II SA/Wa 173/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-09
Skład orzekający: Janusz Walawski, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej zwolniony ze służby, któremu przydzielono lokal mieszkalny w budynku jednostki organizacyjnej Straży Granicznej na czas pełnienia służby, traci uprawnienia do zajmowania tego lokalu, jeśli został mu przydzielony inny lokal w tej samej lub pobliskiej miejscowości?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej zwolniony ze służby, któremu przydzielono lokal mieszkalny w budynku jednostki organizacyjnej Straży Granicznej na czas pełnienia służby, traci uprawnienia do zajmowania tego lokalu, jeśli został mu przydzielony inny lokal w tej samej lub pobliskiej miejscowości, zgodnie z art. 99a pkt 10 ustawy o Straży Granicznej. Decyzja o przydziale lokalu na czas pełnienia służby, jeśli nie została zaskarżona, jest wiążąca.Stan faktyczny
Skarżący, J. W., funkcjonariusz Straży Granicznej, został zwolniony ze służby i utracił uprawnienia do zajmowania lokalu mieszkalnego przydzielonego mu na czas pełnienia służby w budynku jednostki organizacyjnej Straży Granicznej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą utratę tych uprawnień. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, argumentując, że nie oznacza to utraty prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego – oddala skargę –
Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 6a pkt 3, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 z późn. zm.) w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2020 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 99, poz. 898 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o utracie przez ww. wraz z członkami rodziny uprawnień do zajmowania lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku nr [...] przy ulicy [...] w B. od dnia [...] maja 2013 r., w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 powyżej określonego rozporządzenia.
Organ podał, że J. W. z żoną, córką i synem zajmują przedmiotowy lokal mieszkalny, który został przydzielony decyzją Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] na czas pełnienia służby w Placówce Straży Granicznej w B. Lokal ten znajduje się w budynku przeznaczonym na zakwaterowanie funkcjonariuszy pełniących tam służbę.
Rozkazem personalnym nr [...] powyżej określonego organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący z dniem [...] maja 2013 r. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej i z tym dniem utracił uprawnienia do zajmowania przydzielonego mu lokalu mieszkalnego. Nie oznacza to jednak utraty przez niego prawa do lokalu mieszkalnego.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio (...) w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Stwierdzenie utraty uprawnień do zajmowania dotychczasowego lokalu mieszkalnego nie oznacza, że J. W. wraz z rodziną musi natychmiast opróżnić zajmowany lokal.
W myśl art. 99a pkt 10 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz obowiązany jest do opróżnienia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ust. 1, jeżeli po zwolnieniu ze służby on lub pozostali po nim członkowie rodziny zajmują lokal położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.
Przepis ten stosowany odpowiednio do emeryta pozwala przydzielić mu lokal w dowolnej miejscowości, ponieważ nie pełni on służby.
J. W. w dniu 7 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], w której stwierdził, że została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 20 marca 2014 r. odniósł się do stwierdzeń i argumentów zawartych w skardze i podtrzymał wnioski zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematykę związaną z realizacją prawa funkcjonariuszy Straży Granicznej do posiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jak również innych form realizacji tego prawa, ustawodawca określił w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 z późn. zm.) w jej rozdziale 12 "Mieszkania funkcjonariuszy Straży Granicznej". Ustawodawca w przepisach tego rozdziału zawarł również delegacje ustawowe do wydania aktów wykonawczych regulujących przedmiotową problematykę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, realizując delegację zawartą w art. 101 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w dniu 21 czerwca 2002 r. wydał rozporządzenie w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675).
Zgodnie z art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Natomiast w art. 94 ust. 1 ustawodawca określił, że na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
W art. 99a ust. 1 przedmiotowej ustawy zostały określone przesłanki związane obowiązkiem opróżnienia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z pkt 10 tego przepisu, funkcjonariusz jest obowiązany do opróżnienia takiego lokalu, jeżeli po zwolnieniu ze służby on lub pozostali po nim członkowie rodziny zajmują lokal położony w budynku przeznaczonym na cel służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.
Przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony skarżącemu i jego rodzinie na podstawie decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie przepisów określonych w jego komparycji. Wśród nich organ powołał § 3 przedmiotowego rozporządzenia, zgodnie z którym przydział lokalu mieszkalnego bądź tymczasowej kwatery w budynku jednostki organizacyjnej Straży Granicznej przeznaczonym na cele służbowe lub znajdującym się na terenie zamkniętym następuje tylko na okres pełnienia służby przez funkcjonariusza w tej jednostce.
W tym miejscu podać należy, że skarżącemu powyższa decyzja została doręczona w dniu [...] lipca 2010 r. i nie złożył od niej środka odwoławczego, co należy odczytać, jak akceptację rozstrzygnięcia organu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący posiadał pełną wiedzę, na jakich zasadach lokal mieszkalny został mu przydzielony i po spełnieniu jakich warunków utraci prawo do zamieszkiwania w tym lokalu.
Podkreślić należy, że przywilej gwarantowany funkcjonariuszom w ustawie o Straży Granicznej do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej nie może prowadzić do sytuacji, w której inny funkcjonariusz z prawa tego nie skorzysta, gdyż funkcjonariusz opuszczający służbę nie stosuje się do przepisów prawa, które nie pozbawia go prawa do lokalu mieszkalnego po zakończeniu służby, na co wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie są kwestie związane z obowiązkiem opróżnienia przez skarżącego przydzielonego mu lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby w jednostce organizacyjnej Straży Granicznej, ale rozstrzygnięcie organu związanego z "wygaśnięciem" prawa skarżącego do zajmowania przydzielonego mu lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby w budynku, w którym Straż Graniczna realizuje zadania służbowe, w tym m.in. obowiązek zapewnienia lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom, którzy pełnią służbę w tej konkretnej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, jednym z obowiązków organu, które wynikają wprost z przepisów ustawy jest właśnie realizacja jego zadań służbowych polegających na zapewnieniu funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby
Z powyższych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż wbrew twierdzeniu skarżącego organ nie naruszył prawa, decyzja została wydana przy powołaniu prawidłowej podstawy prawnej, a prezentowana przez skarżącego argumentacja nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi nie uwzględnili i na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zem.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło