II OZ 272/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 732/14 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy J.S. poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 732/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego, odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 4 lipca 2014 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 grudnia 2014 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został potraktowany jak wniosek o zmianę ww. postanowienia z dnia 4 lipca 2014 r. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie konkretnych danych dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, jednakże powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Dalej Sąd wskazał na przepisy art. 165, art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", a następnie podniósł, że w jego ocenie złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 stycznia 2015 r., a zatem nie wykazał zaistnienia okoliczności potwierdzających zmianę jego sytuacji materialnej, która uzasadniałby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się zaś do informacji wskazanych w nadesłanych dwóch formularzach Sąd podniósł, że skarżący ogólnikowo wskazał, iż nie posiada mieszkania - jest osobą bezdomną. Z akt administracyjnych wynika, że nieruchomość przy ul. [...] Z. jest własnością córki wnioskodawcy. Nie jest jednak wiadomym, czyją własnością jest nieruchomość przy ul. [...] w B. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie podał żadnych szczegółowych informacji dotyczących faktycznego miejsca zamieszkania. Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych wyżej danych mało wiarygodnym wydaje się, aby wnioskodawca był osobą bezdomną. Ponadto, z ogłoszeń zamieszczonych w Internecie wynika, że skarżący proponuje usługi w zakresie wynajmu pokoi przy ul. [...] w Z. Wnioskodawca o powyższym fakcie nic jednak nie wspomina. Nadto Sąd wskazał, że z podanych przez skarżącego informacji nie jest wiadome, gdzie obecnie mieszka i kto ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Skarżący nie udzielił również pozostałych informacji, do których został wezwany zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2015 r. Reasumując Sąd stwierdził, iż skarżący nie przedstawił wystarczających informacji, na podstawie których możliwa byłaby ocena jego rzeczywistych możliwości finansowych. Zatem Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wyjaśniając, że aktualnie nie posiada miejsca zamieszkania, posiada jedynie udział w drodze o pow. 178 m², nie posiada wiedzy o dochodach uzyskiwanych przez małżonkę ani stanu jej majątku, nie ponosi żadnych kosztów utrzymania związanych z nieruchomością, aktualnie posiada świadczenie emerytalne w wysokości 1.211,57 zł miesięcznie, z czego spłaca kredyt, nie posiada innych dochodów. Nadto podniósł, że w 2007 r. nieruchomość przy ul. [...] została zbyta, a udział w prawie własności nieruchomości przy ul. [...] został zbyty w 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. Sąd pierwszej instancji prawomocnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem przyjął, że skarżący nie wykazał by spełniał przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zatem zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata należy rozpoznać w trybie art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". Z powyższego wynika zatem, że co do zasady możliwa jest zmiana prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, ale tylko gdy w sprawie zostanie spełniona przesłanka "zmiany okoliczności sprawy", przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Przy czym w przepisie tym chodzi nie o jakiekolwiek zmiany, ale o takie które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy może to być w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wskazał na takie zmiany w swojej sytuacji osobistej czy majątkowej, które mogłyby skutkować zmianą prawomocnego rozstrzygnięcia. Porównując informacje zawarte w formularzu z dnia 4 maja 2014 r., w pismach uzupełniających i dokumentach źródłowych oraz w formularzu z dnia 16 grudnia 2014 r. i załączonych do niego dokumentach stwierdzić należy, że z ich treści nie wynika taka zmiana okoliczności która uzasadniałaby zmianę prawomocnego orzeczenia. Informacje te są w zasadzie takie same. Z informacji aktualnie podanych przez skarżącego wynika, że nadal nie posiada żadnego miejsca zamieszkania, ani żadnych nieruchomości i nie ponosi kosztów związanych z ich utrzymaniem. W dalszym ciągu nie prowadzi gospodarstwa domowego z żoną, a jego świadczenie emerytalno-rentowe wynosi 2.054,56 zł brutto pomniejszone o świadczenie z powodu egzekucji administracyjnej w wysokości 513,56 zł. Od 1 marca 2014 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosiła miesięcznie 1.191,81 zł (patrz: decyzja o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2014r. – k. 145). Zaś z decyzji o waloryzacji emerytury załączonej do zażalenia wynika, że świadczenie do wypłaty od 1 marca 2015 r. wynosi 1.211,57 zł (patrz: decyzja z dnia 2 marca 2015 r. – k. 169). Strona nadal też spłaca zaciągnięty kredyt w wysokości 428,21 zł miesięcznie. Nadto trafnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący nie wyjaśnił czyją własnością jest nieruchomość zabudowana przy ul. [...] w B. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w dalszym ciągu skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji majątkowej w sposób niebudzący wątpliwości. Ponadto wskazać należy, że do zażalenia skarżący załączył kolejny harmonogram spłat kredytu, tym razem na kwotę 29.879,97 zł (miesięczna spłata – 672,95 zł), co dodatkowo budzi wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.