I GZ 411/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 116/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił M. C. wstrzymania wykonania objętej jej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że w skardze na opisaną decyzję określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2008 r. w wysokości 22.890 złotych, podała ona jako podstawę żądania wstrzymania wykonania tejże decyzji okoliczność, iż jednorazowa spłata wskazanej kwoty podatku spowoduje zachwianie jej płynności finansowej co w konsekwencji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca podała, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i nieruchomościami, których sprzedaż pozwoliłaby na zaspokojenie należności. Prowadzona przez nią od 2012 r. działalność w formie kawiarni i restauracji generuje, wraz z dochodem z tytułu wynajmu części budynku, dochód pozwalający na funkcjonowanie tej działalności. Sama zaś działalność w III kwartale 2012 r., przyniosła stratę w wysokości około 300.000 złotych. Skarżąca wskazał również na okoliczność blokady dwóch kont bankowych co spowodowało utratę wiarygodności i możliwości pozyskania innych kredytów. Sąd I instancji zwrócił uwagę na informacje dotyczące stanu majątkowego skarżącej ujawnionego przez nią w związku z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. Z informacji zwartych we wniosku i dokumentach do niego dołączonych wynikało, że skarżąca jest współwłaścicielem działki o powierzchni 6 ha, w 2012 r. uzyskała przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 949.145,39 złotych ponosząc przy tym stratę w kwocie 414.604,43 złotych. W 2013 r. przychód ten wyniósł 789.154,73 złotych zaś w styczniu 2014 r. wynosił 54.136,90 złotych. Skarżąca dodatkowo uzyskuje dochód z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie spółki z o.o. Z trzech rachunków bankowych skarżącej prowadzonej jest postępowanie egzekucyjne natomiast z posiadanego przez nią rachunku osobistego skarżąca korzysta bez ograniczeń. Mąż skarżącej również prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą znaczne dochody i również w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, wskazując na przywołaną argumentację wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. i wniosku o przyznanie prawa pomocy, że skarżąca nie przedstawiła przekonujących dowodów pozwalających na przyjęcie, że zachodzą przyczyny powodujące konieczność zastosowania ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu uszczuplenia majątku wnioskodawcy na skutek wykonania decyzji nie można każdorazowo wiązać z powstaniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, szczególnie w sytuacji, gdy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, w wyniku, której osiąga wysokie przychody oraz uzyskuje dochody z zasiadania w zarządzie spółki, a także swobodnie dysponuje środkami na osobistym rachunku bankowym. Zażaleniem M. C. zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu nienależyte rozpoznanie sprawy i nieprawidłową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu podniosła, że posiada więcej, niż objęte tą sprawą, zobowiązania podatkowe z tytułu podatku akcyzowego za 2008 r. Organ podatkowy nie rozłożył jej zobowiązań na raty i wobec braku zdolności kredytowej egzekucja zobowiązań spowoduje likwidację działalności skarżącej oraz jej majątku. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchylenie z przyczyn innych niż podniesione w zażaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na żądającym wstrzymania aktu administracyjnego. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rzeczą Sądu rozpoznającego wniosek jest natomiast dokonanie oceny, czy przedstawione w nim okoliczności zostały uprawdopodobnione na tyle aby możliwym było stwierdzenie wystąpienia bądź niewystąpienia jednej lub obu przesłanek wymienionych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do strony w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W tej sprawie Sąd I instancji swoją ocenę wniosku oparł, co wynika z analizy motywów zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim na dokumentach przedłożonych przez stronę w związku z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. Wskazując na treść oświadczeń i informacji zawartych w związku z żądaniem przyznania skarżącej prawa pomocy Sąd I instancji stwierdził w motywach postanowienia, że uszczuplenia majątku wskutek wykonania decyzji nie można wiązać z powstaniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, szczególnie w sytuacji gdy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z tytułu, której osiąga znaczne dochody, uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu sprawowania funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz swobodnie dysponuje środkami zgromadzonymi na osobistym rachunku bankowym. Takie stwierdzenie wynika wprost z analizy informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pochodzą one bowiem z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jego treść nie obejmowała jakichkolwiek danych dotyczących dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, sprawowania funkcji członka zarządu spółki z o.o. czy wyciągu z osobistego rachunku bankowego skarżącej lub pozostałych kont które jak podła skarżąca są "zablokowane". Sam wniosek i okoliczności w nim przedstawione nie został poparte żadnymi dokumentami mającymi uprawdopodabniać twierdzenia w nim zawarte. Zauważyć przy tym należy, że Sąd I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do przywołanych okoliczności nie dokonując ich rzetelnej i wyczerpującej oceny pozwalającej na stwierdzenie, iż istotnie przemawiały one za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. nie spowoduje wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków. Ocenie takiej nie został również poddany sam wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji w aspekcie okoliczności w nim podniesionych. Sąd I instancji nie wskazał, odmawiając skarżącej udzielenia ochrony tymczasowej, jakie z okoliczności podniesionych we wniosku przemawiały za stwierdzeniem braku negatywnych konsekwencji wykonania decyzji podatkowej. Mankament ten wynikał, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z faktu niepodania przez Sąd I instancji ocenie spełnienia przez wnioskodawczynię obowiązku przedstawienia przez nią okoliczności uzasadniających żądanie wstrzymania wykonania decyzji oraz wykazania tych okoliczności w stopniu dającym podstawę do stwierdzenia możliwości zaistnienia bądź niezaistnienia którejś z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W takim stanie sprawy rzeczą Sądu I instancji będzie w pierwszej kolejności dokonanie oceny samego wniosku co do podniesionych w nim okoliczności oraz ich uprawdopodobnia. Następnie Sąd I instancji dokona oceny wystąpienia przesłanek wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków również z uwzględnieniem niezbędnych informacji znanych Sądowi w związku ze złożonym w sprawie przez skarżącą wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.