I OZ 716/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 749/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 749/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że w skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W treści skargi, wskazano, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniony jest sytuacją majątkową skarżącego. Podniesiono, że dochody rodziny Ł. B. wynoszą 6000 zł, to jednak jest to jedyne źródło dochodu całej jego rodziny, a wydatki te w skali miesiąca wynoszą ponad 5400 zł. Szczegółowo opisano na co jest przeznaczana ta kwota. W związku z powyższym wykonanie zaskarżonej decyzji grozi trudnymi do odwrócenia skutkami. Rozpoznając złożony wniosek Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, że w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu przedstawił on wydatki jakie ponosi w skali miesiąca na rodzinę i zwrócił uwagę, że wykonanie decyzji z uwagi na swoją sytuację finansową spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie odniósł się jednak do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Sąd podkreślił także, że wynikający z zaskarżonej decyzji obowiązek ponoszenia opłaty miesięcznej za pobyt w domu pomocy społecznej ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez sąd i uprawomocnieniu się orzeczenia w tym przedmiocie, świadczenie to będzie podlegało zwrotowi. Sąd zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego w takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek uprawdopodobniających, że odwrócenie skutków wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrudnione, czy wręcz niemożliwe. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy z całokształtu okoliczności przedstawionych przez stronę w sposób jednoznaczny wynika, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji administracyjnej spowoduje nieodwracalne skutki oraz grozić będzie znaczną szkodą po stronie skarżącej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, iż wstrzymanie to uzasadnione jest trudną sytuacją majątkową skarżącego, na dowód czego przedstawiono szereg dowodów. Skarżący dodatkowo przedstawił swoją sytuację finansową. W związku z powyższym skarżący wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zobowiązania go do wnoszenia opłat za pobyt matki Z. B. w Domu Pomocy Społecznej w I., w wysokości ustalonej przez organ administracyjny, grozi trudnymi do odwrócenia skutkami. Podniesiono, iż po odliczeniu wydatków na mieszkanie oraz utrzymanie rodziny skarżącemu pozostaje do dyspozycji 600 zł. Mając na uwadze wysokość miesięcznej opłaty, do której ponoszenia zobowiązany został skarżący, i która stanowi ponad trzykrotność tej kwoty i wynosi 1.841,84 zł, trudno jest zgodzić się z, twierdzeniem Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał, że w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wprost wynikają z powyższego stanu faktycznego. Sąd powinien mieć na względzie zarówno wysokość pozostałej do dyspozycji skarżącemu miesięcznej kwoty, a także wysokość opłaty za pobyt matki Z. B. w Domu Pomocy Społecznej w I., wraz z odsetkami oraz koszty ewentualnej egzekucji administracyjnej. Z tych też względów należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2014 r., może spowodować po stronie skarżącego trudne do odwrócenia skutki, gdyż skarżącemu zwyczajnie zabraknie środków finansowych na pokrywanie powyższych opłat. Skarżący, aby móc wywiązać się z nałożonego na niego obowiązku do wnoszenia opłat za pobyt matki Z. B. w Domu Pomocy Społecznej w I. w wysokości ustalonej przez organ, musiałby zaprzestać spłaty rat kredytu mieszkaniowego, co z pewnością nastąpi jeśli organ administracyjny przystąpi do egzekucji należnego mu zobowiązania. Powyższe z całą pewnością doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż brak spłaty kredytu mieszkaniowego może doprowadzić do rozwiązania umowy kredytu, co z kolei doprowadzi do utraty przez skarżącego i jego rodzinę lokalu mieszkalnego, który zakupiony został ze środków uzyskanych w ramach umowy kredytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnych konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Stwierdzić należy, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z dodatkowymi obciążeniami, jednakże skarżący poza ogólnymi stwierdzeniami nie wykazał, aby obciążenia te skutkowały wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd I instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierowała się strona skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu. Strona skarżąca dopiero w zażaleniu podniosła okoliczności mogące ewentualnie stanowić przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednakże wskazać należy, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, s. 212-213). Zwłaszcza, iż sam fakt obciążeń finansowych i konieczności spłaty zaciągniętych kredytów, nie oznacza, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.