I SA/Łd 495/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-07
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy, a ocena wystarczalności oświadczeń należy do referendarza sądowego.Stan faktyczny
Spółka A z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku VAT. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z egzekucji podatkowych i utraty płynności. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy ocenił, że spółka wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz obowiązku zapłaty podatku od towarów za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz obowiązku zapłaty podatku od towarów za poszczególne miesiące 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 2.803 zł Spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest handel hurtowy i usługi transportowe. Wskazała przy tym, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, natomiast wartość środków trwałych stanowi kwotę
"0" zł. Zysk za ubiegły rok skarżąca określiła na kwotę "0" zł. Ponadto skarżąca podała, że posiada trzy rachunki. Saldo rachunku w Banku A SA wynosi "0" zł (zajęcia urzędu skarbowego), saldo rachunku w Banku B stanowi kwotę -1.900 zł, a na rachunku w Banku C S.A. opiewa na kwotę -130.000 zł (stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku).
Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie prowadzi działalności operacyjnej od czerwca 2011 roku. Z powodu decyzji podatkowej i egzekucji podatku VAT za lata 2008 i 2009 utraciła płynność finansową. Zobowiązania z powyższego tytułu wynoszą ok. 700.000 zł plus odsetki. W celu zaspokojenia wierzycieli i ZUS zarząd podjął decyzję o wyprzedaży środków trwałych i zwolnieniu pracowników oraz zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Egzekucja jest w toku, dlatego Spółka ma zablokowane rachunki bankowe. Dotychczas drobne zobowiązania Spółki zarząd pokrywał ze środków prywatnych, jednakże w chwili obecnej jest to niemożliwe.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2014 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowania wykazanej we wniosku kwoty obciążeń (700.000 zł) z tytułu podatku VAT, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, złożenie odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu oraz rachunku zysków i strat, a także nadesłanie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2013 r. oraz przesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 27 czerwca 2014 roku poinformowała, że nie sporządzała bilansu oraz rachunku zysków i strat za lata 2012 i 2013. Bieżące koszty zarząd ograniczył niemal do "zera", rezygnując z wynajmu pomieszczeń magazynowych, zwalniając pracowników. Podkreśliła przy tym, że zarząd nie pobiera wynagrodzenia od początku 2013 roku. Do pisma skarżąca załączyła deklaracje VAT-7, wyciągi z rachunku bankowego oraz decyzje dotyczące zaległych zobowiązań podatkowych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że przedmiot działalności gospodarczej skarżącej stanowią handel hurtowy i usługi transportowe. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, natomiast wartość środków trwałych opiewa na kwotę "0" zł. Skarżąca jako kwotę zysku za ubiegły rok wskazała "0" zł, podkreślając przy tym, że nie sporządzała rachunku zysków i strat oraz bilansu za ubiegły rok. Jednocześnie z oświadczeń skarżącej wynika, że koszty działalności zarząd ograniczył niemal do "zera", rezygnując z wynajmu pomieszczeń magazynowych i zwolnił pracowników. Zarząd nie pobiera wynagrodzenia od początku 2013 roku. Suma zaległych płatności skarżącej wraz z odsetkami wynosi 955.454,10 zł. Analiza załączonych rachunków bankowych dowodzi przy tym, że skarżąca nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi. Ponadto nadesłane deklaracje VAT-7 potwierdzają oświadczenia skarżącej dotyczące nieprowadzenia działalności operacyjnej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należało, że skarżąca wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło