I SA/Wa 2957/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-10
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody dotyczące powierzchni użytków leśnych wchodzących w skład majątku pozostawionego poza granicami kraju mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wznowienie postępowania)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nowe dowody, w tym protokół badania lasu i pisma starosty, jednoznacznie wskazują, iż użytki leśne wchodziły w skład majątku pozostawionego poza granicami kraju. Organy administracji nieprawidłowo oceniły te dowody jako nieistotne lub nieznane, naruszając tym samym przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz zasady postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za pozostawioną nieruchomość. Skarżący przedstawili nowe dowody, w tym dokumenty dotyczące powierzchni lasów wchodzących w skład majątku, które ich zdaniem były istotne dla sprawy i nie zostały uwzględnione przez organy. Organy administracji uznały, że nowe dowody nie są wystarczające do uchylenia wcześniejszych decyzji, ponieważ okoliczności dotyczące powierzchni lasów były już analizowane.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego Ministra z dnia [...] sierpnia 2013 r. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skarg Z. Z. i R. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na rzecz skarżących: Z. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych oraz R. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] o potwierdzeniu Z. Z., R. Z. i B. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. Z. nieruchomości w miejscowości [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 28 czerwca 1990 r. Z. Z., jako jeden z następców prawnych K. Z., złożyła w Urzędzie Miejskim w [...] wniosek o odszkodowanie z tytułu pozostawionego mienia poza obecnymi granicami Polski przez K. Z..
W dniu 15 kwietnia 2005 r. następcy prawni K.. Z. – Z. Z., B. Z. i R. Z. złożyli wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez K. Z., w miejscowości [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] potwierdził Z. Z., R. Z. oraz B. Z. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. Z. opisanej nieruchomości w zakresie [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z zeznań świadków B. P. i E. P. oraz z oświadczenia E. Z. wynika, że część majątku [...] należąca do K. Z. miała obszar [...] ewentualnie [...]. Z uwagi na niemożność precyzyjnego ustalenia znaczenia wyrazów od [...] do [...] i [...] Wojewoda przyjął, iż powierzchnia pozostawionej nieruchomości wynosiła [...] ha. Ponadto organ stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy dowody z dokumentów przedstawiają jedynie fragmentaryczne informacje, nie pozwalające jednoznacznie określić stan majątku na dzień pozostawienia nieruchomości. Ponadto, jak podniósł Minister, z zaświadczenia Państwowego Archiwum [...] z dnia [...] września 2004 r. wynika, że właściciele dokonywali [...], w związku z czym nie można ustalić powierzchni majątku [...], tj. w dacie na wrzesień 1939 r.
Decyzja Wojewody [...] została utrzymana w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...].
Z wnioskami o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Ministra Skarbu Państwa wystąpili R. Z. i Z. Z. Strony wskazały na nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody otrzymane z Państwowego Archiwum [...] w dniu 19 lutego 2013 r. obrazujące m.in., że powierzchnia majątku była większa niż [...] ha. Wśród dowodów przekazanych, przy wniosku o wznowienie postępowania znalazły się:
a) plan Gospodarstwa Leśnego [...] (bez wskazania daty) opisujący położenie majątku oraz stan drzewostanu, w dokumencie tym wymienia się również rodzaj występujących na tym terenie drzew oraz określa się ich wiek według przyjętej klasyfikacji;
b) protokół badania lasu majątku [...] przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 1935 r. w celu sprawdzenia wyznaczonych zrębów na gruncie, wskazujący na powierzchnię całego majątku ([...] ha) oraz ogólną powierzchnie lasów ([...] ha);
c) pismo Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 1938 r. nakazujące sztuczne zalesienie terenów w obrębie majątku [...];
d) pismo Starosty Powiatu [...]z dnia [...] czerwca 1939 r. dotyczące zalesienia majątku [...];
e) pismo Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1938 r., nr [...] ustalające stan lasów majątku [...] na [...] ha;
f) pismo Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 1938 r. nakazujące poprawę zalesienie majątku [...].
