - Burmistrza O.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 15 § 2 P.p.s.a., do rozstrzygania sporów kompetencyjnych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według zaś art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek jest dopuszczalny. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle art. 58 § 1 i 2 P.p.s.a.
Jak już wyżej wskazano z akt sprawy wynika, że skargi: z dnia 28 lutego 2014 r. oraz z dnia 18 marca 2014 r. wniesione odpowiednio - do Rady Miejskiej w O. i do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., oparte zostały na podstawie art. 221 § 2 i § 3, art. 227, art. 228 i art. 229 pkt 3 K.p.a.,
Natomiast obecnie przedmiotem niniejszego postępowania jest żądanie wnioskodawcy wskazania organu właściwego do "podjęcia stosowej decyzji mającej na celu wyeliminowanie naruszenia przepisów prawa regulujących postępowanie w tym zakresie, a także wyegzekwowanie od organu podatkowego - Burmistrza O. - obowiązku doręczania decyzji podatkowych do stron, tj. do wszystkich podatników - także współwłaścicieli."
W takiej sytuacji, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy tego rodzaju spór jest sporem o właściwość, w rozumieniu art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Mając to na uwadze, należy stwierdzić, że rozstrzyganie tych sporów jest instytucją procesową, która ma na celu doprowadzenie do wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym. W tym miejscu należy wskazać na tezę z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., sygn. akt OW 156/04, w którym Sąd stwierdził, że spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 22 § 2 K.p.a., może powstać jedynie przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Powstanie natomiast sporu pomiędzy organami jednostki samorządu terytorialnego, co do właściwości rozpatrzenia skargi wniesionej w trybie przepisów Działu VIII K.p.a., nie jest sporem w rozumieniu art. 22 par. 2 K.p.a., i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Cech takich nie zawiera postępowanie związane z rozpatrywaniem skarg wnoszonych w trybie art. 221 i następnych K.p.a. Wprawdzie, jak to stanowi art. 2 K.p.a., kodeks ten normuje "ponadto" postępowanie w sprawach skarg i wniosków, jednakże postępowanie to nie jest związane z rozstrzyganiem indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Inaczej rzecz ujmując, jeśli nawet powstaną spory związane z rozpatrywaniem skarg i wniosków, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, spory te nie mogą być zakwalifikowane jako spory kompetencyjne, w znaczeniu procesowym. Co więcej, do rozpatrzenia tego rodzaju sporów na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt. 4 P.p.s.a., z braku upoważnienia ustawodawcy, nie jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro zatem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zgłoszony w tym przedmiocie wniosek podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło