II SA/Bk 107/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-06-05

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Paweł Janusz Lewkowicz, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rejestracyjny może odmówić rejestracji pojazdu we wznowionym postępowaniu administracyjnym, jeśli pierwotna decyzja o rejestracji została wydana na podstawie sfałszowanej umowy kupna, a skarżący domaga się zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o zasiedzenie własności pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu było uzasadnione, ponieważ pierwotna decyzja opierała się na sfałszowanej umowie kupna, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. Odmowa rejestracji pojazdu we wznowionym postępowaniu była prawidłowa, ponieważ skarżący nie przedłożył autentycznego dowodu własności. Sąd uznał również, że toczące się postępowanie cywilne o zasiedzenie nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla postępowania rejestracyjnego i nie było podstaw do jego zawieszenia.
Stan faktyczny
Skarżący uzyskał rejestrację pojazdu w 2009 r. na podstawie umowy kupna. W 2012 r. prokurator wniósł o wznowienie postępowania, zarzucając, że umowa kupna była sfałszowana, co potwierdził wyrok sądu karnego. Prezydent Miasta S. wznowił postępowanie, uchylił decyzję o rejestracji i odmówił rejestracji pojazdu z powodu braku autentycznego dowodu własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania, a także wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o zasiedzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu we wznowionym postępowaniu administracyjnym oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. W dniu [...].01.2009r. na wniosek skarżącego W. R. został pod numerem rejestracyjnym [...] zarejestrowany w Urzędzie Miejskim w S. pojazd marki P. Podstawą rejestracji była umowa kupna pojazdu z [...].12.2008r. W dniu [...].10.2012r. do Prezydenta Miasta S. wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. od opisanej wyżej ostatecznej decyzji o rejestracji pojazdu. Prokurator zarzucając oparcie rejestracji pojazdu na fałszywym dokumencie kupna wniósł o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, uchylenie decyzji o rejestracji oraz wydanie nowej merytorycznej decyzji w sprawie. Prokurator dołączył do sprzeciwu odpis wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. [...] z dnia [...].02.2012r., z którego wynika, że skarżący w dniu [...].12.2008r. z góry powziętym zamiarem posłużył się przy rejestrowaniu pojazdu umową kupna pojazdu marki P. z dnia [...].07.2008r., sfałszowaną poprzez podrobienie podpisu osoby figurującej jako sprzedawca pojazdu, podanie innego niż w rzeczywistości sprzedawcy pojazdu oraz miejsca zawarcia transakcji. Postanowieniem z dnia [...].10.2012r. Prezydent Miasta S. wznowił na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 K.p.a. postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, po czym po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z dnia [...].12.2012r. na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...].01.2009r. o zarejestrowaniu na wniosek skarżącego pojazdu marki P. o numerze rejestracyjnym [...] oraz o odmowie zarejestrowania pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ opisał podstawę wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu podkreślając, że posłużenie się przez skarżącego sfałszowaną umową kupna pojazdu zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Podkreślił też, że we wznowionym postępowaniu skarżący nie przedłożył w organie rejestracyjnym autentycznego dowodu własności pojazdu i dlatego odmówiono – po uchyleniu decyzji o rejestracji – zarejestrowania pojazdu. W odwołaniu od tej decyzji W. R. zarzucił organowi: - naruszenie art. 7 K.p.a w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz zagadnienia wstępnego występującego w sprawie, - naruszenie art. 8 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez zastąpienie pierwotnej decyzji, korzystnej dla strony, na nową decyzję negatywną zasadniczo w oparciu o ten sam stan faktyczny sprawy. Odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o zawieszenie wznowionego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny sprawy z jego powództwa o nabycie przez zasiedzenie własności pojazdu osobowego marki