II SA/Wa 651/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.), Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, , Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w W. na rzecz skarżącego D. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. D.P. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...], o udostępnienie w ramach informacji publicznej postanowienia wydanego w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego [...], na podstawie art. 2 w związku z art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), na podstawie art. 5 ust 1 ww. ustawy odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wniosek D. P. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wskazanym postanowieniem Sąd uchylił postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie [...], wskazując w uzasadnieniu orzeczenia niezbędne kierunki uzupełnienia postępowania przygotowawczego. W wyniku tego orzeczenia postępowanie przygotowawcze nadal legitymuje się statusem sprawy w toku, wobec czego znajdują zastosowanie reguły określone w przepisie art. 156 par. 5 kodeksu postępowania karnego, w tym także w zakresie odnoszącym się do postanowienia Sądu, w którym wskazano jakie czynności dowodowe i w jakim celu należy przeprowadzić w ramach kontynuowania postępowania przygotowawczego. W stosunku do decyzji D. P. wniósł odwołanie. Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ akta niezakończonego postępowania karnego nie są informacją publiczną. W dniu 17 marca 2014 r. D. P. wniósł skargę, na decyzję z dnia [...] marca 2014 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że postępowanie karne zakończyło się w dniu [...] lutego 2014 r. wydaniem przez Prokuratora Rejonowego [...] postanowienia o umorzeniu postępowania karnego. Postanowienie jest prawomocne. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację, a ponadto podkreślił, że wobec trwania postępowania karnego skarżący nie ma legitymacji do żądania udostępnienia postanowienia wydanego w sprawie [...] powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. W skardze skarżący podnosi, że postępowanie się zakończyło w dniu [...] lutego 2014 r. wydaniem postanowienia o umorzeniu, które jego zdaniem posiada przymiot prawomocności. Dalej wskazał, że ani z dokumentów znajdujących się w aktach, ani z ustnych informacji uzyskanych w BOI Sądu Rejonowego [...] nie wynika, aby takie postanowienie w ogóle zapadło. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 par. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrole działalności administracji publicznej przy czym w świetle par. 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 par 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. Przypomnieć należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Artykuł 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że D. P. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] o udostępnienie w ramach informacji publicznej postanowienia wydanego w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem. Sąd ustalił wbrew twierdzeniu skarżącego, iż postępowanie karne, nie zakończyło się jak twierdzi w dniu [...] lutego 2014 r. wydaniem przez Prokuratora Rejonowego [...] postanowieniem o umorzeniu postępowania karnego, które w dniu złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej było prawomocne. Z notatki znajdującej się w aktach sądowych wynika, że postanowienie Prokuratora Rejonowego [...] o umorzeniu postępowania zostało zaskarżone przez pokrzywdzonych i jeszcze nie uzyskało waloru prawomocności. W tej sytuacji wnioskowana informacja - o udostępnienie dokumentu z akt niezakończonego postępowania karnego – jest informacją publiczną, która może być udostępniona, ale nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale w trybie art. 156 par. 5 – Kodeksu postępowania karnego. W świetle powyższych ustaleń, zaskarżona decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w skazując, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną, gdyż dotyczy to akt niezakończonego postępowania karnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par. 1 pkt 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.