I OZ 1064/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 785/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku K. B., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta R. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sad wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarto w skardze. Skarżąca nie podała jednak jakichkolwiek okoliczności, dotyczących złożonego wniosku. Natomiast objęta skargą argumentacja podważa jedynie legalność zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca nie tylko nie uprawdopodobniła, ale również nie wskazała z jakiej przyczyny wykonanie postanowienia przed rozstrzygnięciem skargi mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako p.p.s.a.), co jest warunkiem koniecznym do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. Uwzględniając powyższe, należało zdaniem Sądu odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej zasadne, że przedmiotem sporu jest postanowienie ustalające koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i osób zobowiązanych do ich poniesienia, a więc z istoty swej skutki tego postanowienia są odwracalne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. B., zarzucając Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca w skardze nie wykazała przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że chociaż wprost tego nie nazwała, wykazała, że wykonanie postanowienia pociągnie za sobą wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. W treści skargi powołała się bowiem na konkretne okoliczności pozwalające Sądowi wywieść z nich, że wstrzymanie aktu jest zasadne w stosunku do niej. Konieczność uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] zł spowoduje znaczną szkodę z racji trudnej sytuacji materialnej, w jakiej się znajduje. Skarżąca wskazała, w skardze szczegółowo opisała tę sytuację, co jednocześnie przekładało się na uzasadnienie przyczyny, dla której zasadnym jej zdaniem było wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Do skargi dołączyła stosowane dokumenty na potwierdzenie jej stanu rodzinnego i majątkowego. Te okoliczności pozwoliły zaś uwzględnić wniosek strony odnośnie przyznania prawa pomocy. Zdaniem skarżącej, zważywszy na aspekt majątkowy przedstawiony w skardze, niewątpliwy pozostaje fakt, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje wyrządzenie jej znacznej szkody, rodząc niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu, zaś późniejszy zwrot spełnionego świadczenia nie będzie mógł takiej szkody wynagrodzić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, bez powołania się na konkretne okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej przesłanki do uwzględnienia wniosku. Należy jednak zgodzić się ze skarżącą, iż w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje, bowiem okoliczności powołane w skardze pozwalały na przyjęcie, że doszło do wykazania przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Co prawda skarżąca powołała te okoliczności odnośnie zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak nie zwalniało to Sądu z obowiązku ich oceny w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca podała bowiem podstawę prawną żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz wskazała na swoją trudną sytuację rodzinną i majątkową, szczegółowo ją opisując. Podała, że mieszka razem z dorosłą córką, która nie pracuje oraz że jej emerytura w kwocie [...] zł stanowiąca jedyne źródło utrzymania wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wysokość kwoty ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego ([...] zł), przyjąć należy, że wykazana przez skarżącą trudna sytuacja majątkowa w dostateczny sposób uzasadnia możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej codziennej egzystencji. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącej, że przedstawiona sytuacja majątkowa pozwoliła uwzględnić wniosek odnośnie przyznania prawa pomocy, wskazać należy, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega bowiem ocenie w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., zaś, jak wyżej wskazano, dla udzielenia ochrony tymczasem konieczne jest wykazanie, z jakiej przyczyny wykonanie zaskarżonego aktu przed rozpoznaniem skargi mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tej przyczyny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.