P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu wniosku o zawieszenie postępowania, postanowieniem z dnia [...].02.2013r, odmówiło zawieszenia postępowania. Postanowienie to było przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, następstwem, którego było wydane w dniu [...].03.2013r. postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia wznowionego postępowania. Postanowienie to stało się następnie przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej wywiedzionej przez W. R., która wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5.09.2013r. wydanym pod sygn. IISA/Bk 373/13 została oddalona. Po ostatecznym i prawomocnym przesądzeniu braku podstaw do zawieszenia wznowionego postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].11.2013r. po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji, wydanej we wznowionym postępowaniu, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało zasady procedowania we wznowionym postępowaniu administracyjnym i stwierdziło za organem I instancji, że zasadne było wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oraz prawidłowa decyzja wydana we wznowionym postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił udowodnienie wyrokiem karnym okoliczności posłużenia się przy rejestracji pojazdu fałszywą umową kupna pojazdu. Wskazał na treść art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ruchu drogowym, z którego wynika, że podstawą rejestracji jest dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy. Stwierdził, że kwestia prawa własności rejestrowanego pojazdu musi być rozstrzygnięta w momencie rejestracji a nieprzedłożenie stosownego dokumentu powoduje negatywne rozpatrzenie wniosku o rejestrację pojazdu. Skoro z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie legitymował się w momencie rejestracji dokumentem potwierdzającym nabycie pojazdu i właściwego dokumentu potwierdzającego nabycie pojazdu nie przedłożył we wznowionym postępowaniu, zaistniała konieczność uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu i odmowy jego zarejestrowania. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego, W. R. zarzucił decyzji Kolegium: -naruszenie art. 7, 77 par. 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, -naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w toku jest postępowanie w sprawie cywilnej o stwierdzenie nabycia przez skarżącego własności pojazdu przez zasiedzenie a zatem organ rejestracyjny powinien był zawiesić wznowione postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie cywilnej. Nieodczekanie na wynik postępowania cywilnego i brak dążenia przez organ do ustalenia, czy skarżący nabędzie własność pojazdu, skutkowało naruszeniem art. 77 par. 1 K.p.a. Skarżący dodał, że nabywając pojazd zbywany przez osobę podającą się za pełnomocnika byłego właściciela został wprowadzony w błąd co do autentyczności umowy sprzedaży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Do wznowienia, bowiem postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu nabytego przez skarżącego oraz do wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odmawiającej jego rejestracji, doszło bez naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym bez zarzucanego skargą naruszenia reguł administracyjnego postępowania dowodowego. Przede wszystkim zauważyć należy, że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dokonanej w styczniu 2009r. rejestracji pojazdu P. nabytego przez skarżącego umową kupna z dnia [...].12.2008r. Podstawę wznowienia postępowania stanowiła bowiem okoliczność posłużenia się przez skarżącego przy rejestracji umową nabycia pojazdu sfałszowaną poprzez podrobienie podpisu osoby figurującej jako sprzedawca pojazdu, podanie innego niż w rzeczywistości sprzedawcy pojazdu oraz miejsca zawarcia transakcji. Okoliczność powyższa została potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z [...].02.2012r. sygn. [...], mocą którego warunkowo umorzone zostało postępowanie karne przeciwko skarżącemu W. R. podejrzanemu o to, że w dniu [...] i [...] grudnia 2008r. w S. działając w krótkich odstępach czasu i w ramach z góry powziętego zamiaru posłużył się podrobioną - w opisany wyżej sposób - umową kupna pojazdu używanego P. jako autentycznym dokumentem w Urzędzie Celnym, Skarbowym i Urzędzie Miasta podczas czynności związanych z zarejestrowaniem pojazdu. Instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego może być stosowana wyłącznie do osób winnych popełnienia przestępstwa. Wobec prawomocnego potwierdzenia wyrokiem karnym winy skarżącego i okoliczności popełnienia przez niego przestępstwa posłużenia się przy rejestracji sfałszowaną umową kupna pojazdu, bezspornie wykazane zostało wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego opisanej art. 145 par. 1 pkt 1 K.p.a. Umowa kupna pojazdu stanowiąca dokument własności rejestrowanego pojazdu tj. dowód na podstawie którego ustalono okoliczność istotną dla zarejestrowania pojazdu, okazała się fałszywa. Obiektywny fakt fałszywości dowodu, na którym oparto ostateczną decyzję o zarejestrowaniu pojazdu, wynikający z wyroku karnego, nie pozwalał organowi wznawiającemu postępowanie na prowadzenie własnych ustaleń okoliczności popełnienia przestępstwa. Również sąd administracyjny wobec istnienia dowodu z dokumentu w postaci wyroku sądu karnego, nie może czynić własnych ustaleń okoliczności związanych z popełnieniem przestępstwa. W tej sytuacji zawarte w skardze uwagi strony o wprowadzeniu w błąd przy zawieraniu umowy kupna pojazdu, co do autentyczności dokumentu, trafiają w próżnię. Oczywistość posłużenia się przy rejestrowaniu pojazdu fałszywym dowodem własności, nakazywała we wznowionym postępowaniu uchylenie dotychczasowej decyzji o rejestracji. Przepis art. 151 par. 1 pkt 2 K.p.a. stanowi bowiem, że organ administracji po przeprowadzeniu wznowionego postępowania uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Ta nowa decyzja nie mogła być korzystna dla skarżącego, ponieważ we wznowionym postępowaniu administracyjnym nie został przedłożony dokument własności pojazdu. Z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Dowodem własności jest dokument odzwierciedlający nabycie praw do pojazdu przez osobę wnioskującą o jego zarejestrowanie. Powinien to być dokument autentyczny formalnie i zgodny z prawdą. Takim dokumentem skarżący nie dysponował we wznowionym postępowaniu administracyjnym, objętym kontrolą sądu administracyjnego. Okoliczność wystąpienia przez skarżącego na drogę sądową z wnioskiem o stwierdzenia nabycia własności pojazdu w drodze zasiedzenia nie stanowiła zagadnienia wstępnego dla wznowionego postępowania o czym orzekł organ odmawiając zawieszenia wznowionego postępowania do czasu zakończenia postępowania z wniosku o zasiedzenie. Odmowa zawieszenia postępowania była potem przedmiotem złożonego przez skarżącego do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawieszenia wznowionego postępowania, a po ostatecznym przesądzeniu braku podstaw do zawieszenia, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, rozpatrzonej w sprawie o sygn. IISA/Bk 373/13 w sposób negatywny dla strony. Okoliczność, zatem braku wpływu na rozstrzygnięcie sprawy rejestracji pojazdu we wznowionym postępowaniu, toczącego się postępowania cywilnego o zasiedzenie, została już przesądzona w sposób ostateczny i prawomocny. W tej sytuacji również zarzucana w skardze nietrafność kontynuowania wznowionego postępowania bez oczekiwania na wynik sprawy o zasiedzenie trafia w próżnię. Dla wyjaśnienia sprawy wznowionego postępowania o rejestrację pojazdu nie miał znaczenia przyszły wynik postępowania o zasiedzenie. Jeżeli będzie dla strony korzystny, pozwoli skarżącemu zarejestrować pojazd w przyszłości. Kwestia dysponowania prawem własności rejestrowanego pojazdu winna być niewątpliwie dowiedziona w dacie złożenia wniosku o rejestrację. We wznowionym postępowaniu administracyjnym ponownemu rozpatrzeniu podlegał wniosek strony z [...] grudnia 2008r., do którego dołączony dowód własności pojazdu okazał się fałszywy. Zarzut skargi braku wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności jest chybiony albowiem – wbrew twierdzeniu strony – wyjaśnione w postępowaniu zostały fakty istotne dla skutecznego zarejestrowania pojazdu, wynikające z treści art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ogólne powołanie się na naruszenie reguł postępowania dowodowego, dokonane w oderwaniu od wynikających z norm prawa materialnego okoliczności wymagających w danej sprawie wyjaśnienia (dowodzenia), jest bezskuteczne. Mając na uwadze powyższe skargę oddalono (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło