V SA/Wa 380/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-10
Skład orzekający: Beata Krajewska, Beata Blankiewicz – Wóltańska, Irena Jakubiec – Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe może zostać wydane bez pełnego udowodnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a jedynie na podstawie danych z systemu ZEFIR i informacji o toczących się postępowaniach egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dane z systemu ZEFIR dotyczące zaległości podatkowych oraz informacje o toczących się postępowaniach egzekucyjnych stanowią wystarczającą podstawę do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, zwłaszcza gdy strona nie przedstawiła dowodów przeciwnych. Postępowanie w sprawie nadania rygoru jest postępowaniem wpadkowym, a pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu głównym jest wystarczające.Stan faktyczny
Organ I instancji określił M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na krótki okres do przedawnienia zobowiązania oraz uprawdopodobnienie jego niewykonania na podstawie danych z systemu ZEFIR i prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom brak prawidłowego uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania oraz nieprawidłowe doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie: nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu dokonanego w dniu [...] lipca 2008 r. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N. w wysokości 13.024 zł.
Decyzji tej postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. nadał rygor natychmiastowej wykonalności wskazując w podstawie prawnej art. 216, 239a oraz 239b § 1 pkt 4 i § 2 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu organ powołał art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące - co ma miejsce w niniejszej sprawie. Równocześnie organ wskazał, że przepis art. 239b § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uzasadniając prawdopodobieństwo niewykonania przez Stronę zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. odwołał się do danych z systemu finansowo-księgowego ZEFIR wskazującego na istnienie niezapłaconych przez M. M. należności podatkowych określonych w innych decyzjach oraz prowadzenie wobec Strony czynności egzekucyjnych w związku z niezapłaconymi należnościami.
W zażaleniu z dnia [...] listopada 2013 r. (mylna data 2012 r.) pełnomocnik M. M. wniósł o usunięcie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], z obrotu prawnego wobec niewykazania przez organ łącznego spełnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Strony organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uzasadnienie postanowienia jest ogólnikowe, organ nie zbadał faktycznego położenia Strony i jej sytuacji majątkowej. Wskazano również na brak w podstawie prawnej postanowienia przywołania art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji pomimo powołania się w uzasadnieniu postanowienia na fakt, iż wobec Strony prowadzone były czynności egzekucyjne.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji wskazując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, 239b § 1 pkt 1 i 4 oraz § 2 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podkreślił, że istotą postępowania zażaleniowego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do przesłanek z art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej odwołał się do informacji z systemu ZEFIR i wskazał, że na Podatniku ciąży szereg zaległości podatkowych na łączną kwotę 781.865 zł. oraz toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne. Powyższe oraz fakt, iż od doręczenia Stronie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe wskazana w niej kwota nie została zapłacona uzasadniają przyjęcie, że przesłanka "uprawdopodobnienia" została spełniona. W dniu wydania przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (doręczonego 28 października 2013 r.) okres do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym był krótszy niż trzy miesiące.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], M. M. wniósł o uchylenie w całości postanowień obu instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane,
- art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozwijając zarzuty w uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał na nie przeprowadzenie przez organ pełnych rozważań na temat ewentualnego prawdopodobieństwa niewykonania przez niego zobowiązania. Podniósł, iż uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania należy oceniać przez pryzmat sytuacji majątkowej zobowiązanego i jego zachowań. Organ poprzestał na danych z systemu ZEFIR, co nie wypełnia wymogu z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia stanu faktycznego, na podstawie którego organ stwierdził, iż Strona nie wykona obowiązku zapłaty było niepełne.
Zdaniem Skarżącego postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego, co nakładało na organ obowiązek doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru samej Stronie, a nie jej pełnomocnikowi reprezentującemu ją w postępowaniu pierwszoinstancyjnym lub odwoławczym. Pełnomocnik M. M. został ustanowiony do sprawy, w której wydana została decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym. W sprawie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pierwsze doręczenie powinno być skierowane do Strony. Strona nie została też poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności materiału dowodowego.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko co do spełnienia przesłanek do nadania rygoru.
Powołując się na orzecznictwo NSA organ II instancji wskazał, iż postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter akcesoryjny, co oznacza brak wymogu złożenia nowego pełnomocnictwa, jeżeli było ono już złożone w postępowaniu podatkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów sprecyzowanych w skardze Sąd przede wszystkim wskazuje, iż postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem wpadkowym w sprawie o określenie zobowiązania podatkowego, prowadzonym pod tym samym numerem sprawy. W jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko wyrażone m. in. w wyroku z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II FSK 862/12: Do reprezentowania strony w tym elemencie postępowania podatkowego, jakim jest postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, nie można żądać odrębnego umocowania pełnomocnika, który został już ustanowiony w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego. Tak więc zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu klauzuli natychmiastowej wykonalności oraz naruszenia praw Strony do obrony jej racji nie są zasadne.
Niezasadne są także zarzuty dotyczące postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, na podstawie którego organ stwierdził, iż uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z mocy art. 188 Ordynacji podatkowej organ ma obowiązek uwzględnienia żądania Strony dotyczącego przeprowadzenia nowego dowodu, jeżeli tylko jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Jeżeli wniosek dowodowy zostałby złożony w zażaleniu na postanowienie powinien on być rozpatrzony przez organ drugiej instancji.
Ordynacja podatkowa nie zawiera regulacji zmuszających Stronę postępowania podatkowego do przedkładania dowodów w odpowiednim czasie, a w szczególności do zakończenia postępowania w pierwszej instancji. Zatem uprawnienia Strony w zakresie inicjatywy dowodowej nie doznają żadnych ograniczeń w postępowaniu przed organem drugiej instancji w porównaniu do uprawnień przewidzianych w postępowaniu pierwszo instancyjnym (Piotr Pietrasz, Komentarz do art.188 ustawy - Ordynacja podatkowa).
Należy stwierdzić, iż kwestionując zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ w przedmiocie faktycznego położenia Strony i jej sytuacji majątkowej Skarżący żadnych dowodów na poparcie stanowiska, iż może wykonać zobowiązanie nałożone na niego decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym nie przedstawił.
Organ poprzestał na dowodzie z systemu ZEFIR, który w ocenie Sądu był wystarczający. Wprawdzie uzasadnienie faktyczne postanowienia organu I instancji jest krótkie, niemniej spełnia wymóg z art. 210 § 4 Ordynacji. System ZEFIR jest systemem informatycznym, który kompleksowo obsługuje sprawy związane z finansami i rachunkowością Polskiej Służby Celnej. System realizuje pełny zakres operacji finansowych wykonywanych w administracji celnej, tj. obsługę rejestracji, poboru, rozliczania, oraz księgowania należności celnych i podatkowych. Zapewnia jednoznaczną identyfikację kontrahenta występującego w nim oraz w innych systemach celno-podatkowych i możliwość uzyskania o nim informacji.
Do systemu tego odniósł się także organ II instancji. W ocenie Sądu, uzyskane za jego pomocą dane dotyczące łącznej kwoty zaległości podatkowych obciążających M. M., wynoszącej 781.865 zł oraz informacja o toczących się w stosunku do niego postępowaniach egzekucyjnych stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia przez organ, iż obawa, że Skarżący nie wykona zobowiązania nałożonego na niego decyzją określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym - została uprawdopodobniona. Zwłaszcza w sytuacji, gdy Strona nie przedstawiła dowodów przeciwstawnych.
Ustalenia faktyczne odnoszące się do postępowań egzekucyjnych stanowiły przesłankę z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - "organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych".
Istnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie było w sprawie sporne. Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące.
Organ spełnił wymóg z 239b § 2 Ordynacji podatkowej uprawdopodobniając, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zasadny jest natomiast zarzut, iż Naczelnik Urzędu Celnego w P. w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] października 2013 r. nie wskazał art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, chociaż okoliczność uzasadniającą powołanie się na ten przepis wskazał w uzasadnieniu postanowienia.
Błąd ten konwalidował organ II instancji wskazując w podstawie prawnej postanowienia art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 4 Ordynacji podatkowej i potwierdzając w uzasadnieniu, że wobec Strony toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.
Sąd podkreśla, iż podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być tylko takie stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podnosi, że wskazanie niepełnej podstawy prawnej przez organ I instancji, naprawione przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło