I SA/Sz 486/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-07-09
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu ustalająca stawki dotacji dla szkół niepublicznych na dany rok może zostać zmieniona z mocą wsteczną, obniżając przyznane już dotacje, naruszając tym samym zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Powiatu ustalająca stawki dotacji dla szkół niepublicznych na dany rok, która z mocą wsteczną obniża przyznane już dotacje, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz zasadę ochrony praw nabytych, wynikające z art. 2 Konstytucji RP. Takie działanie jest niedopuszczalne, jeśli nie istnieją uzasadnione, obiektywne i wyjątkowe okoliczności, a prawo miejscowe nie powinno działać wstecz, pogarszając sytuację prawną adresatów.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący szkoły niepubliczne, wnieśli skargi na dwie uchwały Zarządu Powiatu Szczecineckiego dotyczące ustalenia stawek dotacji dla szkół niepublicznych na lata 2012 i 2013. Uchwała dotycząca roku 2012 została zmieniona z mocą wsteczną, obniżając przyznane już dotacje. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty oraz zasady niedziałania prawa wstecz. WSA w Szczecinie stwierdził nieważność uchwały dotyczącej roku 2012, uznając naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, natomiast oddalił skargę dotyczącą uchwały na rok 2013, uznając brak wykazania naruszenia interesu prawnego skarżących.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność uchwały Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 342/13. 2. Oddalono skargę na uchwałę Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 341/13. 3. Stwierdzono, że uchwała nr 342/13 nie podlega wykonaniu. 4. Zasądzono od Zarządu Powiatu Szczecineckiego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. spraw ze skarg D.R.K. na uchwały Zarządu Powiatu Szczecineckiego: - z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 342/13 zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2012, - z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 341/13 w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2013 1. stwierdza nieważność uchwały Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 342/13 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2012, 2. oddala skargę na uchwałę Zarządu Powiatu Szczecineckiego z dnia 29 stycznia nr 341/13 w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2013, 3. stwierdza, że uchwała Zarządu Powiatu Szczecineckiego wymieniona w punkcie 1 nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Zarządu Powiatu Szczecineckiego na rzecz skarżących [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Zaskarżoną do Sądu uchwałą nr 342/13 z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2012, wydaną na postawie art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.
o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) – dalej: u.s.p., art. 90 ust. 2a, 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – dalej: u.s.o. - oraz uchwały Nr XXIX/226/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat S. dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania Zarząd Powiatu S. wprowadził w § 1 swojej uchwały Nr 162/11 z dnia 15 grudnia 2011 r. zmiany dotyczące ustalenia wysokości miesięcznych stawek dotacji na każdego ucznia/słuchacza szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej dotowanej przez Powiat S.. Zarząd Powiatu ustalił następujące nowe miesięczne stawki tych dopłat:
- liceum ogólnokształcące dla dorosłych – [..] zł
- szkoła policealna dla dorosłych w formie zaocznej –[...] zł,
- szkoła policealna dla dorosłych kształcąca w kierunkach medycznych – [..] zł,
- szkoła policealna dla młodzieży kształcąca w kierunkach medycznych –[..] zł.
1.2. Pismem z 12 lutego 2012 r. D. K. i R. K. – organ prowadzący P. P. S. Z. w S., P. L. O. Z. dla D. w S. oraz P. L. U. w S. - wezwali Starostę S. do zaprzestania naruszenia prawa przez uchylenie uchwały nr 342/13 Zarządu Powiatu S. z dnia 29 stycznia 2013 r., jako podjętej z naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. przez nieuprawnioną zmianę stawek dotacji określonych i udzielonych uprawnionym podmiotom w roku 2012 przez organ samorządu terytorialnego. Ponadto podnieśli, że uchwała nr 342/13 narusza zasadę lex retro non agit, która stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego.
1.3. Odpowiadając na wymienione wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Zarząd Powiatu S. uchwałą nr 366/2013 z dnia 14 marca 2013 r. uznał wezwanie za bezzasadne. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż z poczynionych przez niego na podstawie informacji Starosty D. i Marszałka Województwa Z. ustaleń wynika, że rzeczywiste wydatki szkół dla dorosłych w 2012 r. różnią się od planowanych, analogiczna sytuacja dotyczy wydatków bieżących poniesionych przez Powiat S. na prowadzenie liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, wobec tego – na podstawie § 7 uchwały Rady Powiatu w S. nr XXIX/226/2012 z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat S. dotacji szkołom i placówkom niepublicznym (...) dokonano weryfikacji stawek.
1.4. Pismem z 22 kwietnia 2012 r. D. K. i R. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. uchwałę Zarządu Powiatu S. z dnia 29 stycznia 2013 r.
Skarżący wskazali, że zaskarżona przez nich uchwała narusza ich interes – beneficjentów dotacji poprzez nieuprawnioną zmianę stawek dotacji określonych
i udzielonych uprawnionym podmiotom w roku 2012 przez organ samorządu terytorialnego a przez to ustanowienie dla beneficjenta nowego zobowiązania pogarszającego jego sytuację bez podstawy prawnej.
Zaskarżonemu aktowi zarzucili:
- naruszenie art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. przez nieuprawnioną zmianę stawek dotacji określonych i udzielonych uprawnionym podmiotom w roku 2012 przez organ samorządu terytorialnego,
- naruszenie art. 90 ust. 3 u.s.o. przez zmianę w trakcie okresu rozliczeniowego "najbliższego powiatu", przyjętego do ustalenia wysokości dotacji, na podstawie wydatków którego ustalono stawki dotacji na rok 2012,
- naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie jednej z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego, tj. wynikającej z niego zasady lex retro non agit.
Podnosząc takie zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
1.5. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu S. wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że czynność obliczenia dotacji należnej szkołom niepublicznym nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, ewentualnie o jej oddalenie i w każdym przypadku o zasądzenie od Skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.1. Ponadto, uchwałą nr 341/13 z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2013, wydaną na postawie art. 32 ust. 2 pkt 2 u.s.p., art. 90 ust. 2a, 3 i 3a u.s.o. oraz ww. uchwały Nr XXIX/226/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. Zarząd Powiatu S. ustalił miesięczne stawki dotacji na każdego ucznia/słuchacza szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej dotowanej przez Powiat S. na rok 2013. Stawki te ustalono w następujący sposób:
1) szkoły, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, o których mowa w art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty:
a) Społeczne Liceum Ogólnokształcące S. w S. – [...] zł,
b) Prywatne Liceum Ogólnokształcące w S. –[...] zł,
2) szkoły niepubliczne o których mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty:
a) liceum ogólnokształcące dla dorosłych – [...] zł,
b) uzupełniające liceum ogólnokształcące dla dorosłych –[..] zł,
c) szkoła policealna dla dorosłych kształcąca w kierunkach niemedycznych
– [...] zł,
d) szkoła policealna dla dorosłych kształcąca w kierunkach medycznych – [....] zł,
e) szkoła policealna dla młodzieży kształcąca w kierunkach medycznych
– [..] zł.
2.2. Pismem z 12 lutego 2012 r. D. K. i R. K. – organ prowadzący ww. szkoły - wezwali Starostę S. do zaprzestania naruszenia prawa przez uchylenie uchwały nr 341/13 Zarządu Powiatu S. z dnia 29 stycznia 2013 r., jako podjętej z naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. przez ustalenie stawek dotacji na jednego ucznia z pominięciem zasad ustalonych uchwałą nr XXIX/226/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. oraz uchwałą nr XXX/237/2012 Rady Powiaty w S. z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu S. na 2013 r. przez brak odniesienia przyjętych stawek dotacji do kosztów ponoszonych przez szkoły i placówki tego samego typu i rodzaju.
2.3. Odpowiadając na takie wezwanie, Zarząd Powiatu S. uchwałą nr 365/2013 z dnia 14 marca 2013 r. uznał je za bezzasadne. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że w art. 90 ust. 3 u.s.o. ustawodawca wskazał, że przy ustalaniu wysokości dotacji na podstawie wydatków bieżących ponoszonych przez najbliższy powiat należy brać pod uwagę typ lub rodzaj szkoły, a nie typ i rodzaj szkoły. Organ stwierdził też, że najbliższym powiatem jest Powiat D., dlatego wydatki bieżące ustalone w budżecie tej jednostki samorządu terytorialnego są podstawą obliczania dotacji dla niepublicznych uzupełniających liceów ogólnokształcących dla dorosłych i szkół policealnych dla dorosłych. Ponadto wskazał, że postawą obliczenia dotacji nie mogą być dane zawarte w uchwale budżetowej, jako że uchwała taka jest planem dochodów i wydatków a nie podstawą obliczenia dotacji.
2.4. W skardze do Sądu na uchwałę Zarządu Powiatu S. nr 341/13 z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych na rok 2013 D. K. i R. K. wskazali, że zaskarżona przez nich uchwała narusza ich interes – beneficjentów dotacji - przez ustalenie stawek dotacji na jednego ucznia z pominięciem zasad ustalonych ww. uchwałą nr XXIX/226/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. i naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty, oraz nieuwzględnienie różnic w wydatkach ponoszonych przez szkoły na uczniów kształcących się w systemie zaocznym i stacjonarnym, tj. w sposób niezgodny z ustawą o systemie oświaty i ww. uchwałą – bez odniesienia do rodzaju szkoły.
Zaskarżonemu aktowi zarzucili:
- naruszenie art. 90 ust. 3 w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o. przez brak wskazania, która ze szkół takiego samego typu i rodzaju prowadzona przez który najbliższy powiat i dlaczego jest podstawą przekazywanej Skarżącym stawki dotacji, oraz według jakiej zasady czy kryterium dokonano wybory "najbliższego powiatu";
- naruszenie art. 9 K.p.a. przez niepoinformowanie skarżących o okolicznościach faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości dotacji.
Podnosząc takie zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.5. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu S. wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że czynność obliczenia dotacji należnej szkołom niepublicznym nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, ewentualnie o jej oddalenie.
3.1. Na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. Sąd zarządził połączenie obu spraw wywołanych ww. skargami do łącznego rozpoznania i wspólnego rozstrzygnięcia.
3.2. Postanowieniem z tej samej daty o sygn. akt I SA/Sz 493/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 493/13 orzekł o odrzuceniu skargi D. K. i R. K. na ww. uchwały Zarządu Powiatu S. z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 341/13, 342/13 w przedmiocie ustalenia wysokości stawek dotacji dla szkół i placówek niepublicznych.
Sąd uznał bowiem, że przedmiotem zaskarżenia są ww. uchwały Zarządu Powiatu S. a więc w istocie zaskarżona została czynność polegająca na obliczeniu wysokości dotacji przyznanej dla niepublicznych szkół funkcjonujących na terenie Miasta S.. Szkoły prowadzone przez Skarżących to placówki niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, które stosownie do art. 90 ust. 3 u.s.o., otrzymują dotacje z budżetu miasta, a kompetencje w zakresie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji na terenie powiatu ma rada powiatu, która podejmuje w tym przedmiocie uchwałę. Wobec tego, że Skarżący nie zaskarżyli uchwały Rada Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. nr XXIX/226/2012, która m.in. ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji, uwzględniający w szczególności podstawę obliczenia dotacji, zatem Sąd uznał, że zakwestionowali oni sam sposób wyliczenia dotacji.
Tym samym – zdaniem Sądu - skarga w sprawie jest w istocie żądaniem zapłaty, a spór dotyczy jedynie wysokości dotacji w 2012 i 2013 r. Czynność polegająca na określeniu miesięcznych stawek dotacji wypłacanych przez Powiat S. dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych, prowadzonych przez inne osoby prawne lub fizyczne, nie należy jednak do żadnej z form działania administracji publicznej. W obowiązującym stanie prawnym dotacja dla placówki szkolnej jest iloczynem liczby jej wychowanków i kwoty nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie Sadu, ta ściśle techniczna czynność o charakterze księgowo-rachunkowym nie może być zakwalifikowana jako czynność określona przepisem art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przez którą rozumie się konkretną czynność materialno-prawną z zakresu administracji publicznej, podjętą m.in. przez organ administracji samorządowej, stanowiącą władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, wobec braku w przepisach prawa szczególnego trybu dochodzenia tego rodzaju roszczeń na drodze postępowania administracyjnego podmiot uprawniony winien dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym, w postępowaniu cywilnym.
4.1. Po rozpoznaniu skarg kasacyjnych D. K. i R. K. od tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 320/14, wydanym na posiedzeniu niejawnym, uchylił zaskarżone postanowienie.
4.2. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie NSA wskazał, że analizowana uchwała jest aktem prawa miejscowego, zatem bezsprzecznie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Ponadto obowiązkiem Sądu jest również sprawdzenie legitymacji skargowej strony skarżącej, bowiem legitymacja do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę podjętą przez organ powiatu przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, iż z akt sprawy wynika, że skarżący jest podmiotem uprawnionym do otrzymania dotacji oświatowych. Oznacza to, że jest podmiotem korzystającym z dotacji przyznawanych m.in. na zasadach określonych treścią zaskarżonej uchwały, z czego wynika, że ma interes prawny w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p. w żądaniu zbadania uchwał Zarządu Powiatu S. z dnia 29 stycznia 2013 r. W sprawie ustalenia zatem wymaga, czy interes prawny strony skarżącej został zaskarżoną uchwałą naruszony. Ponieważ naruszenia własnego interesu prawnego strona skarżąca upatruje w zaniżeniu - w stosunku do poprzednio obowiązującej treści uchwały z dnia 15 grudnia 2011 r. - kwoty przyznanej dotacji na jednego ucznia, o istnieniu takiego naruszenia można mówić wtedy, gdy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawa w stopniu wpływającym na wysokość przyznanej stronie skarżącej dotacji.
W ocenie NSA czynność przyznawania i obliczania dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o., jako akt stosowania prawa wymaga więc kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
5.1. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
5.2. Mając ten nakaz na względzie, uwzględniając przytoczoną wyżej wykładnię prawa dokonaną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r., należy więc stwierdzić, że Skarżący wskazywali na naruszenie ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą z dnia 29 stycznia 2013 r. nr 342/13 przez zaniżenie - w stosunku do poprzednio obowiązującej treści uchwały z dnia 15 grudnia 2011 r. - kwoty przyznanej dotacji na jednego ucznia. Ustalenie jednak, że do takiego naruszenia doszło wymaga równoczesnego stwierdzenia, że przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawa w stopniu wpływającym na wysokość przyznanej stronie skarżącej dotacji.
Dokonując zatem takiej oceny tej uchwały wskazać należy, że kwestie przyznawania dotacji dla szkół niepublicznych regulują przepisy ww. ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (dalej: u.s.o.), w szczególności jej przepisy art. 90 ust. 3 i ust. 4.
Zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o.: "Dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju".
Stosownie natomiast do ust. 4 tego artykułu: "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.".
W wydanej na podstawie ww. art. 90 ust. 4 u.s.o. uchwale Nr XXXVIII/284/2009 Rady Powiatu w S. z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania przez Powiat S. dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, w § 4 ust. 2 zamieszczono treść przepisu art. 90 ust. 3 u.s.o., natomiast w § 5 ust. 2 stwierdzono, że: "Wysokość dotacji dla każdej szkoły/placówki ustala Rada Powiatu w uchwale budżetowej na dany rok oddzielnie dla każdej szkoły/placówki w oparciu o planowaną liczbę uczniów/wychowanków zgłoszonych w terminie określonym w § 2.", tj. do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Ponadto w § 6 uchwały określono sposób rozliczania przez szkołę otrzymanych dotacji, natomiast w § 7 ustalono, że: "Korekta zmiany wielkości przekazanych dotacji na dany rok wynikająca ze zmiany wielkości będących podstawą jej ustalenia następuje w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego".
Na podstawie tej uchwały Zarząd Powiatu S. uchwałą Nr 162/11 z dnia 15 grudnia 2011 r. ustalił miesięczne stawki dotacji na każdego ucznia/słuchacza szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej dotowanej przez Powiat S. na rok 2012.
5.3. Stwierdzić należy, że ww. uchwała Nr XXXVIII/284/2009 Rady Powiatu w § 5 ust. 2 - zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. – określiła sposób ustalania wysokości dotacji. Również w istocie zapis § 7 nie budzi zastrzeżeń, jeżeli jest rozumiany jako możliwość dokonywania zmian (korekty) wielkości przyjętych w uchwale budżetowej do ustalenia wysokości dotacji, a więc – co do zasady – poprzez odpowiednią zmianę uchwały budżetowej. Nie powinna przy tym budzić wątpliwości możliwość dokonania w ten sposób podwyższenia wysokości dotacji – możliwość jej obniżenia musi być jednak oceniana także przez pryzmat przestrzegania zasad konstytucyjnych, opisanych poniżej.
Niekwestionowaną przez Skarżących uchwałą Nr 162/11 z 15 grudnia 2011 r. Zarząd Powiatu ustalił miesięczne stawki dotacji na każdego ucznia/słuchacza szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej na rok 2012, zatem Skarżący mogli te stawki dotacji uwzględniać przy planowaniu na rok 2012 i ponoszeniu w ciągu tego roku wydatków związanych z prowadzeniem szkół. Zmiana tych stawek z mocą wsteczną dokonana przez Zarząd Powiatu zaskarżoną uchwałą nr 342/13 z dnia 29 stycznia 2013 r. – skutkiem czego było obniżenie łącznej kwoty dotacji – musi być więc oceniona pod kątem zgodności z ustawą o systemie oświaty i z Konstytucją.
Zauważyć należy, że Zarząd Powiatu nie wykazał, iż omawiana zmiana stawek dotacji była skutkiem zmian dokonanych w uchwale budżetowej. Niezależnie od tego stwierdzić należy – podzielając w tym zakresie stanowisko Skarżących – że w myśl art. 90 ust. 3 u.s.o. przedmiotowe dotacje "przysługują na każdego ucznia" (...) w wysokości nie niższej niż 50% "ustalonych w budżecie" odpowiedniej gminy lub powiatu "wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia". Uwzględniając także wymóg zgłaszania przez szkoły niepubliczne organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, organ stanowiący gminy lub powiatu już w uchwale budżetowej, a więc "z góry" obowiązany jest ustalić wysokość dotacji na "każdego ucznia", czyli na wszystkich zgłoszonych przez szkołę uczniów. Oznacza to zarazem, że ustalając kwotę dotacji dla szkoły niepublicznej zarówno organy gminy, jak i organ prowadzący taką szkołę, mogą poznać miesięczną stawkę dotacji na jednego ucznia, bowiem wynika ona z podzielenia kwoty dotacji przez liczbę uczniów i miesięcy.
Ta stawka dotacji (wynikająca w istocie już z uchwały budżetowej) stanowi więc dla organu prowadzącego szkołę bardzo ważną informację dla planowania i ponoszenia wydatków w roku przyszłym oraz stanowi podstawę do rozliczania dotacji (uzależnionej od liczby uczniów faktycznie uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu).
5.4. W ocenie Sądu, w ustawie o systemie oświaty nie przewidziano więc możliwości innego ustalenia wielkości dotacji dla szkoły niepublicznej (z której równocześnie można wyliczyć stawkę dotacji na ucznia) niż w uchwale budżetowej –takiej uchwały w odniesieniu do zmiany stawek dotacji na rok 2012 organ nie wskazał. Taka zasada ustalania dotacji uzasadniona jest właśnie koniecznością zapewnienia stabilnej sytuacji finansowej szkoły. Dokonanie w trakcie roku, a zwłaszcza po jego upływie, zmniejszenia takich stawek narusza zatem tą stabilność i może być dokonane jedynie w wyjątkowych okolicznościach, w których dopuszczalne jest dokonywanie zmian prawa (w tym prawa miejscowego) z mocą wsteczną.
Takiego zmniejszenia stawek z mocą wsteczną nie uzasadnia też – przywoływany przez organ – argument, że w art. 90 ust. 3 u.s.o. ustawodawca użył określenia "w wysokości nie niższej niż 50% (...) wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych (...)". W ocenie Sądu, określenie "wydatki bieżące" należy odczytywać w znaczeniu nadanym w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885). W myśl art. 236 ust. 2 tej ustawy, przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. Użycie natomiast w art. 90 ust. 3 u.s.o. określenia "ponoszonych" nie oznacza natomiast upoważnienia (przyzwolenia) na bieżące korygowanie (pomniejszanie) kwot dotacji dla szkół niepublicznych w stosunku do kwot ponoszonych w szkołach publicznych. Określenie to należy bowiem odczytywać w powiązaniu z określeniem "ustalonych w budżecie wydatków (...)", a więc co do zasady wielkości stałej na dany rok budżetowy, zagwarantowanej przez ustawodawcę dla organów prowadzących szkoły niepubliczne, niepodlegającej pomniejszeniu – z powodów wskazanych powyżej.
Zdaniem Sądu, upoważnienie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalania "trybu udzielania i rozliczania dotacji", zawarte w art. 90 ust. 4 u.s.o., nie obejmuje więc uprawnienia do dokonywania pomniejszeń – w szczególności poza uchwałą budżetową - kwot dotacji w trakcie bieżącego roku budżetowego, a zwłaszcza po jego zakończeniu. Przewidziane więc w wydanych na podstawie ww. upoważnienia ustawowego uchwałach Rady Powiatu w S. z dnia 29 czerwca 2009 r. i 31 grudnia 2012 r. (w §§ 7) w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji (...) możliwości "korekty zmiany wielkości dotacji na dany rok" (uchwała z 2009 r.), czy "weryfikacji miesięcznych stawek dotacji" (uchwała z 2012 r.) – w przypadku zmiany wielkości będących podstawą ustalenia/obliczenia, dotacji nie mogą być rozumiane (z ww. powodów) jako podstawa prawna do pomniejszania kwot (stawek) dotacji. Dodatkowo należy przy tym zauważyć, że niezależnie także od niejednoznaczności tych zapisów uchwał, np. jak rozumieć "uzyskanie informacji o zmianie podstawy obliczenia dotacji", w § 7 ust. 3 uchwały z 2012 r. (na podstawie której wydano zaskarżoną uchwałę nr 242/13 Zarządu Powiatu) stwierdzono, że: "Weryfikacja następuje wraz z jednoczesnym wyrównaniem kwoty dotacji przekazanej danej szkole/placówce od dnia 1 stycznia danego roku budżetowego". Z zapisu tego wynika więc w istocie, że przez "weryfikację" stawek dotacji organ stanowiący rozumie możliwość podwyższenia tych stawek, skoro równocześnie należy przyznać/wypłacić szkole wyrównanie kwoty dotacji. Zapis ten zatem z jednej strony potwierdza przytoczoną powyżej argumentację o niedopuszczalności (co do zasady) pomniejszania kwot/stawek dotacji, a z drugiej strony potwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały 242/13 z ww. uchwałą Rady Powiatu.
Oczywiście dopuszczalne jest jednak pomniejszenie kwoty dotacji wynikające z jej "rozliczenia", tj. uwzględnienia faktycznej liczby uprawnionych uczniów.
5.5. Odnosząc się do kwestii istnienia wskazywanego w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym interesu prawnego lub uprawnienia Skarżących, które miałyby być naruszone zaskarżoną uchwałą Zarządu Powiatu S. nr 342/13, stwierdzić należy, że ta przesłanka wniesienia skargi do sądu została spełniona – co wynika już z uzasadnienia ww. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykonując zatem wskazanie tego Sądu aby ustalić, czy interes prawny strony skarżącej został zaskarżoną uchwałą naruszony – przez zaniżenie w stosunku do poprzednio obowiązującej treści uchwały z dnia 15 grudnia 2011 r. - kwoty przyznanej dotacji na jednego ucznia, stwierdzić należy, że interes ten został naruszony, bowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawa w stopniu wpływającym na wysokość przyznanej stronie skarżącej dotacji.
Niesporne jest bowiem, że kwota dotacji na rok 2012 dla szkół prowadzonych przez Skarżących uległa znacznemu obniżeniu, co zostało spowodowane właśnie podjęciem ww. uchwały nr 342/13.
5.6. Równocześnie uznać należy, że uchwała ta wydana została z naruszeniem przepisu art. 90 ust. 3 u.s.o. – bez oparcia w uchwale budżetowej – a ponadto także z naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zaskarżona uchwała z mocą wsteczną (po upływie roku, na który przyznano dotacje) zmieniła bowiem ustalone wcześniej stawki dotacji na jednego ucznia, co spowodowało znaczne zmniejszenie kwoty dotacji na ten rok dla Skarżących.
Stwierdzić więc należy, że nowa (zaskarżona) uchwała z 29 stycznia 2013 r. istotnie zmieniła sposób obliczenia dotacji, zatem niewątpliwie naruszone zostało istniejące uprawnienie Skarżących wynikające z uchwały Zarządu Powiatu S. nr 162/11 z dnia 15 grudnia 2011 r. Jak wskazano w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego (co należy także odnieść do uchwały z 15 grudnia 2011 r.).
Z cytowanego wyżej przepisu art. 2 Konstytucji RP w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie wywiedziono wiele zasad istotnych także w procesie stanowienia prawa. W szczególności w przepisie tym mają umocowanie takie zasady jak: zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa i zasada ochrony praw nabytych (poszanowania interesów w toku). Zasady te odnoszą się także do prawa miejscowego, stanowionego przez organy samorządu terytorialnego.
Zasada niedziałania prawa wstecz oznacza, że stanowione prawo powinno działać "na przyszłość", wobec tego nie należy stanowić norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń zaszłych i zakończonych przed ich wejściem w życie, zatem następstwa prawne zdarzeń, mających miejsce pod rządami dawnych norm, należy oceniać według tych norm, nawet jeżeli w chwili dokonywania tej oceny obowiązują już nowe przepisy.
Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma wprawdzie charakteru bezwzględnego, można od niej odstąpić, jednak tylko wyjątkowo i z usprawiedliwionych względów. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt: P 66/07, przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli spełniają szereg przesłanek, m.in.:
- nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe);
- mają one rangę ustawową;
- ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych;
- spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroakływnością równoważą jej negatywne skutki;
- nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie - poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej (ale nie kosztem pozostałych adresatów tej normy);
- problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.
W przypadku zaś niespełnienia wskazanych wyżej przesłanek stwierdzić należy, że istnieje zakaz stanowienia norm prawnych z mocą wsteczną, w szczególności w odniesieniu do przepisów mających rangę niższą od ustawowej i w przypadku, gdy normy te pogarszają sytuację adresatów tych norm.
5.7. Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nr 342/13 narusza zasadę lex retro non agit, przy czym – w ocenie Sądu - nie było uzasadnionych, obiektywnych i wyjątkowych okoliczności, aby te postanowienia miały działać wstecz. Uchwała ta miałaby być zastosowana do zdarzeń sprzed jej uchwalenia, a zatem negatywne skutki tej uchwały (obniżenie kwoty dotacji) dotyczyłyby sytuacji już zaistniałych (zakończonych), tj. do okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Oznacza to zarazem, że w sytuacji – jak w przypadku Skarżącej – gdy nowe przepisy pogorszyły sytuację prawną (finansową) w stosunku do zasad dotychczasowych, nastąpiło Poprzez nieuzasadnione szczególnymi względami naruszenie zasady lex retro non agit, zasady zaufania do organu samorządu terytorialnego i stanowionego przez niego prawa miejscowego, a także naruszenie zasady ochrony praw nabytych (poszanowania interesów w toku), organ naruszył więc także art. 2 Konstytucji RP.
Z podanych wyżej względów Sąd uwzględniając skargę dotyczącą uchwały Zarządu Powiatu S. nr 342/13 stwierdził nieważność tej uchwały.
5.8. Podnoszone w skardze i piśmie procesowym Skarżących dodatkowe zarzuty wskazujące na wadliwość tej uchwały, w tym na wydanie jej na podstawie uchwały Rady Powiatu z dnia 30 listopada 2012 r. nr XXIX/226/2012, czy brak wskazania w zaskarżonej uchwale sposobu ustalenia (wyliczenia) stawki dotacji nie miały zatem istotnego znaczenia dla oceny naruszenia interesu prawnego Skarżących. Wydanie zaskarżonej uchwały na podstawie uchwały Rady Powiatu z dnia 30 listopada 2012 r., zamiast obowiązującej uprzednio uchwały z 29 czerwca 2009 r. podlegałoby ocenie w razie stwierdzenia, że fakt ten miał wpływ na naruszenie określonego wyżej interesu Skarżących. W ocenie Sądu takiego wpływu nie było. Kwestie te zostaną szerzej omówione przy ocenie uchwały Zarządu Powiatu S. nr 341/13 dotyczącej ustalenia stawek dotacji na rok 2013.
6.1. Rozpoznając skargę na tę uchwałę Sąd stwierdził, że Skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego. Ponownie wskazując na przytoczoną powyżej ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i wykonując zalecenie sprawdzenie legitymacji skargowej strony skarżącej w przytoczonym przez NSA rozumieniu, zauważyć należy, że w postanowieniu tym nie odniesiono się w istocie do kwestii naruszenia interesu prawnego Skarżących uchwałą Zarządu Powiatu nr 341/13. Sąd rozpoznający obecnie sprawę obowiązany był zatem zbadać czy Skarżący wykazali, że uchwała ta z naruszeniem prawa, w sposób bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny naruszyła ich interes prawny. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że ten interes prawny miałby dotyczyć ustalenia stawki dotacji na rok 2013 w zaniżonej wysokości, w stosunku do stawki prawidłowo (zgodnie z prawem) ustalonej. Zdaniem Sądu, Skarżący tego nie wykazali.
6.2. W skardze wskazano, że uchwała ta narusza interes Skarżących przez ustalenie stawek dotacji z pominięciem zasad ustalonych uchwałą budżetową nr XXIX/226/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 30 listopada 2012 r. i naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty, oraz nieuwzględnienie różnic w wydatkach ponoszonych przez szkoły na uczniów kształcących się w systemie zaocznym i stacjonarnym, tj. bez odniesienia do rodzaju szkoły. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 90 ust. 3 w zw. z art. 90 ust. 4 u.s.o. przez brak wskazania, która ze szkół takiego samego typu i rodzaju prowadzona przez który najbliższy powiat i dlaczego jest podstawą przekazywanej Skarżącym stawki dotacji, oraz według jakiej zasady czy kryterium dokonano wyboru "najbliższego powiatu".
6.3. Stwierdzić więc należy, że Skarżący podnosili zarzuty formalne wobec zaskarżonej uchwały, nie wykazywali jednak należycie, czy takie ewentualne braki formalne uchwały skutkowały bezpośrednio, obiektywnie i realnie naruszeniem ich interesu prawnego przez zaniżenie stawek (a zatem i kwoty) dotacji na rok 2013.
Odnosząc się do tych zarzutów podzielić należy pogląd Skarżących, że zamieszczenie w uchwale o ustaleniu stawek dotacji wskazań (informacji) o sposobie wyliczenia stawek (w tym np. wskazanie "najbliższego" powiatu, typu lub rodzaju szkół uwzględnianych przy ustaleniu stawek) niewątpliwie ułatwia adresatom takiej uchwały poznanie i zrozumienie przesłanek prawnych i faktycznych, jakimi kierował się organ samorządu terytorialnego. Zdaniem Sądu, brak takich wskazań nie skutkuje jednak uznaniem, że uchwałę należy wyeliminować z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Zauważyć należy, że prawna istota takiej uchwały polega właśnie na ustaleniu wysokości stawek, natomiast sposób ich wyliczenia może być wskazany (uzupełniony) np. w załączniku do uchwały lub w innych zgromadzonych dokumentach. O sposobie wyliczenia stawek adresaci uchwały powinni być poinformowani pisemnie – czego skarżony organ dokonał. Beneficjenci dotacji mogą też żądać przedłożenia takiej dokumentacji bądź podania dodatkowych informacji. Brak takiego działania organu może stanowić podstawę zarzutu o bezczynności organu. Niezależnie od tego, kwestionując sposób wyliczenia stawek (ich zaniżenie) beneficjent dotacji może ponadto wezwać organ do usunięcia takiego naruszenia – z czego Skarżący skorzystali – co stanowi także warunek formalny wniesienia skargi na uchwałę do sądu.
6.4. Uznać więc należy, że mimo braku ww. informacji w treści uchwały jej adresaci mogą je uzyskać w inny sposób, pozwalający na zapoznanie się z przesłankami ustalenia stawek dotacji i ich oceną. Braki takie nie powinny więc stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały. Stwierdzić przy tym należy, że zasadnie organ wskazywał, iż ustawa o systemie oświaty nie definiuje "najbliższego powiatu" - w rozumieniu art. 90 ust. 3 tej ustawy – i brak podstaw (także z powodów wskazywanych przez organ) do żądania, aby taka definicja miała być uchwalona przez organy samorządu terytorialnego. Zasadnie też organ zauważył, że w art. 90 ust. 3 in fine wskazano na "wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat", a nie na wydatki ponoszone na konkretne szkoły. Oczywiście nie oznacza to, że beneficjent dotacji nie może uzyskać takich informacji, m.in. poprzez zwrócenie się do tego wskazanego przez organ "najbliższego" powiatu. Na podstawie tak uzyskanych informacji beneficjent dotacji może więc wykazać w jaki sposób organ naruszył jego uprawnienia (zaniżył wysokość dotacji).
6.5. Odnosząc się do podnoszonego w skardze naruszenia art. 90 ust. 3 u.s.o. dotyczącego niewskazania przez organ typu i rodzaju szkoły zauważyć też należy, że w przepisie tym w odniesieniu do szkół położonych na terenie powiatu ustawodawca dwukrotnie wskazał, że dotyczy to szkół "tego samego typu i rodzaju", natomiast w odniesieniu do szkół z "najbliższego" powiatu użył określenia "tego samego typu lub rodzaju". Uznać należy – na co wskazywał organ – że nie jest to przeoczenie ustawodawcy, lecz świadome ograniczenie wymogów formalnych przy uwzględnianiu wydatków ponoszonych przez "najbliższy" (czyli inny) powiat, przez uwzględnienie typu lub rodzaju szkoły. Ustawodawca pozostawił więc w takiej sytuacji organom samorządu terytorialnego pewną swobodę w ustalaniu wysokości dotacji dla szkół, z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej powiatu.
