V SA/Wa 2283/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z.M. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. M., zwany dalej "Skarżącym", w dniu 29 sierpnia 2011 r. złożył do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej "Agencja", wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013. Pismem z [...] marca 2012 r. nr [...] Agencja odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141); dalej: rozporządzenia z 13 września 2010 r. Na skutek złożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 12 kwietnia 2012 r. poinformowano Skarżącego pismem z 19 czerwca 2012 r. o pozytywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] września 2012 r. nr [...] Agencja po ponownej weryfikacji wniosku odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 pkt 1b oraz § 14 ust. 6 rozporządzenia z 13 września 2010 r. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 24 września 2012 r. i przywróceniu wniosku do ponownego rozpatrzenia Agencja pismem z [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 pkt 1b oraz § 14 ust. 6 rozporządzenia z 13 września 2010 r. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 17 stycznia 2013 r. i przywróceniu wniosku do ponownego rozpatrzenia Agencja pismem z [...] czerwca 2013r. nr [...] odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 września 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, w której gospodarstwie wystąpiły szkody spowodowane przez zdarzenie losowe, w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 2 pkt 2 -11a ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249 ze zm.) oraz jeżeli wysokość szkód w gospodarstwie wynosi: a) Średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiła szkoda, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji w gospodarstwie rolnym – w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich w rozumieniu ustawy z 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056, z 2009 r. Nr 223, poz. 1775 oraz z 2010 r. Nr 127, poz. 857), lub rybach oraz b) Nie mniej niż 10 000 zł – w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich. Organ wyjaśnił, iż warunki te muszą być spełnione łącznie. Ponadto wskazał, iż w ramach uzupełnienia Wnioskodawca dostarczył oświadczenia, w których wyjaśnił, że dokonanie korekty w zakresie środków trwałych w protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi (nr 21/2011 z 23.08.2011 r.) wystawionego przez Terenową Komisję w G. oraz dostarczenie opinii wojewody dotyczącej zakresu i wysokości szkód w środkach trwałych nie jest wykonalne (komisja odmawia wpisania w środkach trwałych szkółki drzew owocowych oraz plantacji truskawek). W związku z niespełnieniem podstawowego kryterium nastąpiła odmowa przyznania pomocy. W dniu 11 lipca 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżący wezwał Prezesa Agencji do usunięcia naruszenia prawa, które zostało rozpatrzone w sposób pozytywny pismem z 22 sierpnia 2013 r. W skardze z 6 września 2013 r. Z. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2013 r. odmawiającego przyznania Skarżącemu pomocy i przyznanie pomocy w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych", a nadto o dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (znak [...]) oraz dokumentów wskazanych w uzasadnieniu niniejszej skargi. Przedmiotowej odmowie przyznania pomocy zarzucił naruszenie: 1. przepisu § 4 ust. 1 pkt b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169 poz. 1141, z późn. zm.) poprzez odmowę przyznania pomocy pomimo poniesienia przez Skarżącego na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, tj. huraganu i deszczu nawalnego w dniu 20 lipca 2011 roku, szkód w sadach i plantacjach wieloletnich; 2. przepisu art. 21 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427, z późn. zm.) w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483) poprzez naruszenie zasady praworządności i oparcie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" na Protokole szacowania szkód sporządzonym w oparciu o niebędące źródłem obowiązującego prawa wytyczne Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi - informację dla komisji powołanych przez wojewodę dotyczącą ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę; 3. przepisu art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego materiału dowodowego; 4. przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z § 14 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez niepodanie merytorycznych przyczyn odmowy przyznania pomocy. W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." lub odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W piśmie procesowym z 23 października 2013 r. pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż nie ma podstaw do umorzenia postępowania, gdyż nie stało się ono bezprzedmiotowe, a skarga jest uzasadniona i winna zostać merytorycznie rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że zostało ono podjęte z naruszeniem art. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.); dalej: ustawa. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W rozpoznanej sprawie ARiMR informując wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy nie wskazała w sposób szczegółowy przyczyn odmowy. Uzasadnienie ww. pisma zawierającego zaskarżone rozstrzygnięcie ogranicza się do przywołania niepełnej podstawy prawnej, w której pominięte zostało pełne brzmienie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141). W istocie brak jest wskazania normy administracyjnego prawa materialnego, która uzasadniałaby negatywne rozstrzygnięcie organu. Należy podkreślić, iż podstawę prawną odmowy przyznania pomocy winno stanowić jednoznaczne wykazanie, iż nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy w ramach konkretnego działania. Ponadto, brak jest jakiegokolwiek ustosunkowania się do dowodów przedłożonych w trakcie postępowania przez skarżącego co do kwalifikacji sadów i plantacji truskawek. Za niespełniające gwarancji procesowych wynikających z art. 21 ust. 2 ustawy uznać należy poprzestanie na stwierdzeniu, iż odmowa przyznania pomocy nastąpiła w związku z niespełnieniem podstawowego kryterium. Wobec braku prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że uzasadniony jest zarzut skargi wskazujący, iż rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 22 ust. 3 ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ szczegółowo odniesie się do dokumentacji zgromadzonej w aktach, z uwzględnieniem przedstawionych w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego dokumentów urzędowych uznających szkody w uprawie truskawki za szkody w środkach trwałych. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 p.p.s.a uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348, z późn. zm.).