III SA/Gl 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami (odmowy wszczęcia postępowania) oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu zażalenia "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. przy ul. [...] , na postanowienie Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na nabywcę przedsiębiorstwa ""B" " w S. przy ul. [...] - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Postanowienie to wydano na podstawie art. 61a, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako "k.p.a."). W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej okoliczności do stanu faktycznego sprawy. W tych zaś ramach podano, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. , działając na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na nabywcę przedsiębiorstwa ""B" " w S. przy ul. [...] wskazując w uzasadnieniu na brak podstaw do wydania decyzji w tym zakresie. W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji administracyjnej w zakresie przeniesienia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na nabywcę przedsiębiorstwa i tym samym ograniczenie możliwości kontroli instancyjnej stanowiska zajętego przez organ; art. 61a k.p.a. przez odmowę wszczęcia postępowania gdy winno zostać wszczęte z urzędu przez organ administracji publicznej; art. 551 w zw. z art. 552 kodeksu cywilnego poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie przeniesienia z mocy prawa spornych zezwoleń na Spółkę i stwierdzenie, iż nie jest ona uprawniona do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewidzianym zezwoleniami posiadanymi przez poprzednich właścicieli przedsiębiorstwa ""B" " w S. przy ul. [...] podczas gdy zgodnie z w/w artykułami prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie tych przepisów przeszło z mocy samego prawa na nabywcę przedsiębiorstwa – Spółkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] . utrzymało w mocy postanowienie pierwszej instancji. Wskazując na regulację art. 61 a § 1 k.p.a. tj. gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania – SKO podkreśliło, że przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania: 1. gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania; 2. gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn i na tej oparł się organ I instancji. SKO zauważyło, że inne uzasadnione przyczyny to takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Natomiast z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] r. Spółka wystąpiła o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie przeniesienia na nią zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych jako nabywcę przedsiębiorstwa ""B" " w S. przy ul. [...] . Jednak żaden przepis prawa nie zezwala na przenoszenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podmiot inny niż ten, wskazany w zezwoleniu, gdyż przysługuje ono tylko konkretnemu, indywidualnie oznaczonemu przedsiębiorcy, który we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność w tym zakresie; ma ono bowiem charakter uprawnienia podmiotowego ściśle związanego z jego adresatem. Oznacza to, że jest nierozerwalnie związane z oznaczonym przedsiębiorcą i nie może być przez niego zbyte czy przeniesione na inny podmiot. Skoro więc żaden przepis prawa nie wskazuje na możliwość przeniesienia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wniosek Spółki o wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie nie mógł stanowić podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ I instancji zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 6la § 1 k.p.a. "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. wniosła skargę na powyższe postanowienie SKO w K. zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem art. 61a § 1 Kpa. Zdaniem Skarżącej brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie bowiem nabycie przedsiębiorstwa następuje wraz z jego składnikami, a w tym wypadku SA to zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podtrzymał wcześniej podnoszoną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. W tym zakresie a_@KON@_rt. 61a _@POCZ@__@KON@_§ 1 Kpa stanowi, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie może nastąpić w przypadku wystąpienia niedopuszczalności tego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do grupy przyczyn o charakterze podmiotowym należy m.in. brak zdolności prawnej czy też oczywisty brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć takie okoliczności jak np. gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie nadaje się do załatwienia w formie prawno- administracyjnej. Przechodząc więc do oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie z zakresu obrotem napojami alkoholowymi jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoimi, charakterystycznymi, sztywnymi regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym. W procesie tym ustawodawca nie dopuścił uznaniowości czy dowolności organu. Zgodnie z art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j.: Dz. U. 2012 r. poz. 1356) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zezwolenie wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy, którego wymogi formalne zostały określone w ust. 5 tego przepisu. Natomiast konkretne warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży uregulowano w ust. 7 art. 18. Skoro więc na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustawodawca zobligował konkretne organy administracji publicznej do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy, krzewienia trzeźwości i abstynencji, oddziaływania na osoby nadużywające alkoholu – z jednej strony. Z drugiej zaś zawarł enumeratywne katalogi przesłanek, podstaw i warunków, które musi spełnić podmiot chcący uzyskać zezwolenie na obrót napojami alkoholowym. W konsekwencji zatem stwierdzić należy, że jakakolwiek rozszerzająca interpretacja przepisów w/w ustawy w tym zakresie jest niedopuszczalna. Podobnie jak brak jest podstaw do stosowania regulacji cywilnych – w tym wskazywanego przez skarżącą Spółkę art. 551 k.c. określającego definicję przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującego m.in. – w pkt. 5 - koncesje, licencje i zezwolenia oraz art. 552 stanowiącego, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przy takiej bowiem charakterystyce przedsiębiorstwa jako przedmiotu prawa należy rozumieć wyłącznie sferę objętą przepisami Kodeksu cywilnego. Natomiast nie mieszczą się w tym zakresie wszelkie kwestie związane z konkretnym stosunkiem administracyjno-prawnym, kształtowanym indywidualnym aktem administracyjnym. W konsekwencji powyżej przedstawionych uwarunkowań faktycznych i prawnych należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.