II GZ 67/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 1 września 2014 r. sygn. akt I SA/GL 365/14 w zakresie odrzucenia sprzeciwu od postanowienia o umorzeniu postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w . odrzucił sprzeciw I. Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca) od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 lipca 2014 r. o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na brak obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 11 sierpnia 2014 r., a 18 sierpnia 2014 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "P. P." Sp. z o.o. w Z. wniosło od niego sprzeciw. Sąd I instancji przyjął, że w sytuacji, gdy podstawą nieuwzględniania wniosku o przyznaniu prawa pomocy jest jego bezprzedmiotowość, postanowienie o umorzeniu postępowania doręczane jest wyłącznie wnioskodawcy. Zatem tylko wnioskodawca może wnieść sprzeciw od tego orzeczenia. Tymczasem, w niniejszej sprawie sprzeciw został złożony przez podmiot, który nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, podlegał on odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, skoro przepis ten stanowi, że sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym, to tym bardziej podlega odrzuceniu sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. Sp. z o.o. w G., wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. W treści zażalenia nie powołano żadnych argumentów uzasadniających złożenie powyższego środka zaskarżenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w G., skarżąca została m.in. poinformowana, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż następuje ono z mocy ustawy, na co zwracano już uwagę przy rozpoznaniu poprzedniego wniosku w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od zarządzeń i postanowień wydawanych przez referendarzy sądowych w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Uregulowany tym przepisem zamknięty katalog podmiotów legitymowanych do złożenia sprzeciwu, ogranicza możliwość wniesienia tego środka zaskarżenia do strony lub jej profesjonalnego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwróciła się I. Sp. z o.o. w G., zaś sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania z tegoż wniosku, złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "P. P." Sp. z o.o. w Z. Wobec tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że skoro sprzeciw nie pochodził od strony albo jej profesjonalnego pełnomocnika, czyli podmiotów enumeratywnie wymienionych w art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to podlegał on odrzuceniu jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Jedynie na marginesie można podnieść, co było zresztą wielokrotnie podkreślane w toku postępowania sądowego, że strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.