Z tego więc powodu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że w zaskarżonej uchwale nie uwzględniono systemu kształcenia stosowanego w danej szkole (stacjonarny, zaoczny), bowiem ustawa nie wymaga takiego doprecyzowania, pozwalając w tym wypadku na poprzestaniu nawet na typie szkoły. Niezależnie od tego, organ w korespondencji ze Skarżącymi i w pismach procesowych wskazywał na wyodrębnienie z typu szkoły policealnej trzech rodzajów, wynikających z kategorii uczniów oraz profilu kształcenia. Zauważyć także należy, że uzasadniając taki zarzut Skarżący podnosili, iż "w Szkole Policealnej dla dorosłych istnieje możliwość kształcenia w formie stacjonarnej jak i zaocznej, czego Zarząd Powiatu nie uwzględnił powodując znaczne zaniżenie stawek dotacji". Uznać należy, że tak ogólnikowy zarzut (o "możliwości" kształcenia w formie stacjonarnej) także nie uzasadniał uwzględnienia skargi, przez przyjęcie, że interes prawny Skarżących został naruszony (zaniżono stawki). Jak wykazywano powyżej, to organ prowadzący szkołę w terminie do 30 września poprzedniego roku ma wskazać planowaną liczbę uczniów w swoich szkołach, zatem to Skarżący powinni szerzej i konkretniej uzasadnić taki zarzut, wskazując planowaną, a w skardze także faktyczną, liczbę uczniów stacjonarnych w ww. szkole. Naruszenie interesu prawnego musi być bowiem bezpośrednie i realne, a nie możliwe, hipotetyczne. Z podanych wyżej powodów kwestia ta nie ma jednak istotnego znaczenia.
Przytoczone zarzuty skargi nie uzasadniają więc stwierdzenia, że zaskarżona uchwała naruszyła w tym zakresie art. 90 ust. 3 u.s.o. Ponownie należy przy tym jednak wskazać, że podnosząc takie zarzuty Skarżący powinni równocześnie wskazać, że z powodu takich wad formalnych uchwały (niezgodności z prawem) ustalono im stawki dotacji w zaniżonej wysokości.
6.6. Należy też stwierdzić, że wprawdzie organ nie uzasadnił bliżej wyboru "najbliższego" powiatu, przyjmując za podstawę jeden z sąsiednich powiatów (D.), jednak i w tym zakresie Skarżący nie wskazali, czy takie działanie organu doprowadziło do naruszenia ich interesu prawnego.
Powyższe uwagi znajdują potwierdzenie w uzasadnieniu skargi, w którym powołując się na odpowiedź organu na wezwanie do naruszenia prawa i wskazując na ustalenie stawek dotacji w zaskarżonej uchwale z pominięciem zasad ustalonych uchwałą budżetową Rady Powiatu stwierdzono właśnie, że "z uwagi na różnice w obliczeniu dotacji należałoby zatem dokładnie wskazać sposób obliczenia dotacji dla prowadzonych przez nich [tj. Skarżących] szkół tak aby możliwa była ewentualna weryfikacja przyznanych stawek dotacji".
W ocenie Sądu, to właśnie Skarżący powinni dokonać takiej weryfikacji ustalonych stawek dotacji (na podstawie zgromadzonych informacji od organu i ew. od organów innych powiatów) i skarżąc uchwałę organu z powodu naruszenia ich interesu, powinni sprecyzować to naruszenie. Naruszeniem interesu nie jest bowiem samo wskazanie na braki formalne uchwały, lecz to jak te braki (naruszenia prawa) naruszyły bezpośredni i realny interes strony.
Dodatkowo odnosząc się do ww. zarzutu ustalenia stawek dotacji na rok 2013 z pominięciem zasad ustalonych uchwałą budżetową Rady Powiatu – przy braku skonkretyzowania naruszenia interesu Skarżących – zauważyć należy, że w piśmie procesowym strony skarżącej z 16 czerwca 2014 r. wyjaśniono, że wadą ustalenia stawek było "wykorzystanie wydatków historycznych, tj. z 2012 r., tymczasem powinny to być planowane wydatki z bieżącego roku budżetowego, tj. z 2013 r.". Dla uzasadnienia tego zarzutu przytoczono fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2008 r. (II GSK 320/07), w którym wskazano, że "punktem odniesienia dla ustalania wysokości dotacji na każdego wychowanka w (...) powinny być średnie wydatki bieżące ponoszone w tym samym czasie na jednego wychowanka tego samego rodzaju placówki publicznej (...). Cel ten nie zostałby osiągnięty, gdyby placówki niepubliczne były dotowane stosownie do wydatków placówek publicznych z poprzedniego roku".
Zauważyć więc należy, że na ten sam wyrok powołał się organ w piśmie procesowym z 25 czerwca 2014 r. uzasadniając ustalenie stawek dotacji z odstąpieniem od wydatków z roku poprzedniego, odnosząc je właśnie do wydatków roku bieżącego – w myśl przytoczonego wyroku NSA. Także i w tym zakresie Skarżący nie wykazali więc przekonująco, w jaki sposób naruszony został ich interes prawny.
6.7. Sąd nie stwierdził też zarzucanego w skardze naruszenia art. 9 K.p.a. przez niepoinformowanie Skarżących o okolicznościach faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości dotacji, bowiem z akt sprawy wynika, że organ poinformował Stronę o sposobie ustalenia stawek dotacji, a ponadto Strona mogła zażądać uzupełniających informacji we wskazywanym przez siebie zakresie.
Sąd nie znalazł więc dostatecznych podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Powiatu S. nr 341/13 z dnia 29 stycznia 2013 r.
6.8. Mając wszystko powyższe na względzie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. W pozostałym zakresie, tj. żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały nr 341/13, Sąd – z wyżej podanych powodów – skargę oddalił.
O niewykonywaniu zaskarżonej uchwały nr 342/13 orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło