I OSK 2848/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 291/14 w sprawie ze skargi R. J. na akt Starosty W. z dnia [...]. czerwca 2013 r. nr [...]. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Starosty W. na rzecz R. J. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 291/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżony przez R. J. akt Starosty Włodawskiego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdu, uznał obowiązek Starosty Włodawskiego dokonania na rzecz R. J. zwrotu 4675 zł (cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt pięć złotych), stanowiącej część opłaty uiszczonej za wydanie kart pojazdów: seria AAA 4192939 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Vectra o nr rej. LWLJ800, seria AAA 4668319 dotyczącej samochodu osobowego marki Chrysler Voyager o nr rej. LWLK333, seria AAA 5433462 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault 19 o nr rej. LWLL783, seria AAA 5605636 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Vectra o nr rej. LWN110, seria AAA 5720455 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Omega o nr rej. LWLN222, seria AAA 5758943 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Kadet o nr rej. LWLN357, seria AAA 5758942 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Kadet o nr rej. LWLN358, seria AAA 5683060 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault 19 o nr rej. LWLN541, seria AAA 6040419 dotyczącej samochodu osobowego marki Volvo 740 o nr rej. LWLN899, seria AAA 6111882 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault Clio o nr rej. LWLN964, seria AAA 6386717 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Astra o nr rej. LWLU315 oraz zasądził od Starosty Włodawskiego na rzecz R. J. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. R. J. wystąpił do Starosty Włodawskiego z wnioskiem o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu kwoty 4.675,00 zł, stanowiącej część wniesionej opłaty: uiszczonej w dniu 25 czerwca 2004 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA4192939 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Vectra o numerze rejestracyjnym LWL J800, uiszczonej w dniu 3 września 2004 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA4668319 dotyczącej samochodu osobowego marki Chrysler Voyager o numerze rejestracyjnym LWL K333, uiszczonej w dniu 7 kwietnia 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA5433462 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault o numerze rejestracyjnym LWL L783, uiszczonej w dniu 24 maja 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA5605636 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Vectra o numerze rejestracyjnym LWL N110, uiszczonej w dniu 15 czerwca 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA5720455 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Omega o numerze rejestracyjnym LWL N222, uiszczonej w dniu 6 lipca 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA5758943 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Kadet o numerze rejestracyjnym LWL N357 oraz karty pojazdu nr AAA5758942 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Kadet o numerze rejestracyjnym LWL N358, uiszczonej w dniu 4 sierpnia 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA5863060 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault 19 o numerze rejestracyjnym LWL N541, uiszczonej w dniu 3 października 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA6040419 dotyczącej samochodu osobowego marki Volvo 740 o numerze rejestracyjnym LWL N899, uiszczonej w dniu 14 października 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA6111882 dotyczącej samochodu osobowego marki Renault Clio o numerze rejestracyjnym LWL N964 oraz uiszczonej w dniu 23 grudnia 2005 r. tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu nr AAA6386717 dotyczącej samochodu osobowego marki Opel Astra o numerze rejestracyjnym LWL U315. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr WK.5410.6.23.2013.D.M., Starosta Włodawski odmówił zwrotu określonej przez wnioskującego części opłaty za wydanie w/w kart pojazdów. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy wezwał Starostę Włodawskiego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie stwierdzenia uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów. Pismem z dnia 12 lutego 2014 r., Starosta Włodawski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu oraz uznanie obowiązku Starosty Włodawskiego dokonania na rzecz skarżącego zwrotu kwoty części opłaty za wydanie w/w kart pojazdów. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: - przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. - naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie w tej sprawie przepisu § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310 ze zm.), dalej: rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r., w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP; - naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (aktualnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego; - naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, iż organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym tej sprawy sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy TWE, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że odmowa zwrotu skarżącemu części opłaty za wydanie wyżej wymienionych kart pojazdów nastąpiła z naruszeniem prawa. Naruszenie prawa przez organ administracji publicznej polegało na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów w oparciu o przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, obowiązujących w dacie pobrania opłaty. Starosta Włodawski odmówił zwrotu części opłaty za karty pojazdów pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., w którym uzasadnił odmowę, a więc nadał sformalizowany charakter uzewnętrznieniu swojej woli. Sformalizowana odmowa zwrotu opłaty jest aktem organu administracji publicznej, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to w sytuacji uchylenia aktu, możliwe było uznanie tego obowiązku w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zatem zaskarżony akt Starosty Włodawskiego na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. oraz uznał obowiązek organu dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie kart pojazdów – na mocy art. 146 § 2 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Starosta Włodawski. W oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił w niej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 118 K.c., polegające na nie uznaniu okresu przedawnienia dla roszczenia związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszącego trzy lata. Wobec tego wniósł o zmianę wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że nie kwestionuje stanu faktycznego ani prawnego, w oparciu o który zapadło rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie. Podniósł, że pojazdy samochodowe sprowadzane były w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a wszelkie roszczenia, w tym wynikające z tytułu opłat za sprowadzenie pojazdów za karty pojazdów uległy przedawnieniu po trzech latach od wydania kart. W związku z tym, że karty zostały wydane w okresie od 25 czerwca 2004 r. do 23 grudnia 2005 r. – roszczenie o zwrot ostatniej opłaty przedawniło się z dniem 23 grudnia 2008 r. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł skarżący R. J.. Podniósł, że w kompetencji sądu administracyjnego nie leży branie pod uwagę pozaadministracyjnych materialnych terminów przedawnienia roszczeń, które miałyby zastosowanie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z uwagi na to, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., nie zachodzą. Należało zatem odnieść się do zagadnienia wyartykułowanego w podstawie kasacji. Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 118 K.c., polegającego na nieuznaniu okresu przedawnienia dla roszczenia związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszącego trzy lata. Najpierw przypomnieć trzeba ugruntowane stanowisko, według którego, skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (patrz: uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSA i wsa 2008/2/21). Niezależnie od tego, dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wybór trybu cywilnego lub administracyjnego należy do osoby uprawnionej (patrz: uchwała SN z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, OSNC 2008/7-7/72; uchwała SN z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12, OSNC 2013/1/5; uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07). Przepisy materialnego prawa cywilnego normujące przedawnienie roszczeń, w tym także powołany w skardze kasacyjnej art. 118 K.c., są stosowane w postępowaniu cywilnym. Załatwienie przez organ sprawy administracyjnej o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu odbywa się w postępowaniu regulowanym przepisami art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 52 § 3 P.p.s.a. W postępowaniu tym nie ma podstaw do zastosowania art. 118 K.c. Abstrahując od braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 118 K.c., zauważyć można, że z przepisów art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 52 § 3 P.p.s.a. nie wynika możliwość przedawnienia uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, o którym organ orzeka w drodze aktu lub które realizuje w formie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ewentualnego przedawnienia nie przewidywały i nie przewidują także przepisy art. 77 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz nie przewidywały przepisy § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). W związku z opisem naruszenia sformułowanym przez wnoszącego kasację przypomnieć warto stanowisko Sądu Najwyższego, według którego, roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranej opłaty z tytułu wydania karty pojazdu, uiszczonej w związku z rejestracją pojazdu sprowadzonego w ramach działalności gospodarczej z państwa będącego członkiem Unii Europejskiej, nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 K.c. (patrz: uchwała SN z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt III CZP 67/11, OSNC 2012/6/69). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Koszty postępowania kasacyjnego zasądzono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.