II OZ 1193/14

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 462/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić zażalenie Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2014 r.) Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. B. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego "nadbudowa budynku gospodarczego w miejscowości [...] na działkach nr ew. gr. [...]". Decyzję tę doręczono J. B. [...] 2014 r. (k. 32 akt adm.). Dnia 20 lutego 2014 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z [...] 2014 r. W skardze zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, twierdząc, że od dłuższego czasu boryka się ze złym stanem zdrowia, a w terminie do wniesienia skargi miała problemy z sercem (migotanie przedsionków). Skarżąca podała, że poczta jest oddalona od jej miejsca zamieszkania o siedem kilometrów. Skarżąca wskazała, że śmierć jej brata w dniu 1 lutego 2014 r. dodatkowo pogorszyła jej stan. Zaznaczyła, że jej siostra mieszka w [...] i nie była w stanie pomóc w złożeniu skargi, a pozostali najbliżsi członkowie rodziny skarżącej są z nią skłóceni i nie mogła skorzystać z ich z pomocy. Zarządzeniem z 9 maja 2014 r., II SA/Kr 462/14 wezwano J. B., by w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi uprawdopodobniła za pomocą stosownych dokumentów, że choroba, na którą powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu, była tego rodzaju, że nawet przy zachowaniu najwyższej staranności wymaganej w danych okolicznościach nie było możliwe dokonanie czynności procesowej w terminie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca podała, że w okresie po otrzymaniu zaskarżonej decyzji nie przebywała w szpitalu, a w domu, co było zaleceniem lekarza. Podkreśliła, że z powodu migotania przedsionków nie była w stanie w terminie złożyć skargi. J. B. nadesłała zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że pozostaje w stałym leczeniu w poradni neurologicznej. Skarżąca dołączyła dokumenty wskazujące, że cierpi na liczne przewlekłe schorzenia, w tym kardiologiczne. Przedstawiła kserokopie kart informacyjnych, z których wynika, że przebywała w szpitalu w dniach 16 i 18 marca 2014 r., i 31 października 2013 r. Zdaniem skarżącej, wszystkie te okoliczności przemawiają za brakiem winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i uzasadniają przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 12 czerwca 2014 r., II SA/Kr 462/14 (dalej postanowienie z 12 czerwca 2014 r., II SA/Kr 462/14), na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że przewlekłe choroby, na które cierpi skarżąca, ani pozostawanie przez skarżącą w stałym leczeniu, same w sobie nie wskazują na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Nie można przyjąć, że osoba cierpiąca na przewlekłe choroby jest z tego powodu zwolniona z obowiązku dokonywania czynności procesowych w terminie. Podstawę do przywrócenia terminu mogłoby stanowić np. nagłe i niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia strony, czy też pobyt w szpitalu w okresie, w którym biegł termin do wniesienia skargi. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. Z przesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że jej pobyty w szpitalu były jednodniowe i przypadały albo przed wydaniem decyzji Wojewody [...] ([...] 2013 r.) albo już po upływie terminu do wniesienia skargi na tą decyzję ([...] 2014 r.). Dlatego też Sąd uznał, że w zaistniałych okolicznościach można przypisać skarżącej winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ponieważ była świadoma tego, że jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego oraz, że po doręczeniu decyzji Wojewody [...] zaczął biec termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem skarżąca w ciągu trzydziestu dni od doręczenia jej decyzji Wojewody nie podjęła starań, by wnieść skargę w terminie, chociażby korzystając z pomocy innych osób. W ocenie Sądu skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że po odebraniu decyzji z [...] 2014 r. miały miejsce takie okoliczności, które w sposób obiektywny uniemożliwiły skarżącej wniesienie skargi w terminie. Jak wyżej wskazano, za taką okoliczność nie może być uznany istniejący od dłuższego czasu ogólny zły stan zdrowia skarżącej (k. 40-43 akt sądowych). Pismem z 30 czerwca 2014 r. J. B. wniosła zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2014 r., II SA/Kr 462/14, podnosząc że w okresie, w którym otrzymała zaskarżoną decyzję przebywała w domu na zalecenie lekarza, ponieważ ma problemy z poruszaniem się (k. 55 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w art. 86 i 87 ppsa, tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Przy czym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu winny być uprawdopodobnione w złożonym piśmie. Ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na składającym wniosek o przywrócenie terminu. Wniesione zażalenie nie podważyło oceny Sądu I instancji co do tego, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Zażalenie w zasadzie powtórzyło argumenty wniosku powołując się na chorobę skarżącej, która uniemożliwiła jej jakiekolwiek działanie w okresie, w którym biegł termin do wniesienia skargi do sądu, w tym opuszczanie mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny Sądu I instancji w tym zakresie, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zwrócić należy uwagę, że skarżąca powołuje się na choroby, które towarzyszą jej od lat (k. 5, 26-38 akt sądowych). Ciężar wykazania, że w okresie w którym strona winna dokonać czynności procesowej nastąpiło nagłe i niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącej i to na tyle istotne, że uniemożliwiło jej jakiekolwiek działanie, w tym posłużenie się osobami trzecimi, spoczywa na skarżącej. Tymczasem skarżąca twierdziła jedynie, że choroba zmusiła ją do pozostawania w domu. Takie twierdzenia trudno uznać za uprawdopodobnienie okoliczności o której mowa w art. 87 § 2 ppsa. Skarżąca dopuściła się lekkiego niedbalstwa, które wyklucza twierdzenie o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Jak zauważa się w orzecznictwie, brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.