II SA/Ol 375/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Starosta "[...]",, działając na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej jako: u.g.n.), decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", odmówił wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, działką Nr "[...]" o pow. "[...]", stanowiącej własność G. T., polegającego na jej zajęciu w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia odkopanego na tej działce przewodu, służącego do przesyłania energii elektrycznej, w postaci linii kablowej. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia "[...]" Spółka A wystąpiła do Starosty "[...]" o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie Nr "[...]" m. "[...]" jako działka Nr "[...]" stanowiącej własność G. T., poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na wykonanie na tej nieruchomości prac związanych z zabezpieczeniem bezprawnie odkopanego przewodu służącego do przesyłania energii elektrycznej, w postaci linii kablowej, polegających na zakryciu tego kabla 90 cm warstwą piasku. Wnioskodawca podał, że linia kablowa relacji "[...]"-"[...]" została wybudowana w "[...]" na podstawie prawomocnej decyzji z dnia "[...]" i aktualnie została odłączona od napięcia ze względu na bezprawne odkopanie kabla i pozostawienie go w stanie niezabezpieczonym, zagrażającym życiu i zdrowiu osób postronnych. Odkrycie kabla nastąpiło w "[...]" w wyniku przeprowadzonych na działce "[...]" prac archeologicznych na zlecenie właściciela terenu – T. G. bez zgody i przy wyraźnym sprzeciwie właściciela sieci. Spółka, kilkakrotnie występowała do właściciela terenu o zgodę na wejście na teren w celu zabezpieczenia kabla. Właściciel żąda jednak usunięcia kabla z jego działki. Starosta stwierdził, że wskazany przez wnioskodawcę zakres prac nie należy do czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., nie jest bowiem konserwacją, remontem ani usuwaniem awarii przewodu elektrycznego. Właściciel działki żąda usunięcia przewodu poza teren działki nr "[...]" i w tym zakresie wyraża zgodę na wejście Spółki na jego nieruchomość. Ponadto wskazał, że z załączonej dokumentacji wynika, że Spółka wybudowała kabel na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę energetycznej linii kablowej, ale nie dotrzymała warunków zawartych w uzgodnieniach projektu. Urząd Miasta "[...]" zawarł w uzgodnieniach projektu budowlanego, aby linię kablową w obrębie ul. "[...]" lokalizować w dawnych ciągach komunikacyjnych, po wykonaniu odkrywek sondażowych. Spółka zobowiązała się do usunięcia kolizji we własnym zakresie i na własny koszt. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia "[...]" wezwał Spółkę do niezwłocznego usunięcia kolizji kabla ułożonego na działce nr "[...]", w obrębie Nr "[...]" m. "[...]". Z akt sprawy wynika również, że Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia "[...]" udzielił pozwolenia na prowadzenie prac przedinwestycyjnych - archeologicznych i badań wykopaliskowych na terenie działki nr "[...]" w "[...]". W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że linia energetyczna została odłączona od napięcia ze względu na bezprawne odkopanie kabla w wyniku przeprowadzonych na działce Nr "[...]" m. "[...]", prac archeologicznych na zlecenie właściciela G. T. i pozostawienie go w stanie nie zabezpieczonym, zagrażającym zdrowiu i życiu osób postronnych. Udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na wykonanie na tej nieruchomości prac związanych z zabezpieczeniem bezprawnie odkopanego przewodu służącego do przesyłania energii elektrycznej, w postaci linii kablowej, polegających na zakryciu tego kabla 90 cm warstwą piasku jest konieczne, gdyż właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na jej udostępnienie. Błędne jest zatem stanowisko Starosty, że wskazany zakres prac nie należy do czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.), utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji. Argumentował, iż z brzmienia przepisu art. 124 b ust. 1 u.g.n. wynika, że może on być stosowany, jeśli kumulatywnie zostaną spełnione wymienione w nim przesłanki. W rozpatrywanej sprawie analiza zebranych materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b ust 1 u.g.n. Dodał, że Spółka pismem z dnia "[...]" poinformowała właściciela działki nr "[...]" – G. T., że usunie przebiegającą przez nią kolizję kablowej linii elektroenergetycznej we własnym zakresie i na własny koszt. G. T. w piśmie z dnia "[...]" wyraził zgodę na wejście na teren tej działki w celu usunięcia kabla energetycznego. Pomimo tych ustaleń oraz pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", wzywającego Spółkę do niezwłocznego przystąpienia do usunięcia kolizji kabla ułożonego na działce nr "[...]",Spółka dotychczas nie przystąpiła do usunięcia kolizji kabla ułożonego na tej działce. Skargę na decyzję Wojewody z dnia "[..]" wywiodła do Sądu, reprezentowana przez pełnomocnika, Spółka A żądając jej uchylenia w całości, jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zezwolenie na udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia zabezpieczenia linii kablowej. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącej, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji, - art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na tym, iż organ administracji publicznej nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i tym samym nie rozpatrzył go w pełnym zakresie, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję, gdyż organ dokonał błędnej wykładni prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że Spółka wnosiła w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. o wydanie decyzji ograniczającej, gdyż fragment linii elektrycznej należącej do skarżącej położony na przedmiotowej nieruchomości został odkopany, co w konsekwencji spowodowało, iż linia jest niezabezpieczona, a tym samym zagraża życiu i zdrowiu osób postronnych. Z tego powodu linia jest nie użytkowana, co jest awarią, która musi być usunięta. Tym samy zasiniała sytuacja wypełnia znamiona opisane w art. 124b ust. 1 u.g.n. Wskazano, że skarżąca, zgodnie z przepisami prawa energetycznego jest obowiązana do usuwania awarii linii i urządzeń elektroenergetycznych należący do niej. Brak przepływu energii przez linię powoduje ujemne konsekwencje w strukturze sieci na terenie miasta "[...]". Niezbędnym jest więc przywrócenie terenu w bezpośrednim sąsiedztwie linii do stanu, który umożliwi ponowne jej załączenie - usuniecie awarii. Podniesiono, że zaistniała awaria powstała wyłącznie z winy właściciela gruntu gdyż bezprawnie dokonał on naruszenia integralności linii, a tym samym sieci elektrycznej. Podniesiono, że awaria, która powinna zostać usunięta przez skarżącą, w sytuacji gdy właściciel nieruchomości uniemożliwia do niej dostęp jest przesłanką do zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Co więcej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddala. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji, którą odmówił on wydania, na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Rozstrzygnięcie to wydane zostało w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, Wojewoda właściwie ocenił istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy i prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne istotne dla zastosowania normy prawa materialnego zapisanej w art. 124b u.g.n. W myśl przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n., starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja ta może zostać wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Treść powyższej normy wskazuje, że organ wydając decyzję nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek jej udostępnienia, co oznacza, iż dochodzi do tzw. administracyjnego ograniczenia prawa własności. Istotne więc jest, by podstawy uzasadniające wydanie takiej decyzji zostały właściwie ustalone. Z brzmienia przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n., wynika że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie. W rozpatrywanej sprawie analiza zebranych materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, że nie zostały spełnione łącznie wymienione wyżej przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b ust. 1 u.g.n. O ile bowiem okolicznością bezsporną jest, że właściciel nieruchomości nie wraził zgody na jej udostępnienie, to już jednak w żaden sposób nie zostało wykazane spełnienie przesłanki polegającej na wykonaniu czynności związanych z konserwacją, remontem lub usunięciem awarii. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika bowiem, że wnioskiem z dnia "[...]" Spółka wystąpiła do Starosty "[...]" o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie Nr "[...]" jako działka Nr "[...]" poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na wykonanie na tej nieruchomości prac związanych z zabezpieczeniem odkopanego przewodu służącego do przesyłania energii elektrycznej. Z kolei, w skardze wywiedzionej do Sądu, strona skarżąca podniosła, że fragment linii elektrycznej został odkopany, co w konsekwencji spowodowało, iż linia jest niezabezpieczona, a tym samym zagraża życiu i zdrowiu osób postronnych. Z tego powodu linia jest nie użytkowana, co jest awarią, która musi być usunięta. W ocenie Sądu, zaistniała w niniejszej sprawie okoliczność nie była awarią. Awaria jest zdarzeniem stricte nadzwyczajnym, nie wpisującym się w żaden sposób w normalne ramy wykonywania działalności. Powstaje wskutek zdarzeń losowych. Zdarzenie losowe to działanie siły wyższej, wypadek itp. Natomiast celowe odłączenie linii kablowej przez skarżącą od napięcia nie jest zdarzeniem losowym. Było to działanie przemyślane, zaplanowane i podyktowane względami bezpieczeństwa. Dlatego też wykonanie czynności polegających na zasypaniu kabla nie jest awarią, lecz pracą związaną z jego zabezpieczeniem. Wynikające z art. 124b ust. 1 u.g.n. udostępnienie nieruchomości jest ściśle powiązane z celem udostępnienia. Powyższy przepis określa ściśle rodzaj czynności, które mogą zostać wykonane przez wnioskodawcę. W zakresie czynności objętych powyższym przepisem nie przewidziano prac związanych zabezpieczeniem. W ocenie Sądu zakres prac określony przez stronę skarżącą we wniosku z dnia "[...]" świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n., a już w szczególności nie polegają one na usunięciu awarii. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że decyzja Starosty "[...]" nie narusza przepisów prawa materialnego - tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. Organ I instancji poczynił mianowicie prawidłowe ustalenia co do kwalifikacji robót, które w rzeczywistości zamierza podjąć Spółka oraz prawidłowo przeprowadził proces wykładni używanych w art. 124b ust. 1 u.g.n. pojęć. Ponadto, analiza zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, że organy przy wydawaniu powyższych orzeczeń nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie, organy ustaliły we właściwy sposób wszystkie fakty, niezbędne dla zastosowania przepisu prawa materialnego. Natomiast, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, to skarżąca bezprawnie usytuowała kabel energetyczny na działce będącej własnością G. T. i bezzwłocznie winna usunąć tę samowolę, na co G. T. wyraża zgodę. Mając to na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji, w myśl art. 151 p.p.s.a.