I SA/Kr 231/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29.11.2013r. , nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy umorzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 29.11.2013r. , nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy umorzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.K. ur. w 1979r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. J. – K. ur. w 1981r. , synem T. K. ur. w 2010r. oraz córką K. K. ur. w 2011r. M. J. – K. zatrudniona jest, na ½ etatu, w T. sp. z o.o.. Jej średnie miesięczne wynagrodzenie w okresie od stycznia 2014r. do marca 2014r. wynosiło 1 378,46 zł., brutto, (1026,76 zł., netto). Pensja za miesiąc marzec 2014r. wyniosła natomiast 1 335,98 zł. netto. W 2013r. uzyskała ona łączny dochód w wysokości 6 288,48 zł. Saldo jej konta, na dzień 08.04.2014r. opiewało na kwotę 1 378,77 zł. M. K. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: "Firma Transportowo- Usługowa M, M K". Z tego tytułu w 2013r. uzyskał on dochód w wysokości 36 905,48 zł., przy przychodzie na poziomie 129 621,03 zł. Ponadto "z innych źródeł", wymienionych w formularzu PIT - 36 osiągnął dochód w kwocie 6 427,72 zł. Od grudnia 2013r. przebywa jednak na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje jedynie zasiłek chorobowy w wysokości 1132 zł. W marcu 2014r. wysokość tego zasiłku wyniosła natomiast 566,76 zł. Saldo jego konta firmowego, na dzień 07.04.2014r., opiewało na kwotę 762,23 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty dojazdu M. J. – K. do pracy – 100 zł., koszty żywności – 1000 zł., opłatę za wywóz śmieci – 20 zł., koszty odzieży i obuwia – 300 zł., opłatę za gaz – 27 zł., opłatę za energię elektryczną – 106 zł., koszty ogrzewania – 150 zł., opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 58 zł. (35 zł. +28 zł. = 58 zł.), opłatę za internet – 20 zł., opłatę za telefon – 50 zł., koszty lekarstw i witamin dla dzieci – 50 zł., koszty środków czystości i kosmetyków – 100 zł. Rodzina mieszka w domu o pow. 120 m2, położonym na działce o pow. 0,2831 ha, znajdującej się w L. Właścicielem tej nieruchomości jest M. K., w ½ części, oraz S. K. i J. K., na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w ½ części. M.K. nie posiada żadnych oszczędności. Jest natomiast właścicielem: przyczepy lekkiej marki Sam, rok prod. 1987, samochodu osobowego marki Mazda 626, rok prod 1993r. , samochodu ciężarowego marki Man 33.372, rok prod. 1992, - czasowo wycofanego z ruchu oraz samochodu ciężarowego marki Man 41.402 VF , rok prod 1995 - również czasowo wycofanego z ruchu. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawiona sytuacja M.K. nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt. I SA/Kr 230/14. Na obecnych etapach postępowań, koszty te obejmują wpisy od skarg i wynoszą łącznie 400 zł. (200 zł. + 200 zł. = 400 zł.). Kwota ta nie jest wysoka ale biorąc pod uwagę dochód małżonków oraz wysokość kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny, uiszczenie tej sumy stanowiłoby poważne uszczuplenie budżetu domowego a w konsekwencji pogorszenie warunków bytowych strony skarżącej i jej bliskich. Uzyskiwane środki wydawane są bowiem w całości na zaspokojenie bieżących potrzeb. Wnioskodawca nie ma natomiast, żadnych oszczędności a fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim dodatkowo uniemożliwia mu ich poczynienie. Konieczność zaspokajania niezbędnych wydatków z mniejszej kwoty dochodu, w postaci zasiłku, nie daje więc szans na wygospodarowywanie "wolnych" środków. M.K. jest wprawdzie właścicielem trzech samochodów oraz przyczepy - trzeba jednak podkreślić, że po pierwsze, dwa z tych pojazdów i przyczepa stanowią "narzędzie pracy" wnioskodawcy, po drugie, wiek wszystkich pojazdów wynosi ok. 20 lat., a po trzecie, samochody ciężarowe wycofane są z ruchu. Stąd też trudno posiadanie tych ruchomości rozpatrywać w kategoriach bezpośredniego, potencjalnego, źródła funduszy na pokrycie kosztów sądowych. W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).