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2011 r. W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie, nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Minister wskazał, że fakty z powodu których strony żądają wznowienia postępowania i które, zdaniem stron, potwierdzone są nowymi dowodami, były już przedmiotem analizy organów, dokonanej w oparciu o istniejące wcześniej dowody, które podają wręcz identyczne dane związane z powierzchnią przedmiotowych lasów.
Minister wyjaśnił, że na okoliczność rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionej przez K. Z. w [...] w aktach sprawy znajduje się bowiem następujący materiał dowodowy, który już był przedmiotem analizy:
a) odpis "Wyciągu z wykazu hipotecznego księgi wieczystej [...] Nr Rep [...] z dnia [...] czerwca 1929 r., z którego wynika m.in. że dobra te zawierały ostatecznie po wyznaczeniu granicy ze [...];
b) zaświadczenia Państwowego Archiwum [...] z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r., w tłumaczeniu według L. K., z których wynika m.in. że:
– w skład majątku wchodziły: budowle mieszkaniowe i gospodarcze (wielkości nie podaje się), ziemia użytki leśne,
– w roku 1929 ogólna powierzchnia majątku [...] wynosiła [...] ha,
– w roku 1935 ogólna powierzchnia majątku [...] wynosiła [...] ha, o ogólna powierzchnia użytków leśnych – [...] ha ([...]),
– w roku 1938 ogólna powierzchnia użytków leśnych majątku [...] wynosiła [...] ha,
– w latach 1920-1930 posiadacze majątku [...] [...];
c) wykaz majątków ziemskich ponad [...] ha, z którego wynika, że właścicielami majątku [...] o powierzchni [...] ha byli spadkobiercy F. Z., wykaz ten pochodzi prawdopodobnie z 1929 r. (nieczytelna data);
d) decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1938 r., zgodnie z którą powierzchnia lasu ochronnego majątku [...] w wynosiła [...] ha;
e) "Odpis Protokułu" z dnia [...] stycznia 1935 r., z którego wynika, że ogólna powierzchnia majątku wynosiła [...] ha, zaś ogólna powierzchnia lasu [...] ha;
f) oświadczenie złożone w dniu [...] lutego 2007 r. przez B. P., który w latach 1932-1945 mieszkał i pracował w [...] w majątku A. Z. położonym w bezpośrednim sąsiedztwie majątku K. Z., z którego wynika, że K. Z. przysługiwała część majątku [...] o obszarze ok. [...] ha ziemi ornej, lasów i łąk wraz z posadowionymi na gruncie zabudowaniami;
g) zeznanie B. P., złożone w charakterze świadka, w drodze pomocy prawnej, przed Urzędem Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r., z którego wynika, że majątek K. Z. "wynosił około [...] ha", zaś większość majątku stanowiły lasy;
h) oświadczenie złożone w dniu [...] października 2008 r. przez E. P., która pracowała w majątku K. Z., z którego wynika, że majątek [...] zajmował obszar "ok. [...] ha";
i) oświadczenie B. P. z dnia [...] listopada 1992 r. złożone w Urzędzie Miasta [...], z którego wynika, że majątek K. Z. miał obszar "ok[...] ha ziemi lasów i łąk";
j) oświadczenie z dnia [...] października 1992 r. E. Z., która w latach 1927-1939 mieszkała w sąsiedztwie majątku [...], z którego wynika, że majątek ziemski K. Z. miał powierzchnię "z całą pewnością większą" niż [...] ha.
Jednocześnie, w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., Minister ustosunkował się do poszczególnych dokumentów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, konstatując, że ww. dowody wskazują na okoliczności dotyczące własności lasu, które były już analizowane przez organy administracji.
Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. wystąpili R. Z. reprezentowany przez M. S. oraz Z. Z. reprezentowana przez M. R.
Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że dowody, o których wspominają wnioskodawcy są wprawdzie nowymi dowodami nieznanymi organom wydającym decyzje w sprawie, jednak nie stanowią wystarczającej podstawy uchylenia dotychczasowej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. oraz wydania nowego rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy. Fakty, w oparciu o które strony żądały wznowienia postępowania, i które zdaniem stron, potwierdzone są nowymi dowodami były już przedmiotem analizy organów dokonanej w oparciu o istniejące wcześniej dowody, które podają wręcz identyczne dane związane z powierzchnią przedmiotowych lasów. Wśród nich wymienić należy przykładowo zaświadczenia Państwowego Archiwum [...] z 2004 r. i 2007 r. W oparciu o te dokumenty ustalono, że w 1938 r. powierzchnia majątku [...] wynosiła [...] ha. Ponadto, zgodnie z ich treścią, [...]. Powyższe dowody wskazują na to, że powierzchnia majątku [...] podlegała uszczupleniu, w związku z czym nie sposób było ustalić dokładnej jego powierzchni na chwilę opuszczenia przez K. Z. byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym nie było również możliwe ustalenie, czy w chwili opuszczenia nieruchomości użytki leśne, w wielkości stwierdzonej według stanu na luty 1938 r., nadal stanowiły część pozostawionego majątku.
Odnośnie złożonych przez strony nowych dowodów Minister podniósł, że "Plan gospodarstwa leśnego" nie ma daty sporządzenia, a więc nie jest więc wiadomym na jaką datę potwierdza stan własności. Brak wskazania daty dokumentu powoduje również, iż nie jest możliwe ustalenie, czy w chwili opuszczenia majątku przez właściciela nieruchomości powierzchnia drzewostanu oraz nieużytków była taka jaką przedstawia ją ww. plan. Ponadto dokument ten podaje mniejszą powierzchnię lasów dóbr [...] ([...] ha), aniżeli w znajdującym się w aktach sprawy "Wykazie majątków ziemskich ponad [...] ha", w którym podano, że majątek ten wynosił [...]ha. Oznacza to zatem, że okoliczność ta była już przedmiotem analizy organów administracji publicznej, a jej wynik nie został sądownie zakwestionowany przez strony postępowania. Jednocześnie pismo Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] czerwca 1939 r. dotyczące zalesienia majątku [...] nie wykazuje w ogóle powierzchni lasów, więc nie może być wystarczającym dowodem na okoliczność ustalenia stanu lasów na wrzesień 1939 r. Pozostałe dokumenty tj.: pismo z dnia [...] lutego 1938 r. oraz pismo z dnia [...] listopada 1938 r. wskazują na powierzchnię jedynie "niektórych zrębów sosnowych i dębowych" wchodzących w skład lasów obrębu [...], które mają podlegać zalesieniu. Z protokołu badania lasu majątku [...] wynika natomiast, iż był on sporządzony w dniu [...] stycznia 1935 r. Wskazana w tym protokole powierzchnia lasów nie ustala więc powierzchni drzewostanu na 1939 r., a tym samym nie może być ponad wszelką wątpliwość podstawą właściwych ustaleń w sprawie. Pismo Wojewody [...] z [...] Iutego 1938 r., nr [...] wskazuje powierzchnię lasów na [...] ha, która to powierzchnia jest zbieżna z wielkością podaną w zaświadczeniu Państwowego Archiwum [...] z 2007 r.
Z powyższych względów Minister Skarbu Państwa nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska jednocześnie wskazując, że przedstawione przez wnioskodawców dowody potwierdzają powierzchnię majątku [...] wynoszącą [...] ha gruntu, co wynika z załączonych do akt zeznań B. P. i E. P. oraz oświadczenia E. Z. Organ stwierdził, że, stan wiedzy ww. osób przemawia za przyjęciem ich oświadczeń za najbardziej wiarygodnych. Wyżej wymienieni są osobami, które zamieszkiwały w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości, a zatem podane przez nich informacje są wiarygodnym źródłem dowodowym. W swych zeznaniach B. P., E.P. oraz E. Z. wskazali podobne wielkości majątku. Z oświadczenia E. Z. z dnia [...] października 1992 r. wynika, co prawda, że majątek pozostawiony przez K. Z. miał powierzchnię "z cała pewnością większą" niż [...] ha, jednak w ocenie Ministra Skarbu Państwa nie jest to wystarczający środek dowodowy pozwalający na stanowcze ustalenie, czy majątek [...] miał powierzchnię większą niż [...] ha, a jeżeli tak, to jaką. Podsumowując, organ podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala dokonać jedynie ustalenia, że powierzchnia majątku pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynosiła [...] ha.
Skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. Z. i R. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji
Z. Z. kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 2 w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuwzględnienie wielkości majątku [...] według stanu na dzień jego pozostawienia, pomimo istnienia dowodów jednoznacznie wskazujących stan tego majątku;
2) przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, oraz poprzez ocenę każdego dowodu z osobna w oderwaniu od innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy, a także poprzez rozstrzyganie rozbieżności pomiędzy materiałami źródłowymi a zaświadczeniami archiwalnymi, z pominięciem materiałów źródłowych na rzecz zaświadczeń na ich podstawie wystawionych,
b) art. 76 § 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez odmowę mocy dowodowej dokumentom urzędowym pomimo braku przeciwdowodów na okoliczności stwierdzone ich treścią,
c) art. 107 § 3 w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 §1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez skonstruowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niezgodny ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. poprzez niewskazanie w istocie z jakich przyczyn organ administracji publicznej odmawia mocy dowodom dołączonym przez strony przy wniosku o wznowienie postępowania, a także poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niespójny i zawierający wewnętrzne sprzeczności,
d) art. 146 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przymiotu "istotności" nowym dowodom w sprawie, podczas gdy wpływają one w sposób oczywisty na ocenę stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.,
e) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sytuacji, gdy w sprawie pojawiły się nowe dowody wskazujące, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. nie została oparta na zgodnym z rzeczywistością stanie faktycznym, tj. w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. i rozstrzygnięcia sprawy,
f) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 §3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. i nierozpoznanie istoty sprawy w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. i rozstrzygnięcia sprawy,
g) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nieoparcie zaskarżonej decyzji na przesłankach wynikających z przepisów dotyczących wznowienia postępowania,
h) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie się od wyjaśnienia sprawy,
i) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 w zw. z art. 151 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie analizy nowych dowodów zgromadzonych w sprawie i brak konkluzji dotyczącej wpływu wynikających z nowych dowodów okoliczności na ocenę zgodności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. ze stanem rzeczywistym.
Z kolei, R. Z. wskazał, że Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nie uwzględnił lasów stanowiących znaczną część majątku [...]. Tymczasem z dowodów przedstawionych przez wnioskodawców wynika jednoznacznie, że las był istotną częścią majątku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pismo Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1938 r., w którym ustalono powierzchnię lasów, w wyniku zmniejszenia ich powierzchni o [...] ha, na [...] ha. Tym samym, właśnie taki obszar należy uznać za powierzchnię lasów znajdującą się w obrębie majątku [...]. Jednak przy ustalaniu wielkości nieruchomości pozostawionych nie uwzględniono w ogóle powierzchni lasów. W takich okolicznościach nowe dowody opisujące istnienie lasów, wbrew twierdzeniom organu, muszą być uznane za istotne. Powyższe ustalenia korespondują również z zeznaniami świadków, którzy wskazują że powierzchnia ziemi ornej wacha się w przedziale od [...] do [...] ha. Kolejnym uchybieniem organu orzekającego jest fakt, iż decyzje oparł na dwóch zaświadczeniach Państwowego Archiwum [...] z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r., które opisują stan swoich archiwów. Zatem, organ [...] opisuje co znajduje się w dokumentach sporządzonych [...], a następnie dokonuje się [...]. Oczywistym jest, że podczas procesu [...] część informacji ulegnie zniekształceniu. Strony natomiast uzyskały z ww. Archiwum oryginalne dokumenty [...] stanowiące podstawę wydania tych zaświadczeń, toteż podstawę orzekania powinny stanowić nowe dowody w postaci oryginalnych dokumentów nie zaś powstałe na ich podstawie zaświadczenia. Należy również rozważyć dlaczego organ odmówił wiarygodności dokumentom przedstawionym w postępowaniu, w tym księdze wieczystej. Mianowicie na podstawie zaświadczenia Archiwum Państwowego [...] z dnia [...] września 2004 r. organ ustalił, iż [...]. Jednak po sięgnięciu do przedstawionych w ostatnim czasie organowi dokumentów źródłowych powyższe twierdzenia nie znalazły potwierdzenia w rzeczywistości, gdyż zmniejszenie powierzchni majątku wynikało z [...], co obrazuje odpis z księgi wieczystej wydany po 1929 r., czyli po [...].
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi są uzasadniona bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r., nr [...] jak i ją poprzedzająca decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu organy administracji nie nie dokonały prawidłowej oceny sprawy.
Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w oparciu o które prowadzone było postepowanie administracyjne, może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję", a w konsekwencji miały wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia".
W ocenie Sądu przedłożone przez wnioskodawców dokumenty w postaci: 1) planu Gospodarstwa Leśnego w lasach dóbr [...], 2) protokółu badania lasu majątku [...] przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 1935 r., 3) pisma Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] listopada 1938 r., 4) pisma Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] czerwca 1939 r., 5) pisma Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1938 r., nr [...] , 6) pisma Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] lutego 1938 r. - bez wątpienia są dowodami nie znanymi Wojewodzie ani Ministrowi przy wydawaniu decyzji w postępowaniu zwykłym (co resztą stwierdziły organy administracji), jak również niektóre z nich zawierają nowe okolicznosci faktyczne co do tego, czy w skład pozostawionego majątku [...] wchodziły również użytki leśne.
I tak, analiza protokołu badania lasu z [...] stycznia 1935 r. wskazuje, że "Lasy obrębu [...] zagospodarowane są na podstawie Planu gospodarstwa leśnego, zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1933 r., nr [...] na okres 9-letni 1932/33 – 1940/41". Z kolei z pisma Starosty Pawiatowego w [...] z dnia [...] czerwca 1939 r. (nawiązującego zresztą do ww. decyzji Wojewody [...]) wynika nakaz poprawy jesienią 1939 r. zalesień dębowych lat poprzednich w obrębie [...] sadzonkami dębowymi jednorocznymi, a wiosną 1940 r. nakaz poprawy zalesienia sosnowego. Skoro więc powyższe dokumenty, w szczególności pismo Starosty z czerwca 1939 r. potwierdzają, iż w skład majątku [...] bez wątpienia wchodziły także jesienią, a nawet wiosną 1940 r. użytki leśne, przy jednoczesnym braku w aktach sprawy dokumentów wskazujących na [...] w okresie miesiąca lipca i sierpnia 1939 r., to tym samym nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, iż nie było możliwości ustalenia, czy użytki leśne nadal stanowiły część pozostawionego majątku, a dokumenty te niczego nowego nie wnoszą do sprawy zaś potwierdzają jedynie okoliczności znane organowi. Ponadto, Sąd zauważa, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o [...] od lutego 1938 r. (kiedy to obszar ich wynosił [...] ha) do czerwca 1939 r., kiedy to bezspornie użytki leśne wchodziły w skład majątku [...] a świadczy o tym pismo z czerwca 1939 r. W piśmie tym Starosta [...] wskazał także, że "poprawki i uzupełnienia odnoszą się do powierzchni wchodzącej do planu upraw za lata 1934-1938".
Ponadto, skoro zdaniem Ministra, według oświadczeń świadków majątek pozostawiony przez K. Z. miał powierzchnię "z całą pewnością większą" niż [...] ha, jednakże to nie pozwalało na stanowcze ustalenie, czy majątek [...] miał powierzchnię większą niż [...] ha, to rodzi się pytanie na jakiej podstawie organ przyjał jako pewnik powierzchnię mniejszą (bez użytków leśnych), tym bardziej iż większość dokumentów znanych organowi w postępowaniu zwykłym prowadziła wręcz do odmiennych wniosków, wymagajacych dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Skoro jednak organy tego nie uczyniły, a decyzja Ministra Skarbu Panstwa nie została zakwestionowana w postępowaniu sądowadministracyjnym, to należy stwierdzić, że złożenie we wniosku wznowieniowym powyższych dokumentów potwierdziło okoliczność, że w skład majątku [...] wchodziły także użytki leśne.
W związku z tym, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł o ich uchyleniu.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organów orzekających będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku pozwalającym na wyeliminowanie wskazanych powyżej wątpliwości.
Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło