II GZ 453/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 447/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 447/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu wniosku D.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2013, przyznał D.Z. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, ponadto odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Posiada nieruchomość rolną o pow. 14,5 ha. Nie posiada żadnego dochodu, prowadząc gospodarstwo rolne z ojcem i matką utrzymuje się z hodowli 3 krów. Rodzice są schorowani, nie mają środków pieniężnych na wykup leków oraz zapłacenie za prąd. Łączny dochód rodziny wynosi ok. 600 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodał, że prowadzi podupadłe gospodarstwo rolne. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego oświadczył, że nie przedstawi aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, gdyż jest ono w stanie podupadłym. Rodzina utrzymuje się "z 3 krów", osiągając dochód w kwocie ok. 600 zł miesięcznie. Opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 70 zł, a wydatki na leki dla rodziców zamykają się kwotą 100 zł. Do pisma skarżący załączył zaświadczenie z banku, z którego wynika, że zarówno on, jak i jego rodzice nie posiadają żadnych lokat i rachunków bankowych w Banku Spółdzielczym w Ż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie w całości , lecz tylko w części, gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie postępowania stanowi jedynie wpis sądowy od skargi wynoszący, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) 200 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący zadeklarował wyłącznie nieruchomość rolną o powierzchni 14,5 ha oraz podał, że dochód brutto jego i dwóch osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi około 600 zł. Pomimo wezwania do złożenia aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego skarżący takiego zaświadczenia nie złożył. Nie wskazał też we wniosku, że posiada dom, albo inny lokal (o jakiej powierzchni), w którym zamieszkuje z rodzicami. W rubryce 7.71. wniosku "Nieruchomości: dom, mieszkanie (wielkość w m2) podał - brak. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, skoro nie wyjaśnił i nie udokumentował w rzetelny sposób istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową. Pomimo powyższego, Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wniósł D.Z., wskazując na okoliczności przedstawione w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumenty oraz stanowisko WSA w Łodzi zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał takich okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na podważenie ustaleń przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem, że zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w większym zakresie niż określony w skarżonym postanowieniu. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie pozwalają stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie pozostałych kosztów swojego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy wskazać, że skarżący, pomimo wezwania Sądu nie przedstawił aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego. Nie wskazał również nieruchomości w której zamieszkuje wraz z rodzicami. Skarżący nie przedstawił także wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, stwierdzając, że nie posiada rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w Ż., załączając stosowne zaświadczenie z tego banku. Z akt administracyjnych sprawy, z wniosku skarżącego z dnia 15 kwietnia 2014 o wpis do ewidencji producentów rolnych wynika jednakże, że posiada on rachunek w PKO BP S.A. Oddział R. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oceny sytuacji materialnej skarżącego. W zażaleniu skarżący również nie podważył ustaleń przedstawionych w postanowieniu Sądu I instancji. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. jako pozbawione uzasadnionych podstaw.