I SA/Bd 466/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę I SA/Bd 466/14 UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2014r. uznającego złożone zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] 2013 r. o numerach: [...], obejmujących należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. Podstawę prawną dochodzonych obowiązków stanowi decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2013 r. , W toku postępowania, zawiadomieniem z dnia [...] 2013r organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...]. Tego samego dnia dokonano również zajęcia prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w [...]. Powyższe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu [...]2014r. Pismem z dnia 8 stycznia 2014r. skarżący złożył zarzut przedawnienia dochodzonych należności, w związku z czym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...]2014 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutów. Postanowieniem z dnia [...]2014r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając mu naruszenie art. 313 § 1 ustawy kodeks postępowania karnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ egzekucyjny, iż warunek ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest spełniony w chwili podania tej informacji do ogólnej wiadomości bez konieczności bezpośredniego przedstawienia zarzutów podejrzanemu oraz art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ egzekucyjny, iż skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania do stawienia się w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w T. celem przesłuchania w charakterze podejrzanego o popełnienie przestępstwa skarbowego. 3. Postanowieniem z dnia [...]2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jednoznacznie określa moment zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z prowadzonym postępowaniem karno-skarbowym. W ocenie organu jest to dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, a nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, o którym mowa w art. 303 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997r., nr 89, poz. 555 ze zm.), mającym odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013r., poz. 186 ze zm.). W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego brak jest jakichkolwiek przesłanek do twierdzenia, że wszczęcie postępowania karno-skarbowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, następuje dopiero z chwilą przedstawienia zarzutów podejrzanemu. W związku z tym, również podniesione w zażaleniu okoliczności dotyczące naruszenia art. 313 § 1 Kodeksu postępowania karnego oraz art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej - w zakresie przedstawienia zarzutów podejrzanemu - nie mają znaczenia dla kwestii przedawnienia dochodzonych należności. Dalej organ wskazał, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 października 2013r., wymaga aby podatnik został zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, gdyż zawiadomieniem z dnia [...] 2013r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. poinformował skarżącego o zawieszeniu z dniem [...] 2013r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji z dnia [...]2013r. nr [...] na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. 4. W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając: - naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ egzekucyjny, iż wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie, tj. pierwsza faza postępowania karnego, o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co miało decydujący wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie; - naruszenie art. 313 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ egzekucyjny, iż warunek ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest spełniony w chwili podania tej informacji do ogólnej wiadomości bez konieczności bezpośredniego przedstawienia zarzutów podejrzanemu; - naruszenie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na błędnym jego zastosowaniu oraz uznaniu złożonych zarzutów za niezasadne, co miało decydujący wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie; - naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w pominięciu zasady praworządności oraz zasady działania przez organ administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. 7. Stosownie do treści art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 20l2r. poz. 1015 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. przedawnienie obowiązku. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do wykładni art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej – dalej zwana O.p. - zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Według organu dniem zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe natomiast w ocenie strony skarżącej jest to dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu. Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowej interpretacji powyższego przepisu. 8. W tym miejscu wskazać należy, że organy rozstrzygając sprawę zasadnie powołały się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym orzeczono, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było uznać jak twierdzi strona skarżąca, że z uwagi na treść powyższego wyroku w sprawie nie wystąpił skutek w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w konsekwencji czego zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. uległo przedawnieniu z dniem [...] 2013r. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia, podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zatem według Trybunału zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. Przy czym Trybunał w gestii ustawodawcy pozostawił wybór instrumentów, które to zapewniają, zastrzegając jedynie, że realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa. Wskazać również należy, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., w nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1149) – obowiązujący od dnia 15 października 2013 r. przepis art. 70 § 6 pkt 1 przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Ponadto dodano art. 70c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Ponadto podkreślenia wymaga, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny analizował przepisy kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego związane z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, jednak nie zdecydował się na powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia . Zdaniem Sądu dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. konieczne jest aby podatnik został poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karno-skarbowego. Z akt sprawy wynika, że skarżący zawiadomieniem z dnia [...]2013r. (K-1 akt administracyjnych) został poinformowany o zawieszeniu z dniem [...]2013r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2013r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Powyższa korespondencja została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] 2013r. Tym samym bezzasadne jest stanowisko skarżącego, że w sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z dniem [...] 2013r. Ponadto jak trafnie podkreślił organ w zaskarżonym postanowieniu, że dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, a nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu określa moment zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając skargę za niezasadną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.