I OSK 2425/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis Protokolant st. asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2215/13 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2215/13 oddalił skargę Z. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy w dniu 15 lipca 2013 r. wpłynął wniosek Z. M. o wypłatę odprawy mieszkaniowej, w którym jako członków rodziny wskazał żonę M. M. i dwoje dzieci. Z dniem 30 czerwca 2013 r. zainteresowany został zwolniony z pełnienia zawodowej służby wojskowej. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji pismem z dnia 26 lipca 2013 r. wezwał stronę do przesłania kopii aktu notarialnego potwierdzającego zakup lokalu, o którym była mowa we wniosku o wypłatę odprawy. Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. skarżący poinformował, że lokal został zbyty na rzecz osoby trzeciej i nie posiada obecnie aktu notarialnego, na podstawie którego ten lokal został nabyty. Ponadto w piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r. skarżący ponownie oświadczył, że nie dysponuje aktem notarialnym nabycia lokalu. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w Łęczycy o udostępnienie aktu notarialnego nabycia przez Z. M. lokalu przy ul. [...] w Łęczycy oraz innych dokumentów, które pozwolą jednoznacznie stwierdzić czy ww. skorzystał z bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia tego lokalu. Przy piśmie z dnia 4 września 2013 r. Urząd Miejski w Łęczycy przesłał kserokopie: aktu notarialnego Rep. A. nr [...] z dnia 10 sierpnia 2001 r. nabycia lokalu przez Z. M., protokołu rokowań nr [...] z dnia 3 sierpnia 2001 r., uchwały nr 108/XII/99 Rady Miasta Łęczycy z dnia 24 sierpnia 1999 r. oraz uchwały nr 70/VII/99 Rady Miasta Łęczycy z dnia 9 marca 1999 r. Na podstawie ww. dokumentów organ ustalił, że Z. M. wraz z żoną R. M. w dniu 10 sierpnia 2001 r. nabył lokal mieszkalny należący do zasobu Miasta Łęczycy przy ul. [...]. Przy zakupie wskazanego lokalu udzielona została 85% bonifikata oraz 25% bonifikata do ustalonej ceny z tytułu jednorazowej wpłaty. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej na rzecz Z. M. wskazując, iż zgodnie z art. 23 ust. 9 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) Z. M. nie spełnia przesłanek do wypłaty odprawy mieszkaniowej. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając błędną wykładnię art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że w dniu 10 sierpnia 2001 r. Z. M. wraz z żoną R. M. nabyli od Miasta Łęczycy lokal mieszkalny położony w Łęczycy przy ul. [...]. Przy zakupie udzielona została 85% bonifikata oraz 25% bonifikata z tytułu jednorazowej zapłaty. Spełniona została zatem przesłanka do odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej. Organ podkreślił, że art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie wskazuje wysokości bonifikaty i pomniejszenia w cenie nabycia lokalu. Sam fakt skorzystania z bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia lokalu m.in. od jednostki samorządu terytorialnego jest przesłanką negatywną do wypłaty odprawy mieszkaniowej. Stąd nietrafny jest zarzut skarżącego, że tylko udzielenie 95% bonifikaty w cenie nabycia lokalu, o jakiej jest mowa w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej mogłoby skutkować odmową wypłaty przedmiotowego świadczenia. Organ zauważył, że zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wykupu lokalu od miasta przez stronę, cenę sprzedaży kwatery lub lokalu mieszkalnego dla osoby uprawnionej, pomniejszało się o 6% za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat oraz o 3% za każdy rok zajmowania kwatery (lokalu mieszkalnego). Przy tym obniżka nie mogła być niższa niż 75% i wyższa niż 95% ceny sprzedaży lokalu. W dacie wykupu lokalu od miasta Z. M. posiadał 9 lat wysługi i zamieszkiwał w lokalu na podstawie umowy najmu z 8 lipca 1999 r. tj. około 2 lat. Zatem udzielona w 2001 r. przez Miasto Łęczyca bonifikata w wysokości 85% ceny sprzedaży lokalu była i tak wyższa, niż w przypadku wykupu lokalu od Agencji. Jako nietrafny uznał organ także zarzut strony, że art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w obecnym brzmieniu może mieć wyłącznie zastosowanie do stanów faktycznych powstałych po dacie jego wejścia w życiu. Przepis ten nie wskazuje okresu, do którego miałby zastosowanie. Gdyby zaś taka była intencja ustawodawcy dałby temu wyraz wprost. Ponadto w świetle obowiązujących w dacie 10 sierpnia 2001 r. przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nabycie lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem bonifikaty lub pomniejszenia w cenie nabycia skutkowało brakiem uprawnień do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (świadczenia poprzedzającego odprawę mieszkaniową). Powyższa decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi Z. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 6 pkt 3 w związku z art. 56 i 59 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 kwietnia 2000 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 433, ze zm.) oraz niewłaściwe zastosowanie art. 56 i 59 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu na dzień 27 kwietnia 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że organ prawidłowo zastosował art. 23 ust. 9 pkt 1 i art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż ustalił iż w dniu 10 sierpnia 2001 r. Z. M. wraz z żoną R. M. nabyli od Miasta Łęczycy lokal mieszkalny, położony w Łęczycy przy ul. [...] i przy zakupie tego lokalu udzielona została 85% bonifikata oraz 25% bonifikata z tytułu jednorazowej zapłaty, wynikająca z Uchwały Rady Miasta Łęczyca. W ocenie Sądu I instancji zasadnie organ przyjął, że z art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika, by bonifikata przy nabyciu lokalu od jednostki samorządu terytorialnego wynikała z powołanej ustawy oraz że wskazane w ustawie przepisy art. 56 i 59 ustawy w brzmieniu na dzień 27 kwietnia 2000 r., nie miały w sprawie zastosowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. M., zaskarżonemu wyrokowi zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 6 pkt 3 w związku z art. 56 i 59 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 kwietnia 2000 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.), polegające na przyjęciu wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu, że stanowić on może podstawę odmowy wypłacenia odprawy mieszkaniowej w sytuacji jeśli odwołujący się nabył od Agencji lokal mieszkalny ze zniżką w cenie, która nie wynikała z realiów rynku nieruchomości; 2) niewłaściwe zastosowanie art. 56 i art. 59 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 kwietnia 2000 r., polegające na przyjęciu, że udzielona małżonce odwołującego się zniżka w cenie wynikała z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W oparciu o powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie wniosły o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, nabył lokal od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Z treści powołanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny z bonifikatą od wskazanych w powyższym przepisie podmiotów. W rozpoznawanej sprawie na podstawie aktu notarialnego zawartego w dniu 10 sierpnia 2001 r. Miasto Łęczyca sprzedało Z. M. i R. M. lokal mieszkalny położony w Łęczycy przy ul. [...]. Lokal ten został zakupiony z 85% bonifikatą oraz 25% bonifikatą z tytułu jednorazowej wpłaty. Wobec powyższego Z. M. oraz osoba pozostająca z nim w związku małżeńskim utracili prawo do skutecznego ubiegania się o odprawę mieszkaniową. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że szerokie ujęcie wyłączeń dotyczących korzystania z prawa do zakwaterowania wskazuje na zamiar ustawodawcy objęcia nimi wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zdarzeń, także wówczas, gdy miały one miejsce przed datą wejścia w życie zmiany ustawy, wprowadzającej ust. 6 do art. 21, tj. od 1 lipca 2010 r. Jeżeli zatem żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne to fakt ten stanowi przeszkodę w realizacji prawa do wypłaty odprawy mieszkaniowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143 ze zm.), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 ustawy (tj. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej), w brzmieniu dotychczasowym. Powołany przepis ustawy nowelizującej nie przyjął zatem ograniczenia mocy obowiązującej przepisów zmienionych, w tym art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, do zdarzeń prawnych powstałych po ich wejściu w życie. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że ustawodawca ograniczając prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania w przypadku, gdy nabył on lub jego małżonek lokal mieszkalny z bonifikatą, w sposób zamierzony objął tą przesłanką wszelkie stany faktyczne, niezależnie od daty nabycia lokalu, czy też jego późniejszej sprzedaży. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy bonifikata wynikała z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej czy z regulacji jednostki samorządu terytorialnego. W każdym z tych przypadków żołnierz lub jego małżonek korzysta z preferencji ustalonych przez władzę publiczną. Nie jest wykluczone przy tym, że bonifikata może być powiązana z czynnikami rynkowymi. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 56 i art. 59 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 kwietnia 2000 r. uznać należy za nieusprawiedliwiony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.