II OZ 569/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 559/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. w W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. M. w W. (dalej również: wnosząca zażalenie) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady m.st. Warszawy z [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 marca 2014 r. wezwano wnoszącą zażalenie do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi w budynku Sądu lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że powyższe wezwanie doręczono w dniu 27 marca 2014 r., zaś przesyłkę wydano upoważnionemu pracownikowi firmy – T. Z. Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przypadł zatem na dzień 3 kwietnia 2014 r. W dniu 10 kwietnia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek wnoszącej zażalenie o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Wnosząca zażalenie wskazała, że wezwanie zostało doręczone dozorczyni domu, która nie była uprawniona do odbioru przesyłki. Jednocześnie skarga została podpisana zgodnie ze sposobem reprezentacji, wynikającym z uchwały o powołaniu członka zarządu z 3 kwietnia 2014 r. Do wniosku o przywrócenie terminu wnosząca zażalenie załączył wniosek z 7 kwietnia 2014 r. o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców w związku z podjętą uchwałą. Postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wa 559/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że wnosząca zażalenie nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie wysłano na adres wskazany przez wnoszącą zażalenie, natomiast z adnotacji listonosza znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę wydano nie dozorcy, lecz upoważnionemu pracownikowi firmy. Do wniosku o przywrócenie terminu nie zostało dołączone jakiekolwiek oświadczenie osoby kwitującej odbiór przesyłki, mogące uprawdopodobnić argumentację wnoszącej zażalenie w zakresie braku uprawnienia tej osoby do odbioru korespondencji. W tych okolicznościach wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono wnoszącej zażalenie prawidłowo. Jeśli doręczenie to było nieprawidłowe – termin do uzupełnienia braków formalnych skargi należało przywrócić. Jeśli zaś było prawidłowe – termin ten nie powinien zostać przywrócony. W pierwszej kolejności, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dotyczy to jednak wyłącznie pism adresowanych do osób fizycznych. Art. 72 § 1 p.p.s.a. nie może więc mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 67 § 2 p.p.s.a, pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że odebrała je T. Z., jako "upoważniony pracownik". Wnosząca zażalenie wskazała we wniosku o przywrócenie terminu, że T. Z. jest dozorczynią i "nie miała prawa kwitować odbioru poczty" dla wnoszącej zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że potrzebne jest jeszcze dalsze uprawdopodobnienie tego faktu. Taka ocena sądu była nietrafna. Dostateczne uprawdopodobnienie, że T. Z. nie była pracownikiem wnoszącej zażalenie, upoważnionym do odbioru pism, wynika bowiem z trzech faktów, branych pod uwagę łącznie: – w budynku przy ul. [...] mieści się więcej niż jedna jednostka organizacyjna i mieszkają w nim osoby fizyczne (jest to fakt powszechnie znany), więc funkcjonowanie w nim dozorcy jest prawdopodobne; – pracownikom poczty zdarzają się pomyłki przy doręczaniu pism, a pomyłka polegająca na wpisaniu niewłaściwej osoby jako "osoby upoważnionej" jest prawdopodobna przy doręczaniu pisma dozorcy; – osobom fizycznym zdarzają się pomyłki przy odbiorze pism, a pomyłka taka jest szczególnie prawdopodobna w sytuacji odbioru pisma przez dozorcę budynku w centrum Warszawy, w którym mieści się wiele biur jednostek organizacyjnych i mieszkań osób fizycznych. Powyższą ocenę potwierdza fakt, że w zażaleniu wskazano, że T. Z. do odbioru pism jest upoważniona przez S., a nie przez wnoszącą zażalenie. Może to świadczyć choćby o tym, że T. Z. nie jest pracownikiem wnoszącej zażalenie. Podniesienie tej okoliczności (wraz załączeniem kserokopii odpowiedniego upoważnienia) dopiero na etapie zażalenia nie może samo w sobie skutkować uwzględnieniem zażalenia – ale potwierdza trafność oceny, dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. To, co Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wyżej, świadczy jedynie o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu przez wnoszącą zażalenie w tym konkretnym przypadku – a nie o jego udowodnieniu. Oświadczenie osoby kwitującej odbiór przesyłki, potwierdzające twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodobniałoby brak winy w stopniu znacznie wyższym i nie rodziłoby wątpliwości po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 197 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.