I OSK 216/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-29

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Monika Nowicka, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu konkursowym o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego, organizowanym przez uczelnię wyższą, organ ma obowiązek stosowania w pełnym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego, w tym wzywania do uzupełnienia materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w postępowaniu konkursowym o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego, organizowanym przez uczelnię wyższą, nie stosuje się w pełnym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego. Uczelnia, działając w ramach swojej autonomii i specyfiki, stosuje przepisy KPA jedynie odpowiednio, w minimalnym zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy i zagwarantowania uprawnień strony. W postępowaniu konkursowym, gdzie obowiązują ustalone wcześniej zasady i terminy, organ nie ma obowiązku wzywania do uzupełnienia materiału dowodowego ani poszukiwania go z urzędu, a ciężar udokumentowania osiągnięć spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Rektor Uniwersytetu W. odmówił przyznania stypendium, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wystarczających osiągnięć dydaktycznych i badawczych, a także nie przedłożyła kompletnej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Rektora, uznając naruszenie przepisów postępowania, w tym obowiązku organu do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Rektor Uniwersytetu W. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przez WSA pełnych reguł KPA w postępowaniu konkursowym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 466/14 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Rektora Uniwersytetu W. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 466/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi A. K., uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., Rektor Uniwersytetu W. – działając na wniosek A. K. i na zasadzie art. 200a oraz art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), § 23-24 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351), § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2,3,4 Regulaminu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W., stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu W. z dnia 23 kwietnia 2013 r. nr 58/2013 a także art. 104 k.p.a. – odmówił przyznania wnioskodawczyni zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014, zaś rozpatrując wniosek zainteresowanej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [..] kwietnia 2014 r., ten sam organ utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie. W motywach decyzji Rektor Uniwersytetu W. wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 2 w/w Regulaminu, zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom znajdującym się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, wyłonionych na podstawie złożonych przez zainteresowanych wniosków. Stosownie zaś do § 3 ust. 2 Regulaminu, zwiększenie stypendium, na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich, może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku studiów. W związku z powyższym Rada Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. podjęła w dniu 22 kwietnia 2013 r. uchwałę nr 42/IV/2013, w której stwierdziła, że zwiększenie stypendium, może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku studiów, przy czym w zakresie osiągnięć badawczych uwzględnia się w szczególności: opinię opiekuna naukowego/promotora, prace badawcze i aktywność naukową, w tym m.in. udokumentowane publikacje, udział w projektach badawczych, czynny udział w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych, staże naukowe. W zakresie osiągnięć dydaktycznych postanowiono zaś uwzględniać w szczególności udokumentowane wykonane godziny dydaktyczne w poprzednim roku studiów doktoranckich (samodzielnie prowadzone zajęcia) oraz inne osiągnięcia dydaktyczne m.in. autorstwo podręcznika, opracowanie i publikacja pomocy naukowych, które nie są podręcznikami z danego przedmiotu, czynny udział w pracach kół naukowych. Ponadto w dniu 24 kwietnia 2013 r. Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. wydał zarządzenie nr 8b/2013 w sprawie określenia szczegółowych kryteriów wyłaniania grupy najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Nauk Prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę ustalone zostało, że na III roku Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Nauk Prawnych w grupie 30% najlepszych doktorantów znajduje się 43 doktorantów, ale tylko 12 z nich można było przyznać zwiększenie stypendium doktoranckiego. Opiniując przedmiotowy wniosek, Wydziałowa Komisja Doktorancka przyznała A. K. za osiągnięcia badawcze i dydaktyczne łącznie tylko [...] punkty, na które złożyły się: [...] pkt - za autorstwo monografii naukowej i [...] punkty – za wygłoszenie referatu, komunikatu, posteru na konferencji naukowej krajowej. W związku z nieprzedłożeniem przez zainteresowaną dokumentacji, poświadczającej osiągnięcia dydaktyczne z poprzedniego roku studiów doktoranckich, nie przyznano jej z tego tytułu żadnego punktu. Osiągnięcia jej – zgodnie z oceną Wydziałowej Komisji Doktoranckiej – nie były "wyróżniającymi osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej". W rezultacie, wniosek złożony przez A. K. został negatywnie zaopiniowany, gdyż zajęła ona 14 pozycję na liście rankingowej osób ubiegających się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. A. K., złożyła w dniu [...] października 2013 r. zastrzeżenia do ogłoszonej w dniu [...] października 2013 r. listy osób rekomendowanych do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, wnosząc o ponowne przeliczenie punktów i uwzględnienie w nim [..] punktów za przeprowadzenie zajęć dydaktycznych i [...] punktów za prowadzone przedmioty. Ponadto kwestionowała wyliczenie punktów za jej czynny udział w konferencjach. W tym celu przedłożyła dodatkowe dokumenty w postaci: opinii promotora stwierdzającej ilość przeprowadzonych przez nią zajęć ze studentami, kserokopię karty z oceną przebiegu studiów doktoranckich z semestru zimowego (III) w roku akademickim 2012/2013, kserokopię karty z oceną przebiegu studiów doktoranckich z semestru IV w roku akademickim 2012/2013, kserokopię sprawozdania z działalności dydaktycznej w roku 2012/2013 i wydruk z USOS z jej zajęciami w roku akademickim 2012/2013. Wydziałowa Komisja Doktorancka, po ponownej weryfikacji zebranej dokumentacji, postanowiła nie uwzględnić powyższych zastrzeżeń uznając, iż to na doktorantce ciążył obowiązek dołączenia stosownych dokumentów, potwierdzających osiągnięcia w zakresie prowadzonych zajęć dydaktycznych bowiem przedmiotowe postępowanie było konkursem, w ramach którego doktoranci przedstawiają i dokumentują swoje osiągnięcia. Podkreślono, że przepis § 6 Szczegółowych kryteriów wyłaniania grupy najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach Stacjonarnych Studiach Doktoranckich Nauk Prawnych jednoznacznie stanowił, że obowiązek należytego i jednoznacznego udokumentowania osiągnięć ciąży na wnioskodawcy. Wskazana regulacja stanowiła także, że Wydziałowa Komisja Doktorancka nie będzie brała pod uwagę tych osiągnięć, które nie spełniają wymogów wskazanych w zdaniu poprzednim. W związku z powyższym Rektor stwierdził, że prawo do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego nie jest prawem bezwzględnie obowiązującym i nie każdy uczestnik studiów doktoranckich, który złożył wniosek o przyznanie tego stypendium musi je otrzymać. Prawo to - zgodnie z art. 200a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - przysługuje tylko doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Uprawnienie do otrzymywania tego świadczenia przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. W związku z tym, mając na względzie przedmiotowy przepis oraz rozkład na liście rankingowej, Wydziałowa Komisja Doktorancka zarekomendowała pozytywnie 12 pierwszych doktorantów do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Osiągnięcia A. K. oceniono na [...] punkty a więc ze względu na zbyt małą ilość punktów nie zaliczono jej do grupy 30% najlepszych absolwentów. Nadmieniono, że Regulamin przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego nie określał szczegółowo sposobu wyłaniania owych 30% najlepszych doktorantów ( zwłaszcza zaokrąglania wyniku będącego rezultatem tego wyliczenia do liczby naturalnej), tym samym wydający decyzję w tej sprawie był umocowany do zastosowania, przyjętego w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., sposobu ustalenia liczby uprawnionych do zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014. Na stronie zaś ciążył obowiązek dołączenia wszystkich dokumentów, niezbędnych do przyznania zwiększenia stypendium, co wynikało wprost z § 4 ust. 1 Regulaminu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. Tym samym, Rektor uznał, że niewłaściwe było stanowisko wnioskodawczyni, iż Wydziałowa Komisja Doktorancka i organ wydający decyzję w niniejszej sprawie, mieli obowiązek "z urzędu" zgromadzić materiał dowodowy. Ze względu bowiem na treść § 4 ust. 2 cytowanego Regulaminu, doktorant nie miał możliwości uzupełnić wniosku w późniejszym terminie. Organ podkreślił również, że A. K. brała udział w dwóch, poprzednich edycjach przyznawania zwiększeń stypendiów doktoranckich, tj. w roku akademickim 2011/2012 i 2012/2013. W ich wyniku przyznano jej zwiększenie stypendium doktoranckiego, bowiem spełniła stosowne w tym zakresie wymagania, w tym dołączyła do wniosku konieczne dokumenty. Tym samym, miała ona pełną świadomość co do konieczności (obowiązku) złożenia w niniejszej sprawie wszystkich, niezbędnych dokumentów. Nadmieniono przy tym, że spoczywający na doktorancie obowiązek złożenia wszystkich wymaganych dokumentów, w momencie składania wniosku o zwiększenie stypendium doktoranckiego był kwestionowany tylko przez wnioskodawczynię (nie toczyło się żadne postępowanie w sprawie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014, w którym doktorant kwestionowałby obowiązek złożenia wszystkich, wymaganych dokumentów w momencie składania tego rodzaju wniosku). Na wyżej przedstawioną decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [..] kwietnia 2014 r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzuciła organowi naruszenie: § 5 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr 42/IV/2013 (Szczegółowe kryteria wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Nauk Prawnych) w związku z § 4 ust. 1 Regulaminu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. oraz art. 7, 77, 107 i art. 220 § 1 k.p.a. Odpowiadając na skargę, Rektor Uniwersytetu W. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." – zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga okazała się uzasadniona. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie doszło na naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd nie podzielił poglądu Rektora, że skoro skarżąca nie przedstawiła wraz z wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego kompletnej dokumentacji, z której wynikałaby rzeczywista ilość punktów przyznawanych w trakcie opiniowania wniosków osobom ubiegającym się o zwiększenie stypendium, to skutek niedołączenia tej dokumentacji, obciążał wyłącznie skarżącą bo tylko dołączona do wniosku dokumentacja mogła stanowić podstawę punktacji. W rozważanej sprawie – jak wywodził Sąd - szczególnie istotne znaczenie miało bowiem brzmienie art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, przy czym za "odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a.", Sąd przyjmował w tym przypadku (cyt.): "zachowanie minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony jednak przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej", przy czym powyższe rozumiał tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów k.p.a., winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach doktorantów, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiały. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznaczało, zdaniem Sądu, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne - z uwagi na specyfikę podmiotu, jakim jest uczelnia publiczna, nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw, wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu, w postępowaniu w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego winny więc mieć zastosowanie te normy k.p.a., które odnoszą się do kwestii postępowania dowodowego (art. 75 k.p.a. i następne) itp. Organ orzekający – jak argumentował Sąd - był zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co jednak nie oznaczało, iż strona była zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Sąd przyznał zatem rację Rektorowi, że strona powinna przedstawić wszystkie informacje, niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona mogła przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie bo powyższe wynikało wprost z regulacji szczegółowo określających proces starań o stypendium doktoranckie, ale obowiązki te jednak w żaden sposób nie wyłączały wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Oznaczały one jedynie, że składająca wniosek powinna aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W sprawach, w których strona nie przedstawiła jednak, jak też organ nie znalazł z urzędu, dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodziła dla siebie określone (z reguły korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej, organ administracji powinien wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy też ogólnikowych wyjaśnień. Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania również z uwzględnieniem art. 80 k.p.a. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że zabrakło w niej tego rodzaju działania organu. Skarżąca, na etapie składania wniosku, nie przedstawiła mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia Karty osiągnięć na studiach doktoranckich i Sprawozdania z wykonania zajęć, a więc Rektor nie wziął pod uwagę, wynikającej z nich ewentualnej wyższej punktacji, uprawniającej skarżącą do uzyskania prawa do stypendium doktoranckiego mimo, że przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia dowody te zostały przez nią przedłożone. Sąd podkreślił też w tym miejscu, że w §4 ust. 1 Regulaminu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W., stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu W. o z dnia 23 kwietnia 2013 r. nr 58/2013, postanowiono, iż "doktorant wnioskujący o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego składa kompletny wniosek kierownikowi studiów doktoranckich, najpóźniej do 30 września. Wzór wniosku o przyznanie stypendium dla pierwszego roku studiów stanowi załącznik nr 1 do Regulaminu, a dla drugiego i dla kolejnych lat studiów - załącznik nr 2 do niniejszego Regulaminu. Określając kompletny wniosek odwołano się do wzoru wniosku, który nie zawierał jednak danych w postaci kart osiągnięć na studiach doktoranckich lub sprawozdania z przeprowadzonych zajęć. Stąd powoływanie się na wymóg złożenia kompletnego wniosku w tym zakresie nie było zasadne. Uznając zatem że zaskarżona decyzja naruszała w sposób istotny przepisy postępowania, Sąd odstąpił od badania jej pod kątem ewentualnych naruszeń prawnomaterialnych. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Rektor Uniwersytetu W. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: (cyt.): "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 i nast. w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a." - poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organ je niewłaściwie zastosował, konsekwencją czego decyzja organu podlegała uchyleniu. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentowano, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż Rektor uczelni wyższej, orzekający w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego w ramach konkursu, zobowiązany jest, na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, do stosowania wprost art. 7, 75 i nast. a w szczególności art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i w konsekwencji wzywania uczestnika konkursu do uzupełnienia materiału dowodowego w przypadku złożenia przez niego niekompletnej aplikacji. Zwracano uwagę, że w związku z ograniczoną liczbą przewidywanych zwiększeń stypendiów, w celu wyłonienia grupy wyróżniających się doktorantów we wskazanej liczbie, na poszczególnych latach studiów doktoranckich przeprowadzony był konkurs. W Regulaminie zaś przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. przewidziano, iż doktorant, ubiegający się o przyznanie zwiększenia stypendium składa kompletny wniosek kierownikowi studiów doktoranckich, najpóźniej w terminie do dnia 30 września a termin ten nie podlega przywróceniu. Doktorant, który złożył wniosek niekompletny lub po terminie – nie otrzyma zwiększenia stypendium, gdyż to na doktorancie spoczywał obowiązek wykazania swoich osiągnięć. Podnoszono zatem, że takie zasady postępowania umożliwiały równe traktowanie wszystkich uczestników konkursu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestniczka postępowania A. K. wnosiła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Zarzuty te oparte zostały na podstawie kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie Rektor Uniwersytetu W. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: (cyt.) " art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 i nast. w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organ je niewłaściwie zastosował, konsekwencją czego decyzja organu podlegała uchyleniu". Wprawdzie sformułowanie powyższych zarzutów nie było w pełni poprawne, gdyż w skardze kasacyjnej każdy zarzut musi być dokładnie sprecyzowany i stąd niemożliwe jest stawianie zarzutów kasacyjnych z użyciem takich określeń jak: "w szczególności" czy "i nast.", tym niemniej wskazane wyżej podstawy zaskarżenia były na tyle czytelne, iż pozwoliły składowi orzekającemu na dokonanie stosownej oceny skargi kasacyjnej. Skarga ta została wniesiona od wyroku, w którym Sąd Wojewódzki uwzględnił skargę A. K., wniesioną na decyzję Rektora Uniwersytetu W. odmawiającą zainteresowanej przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ naruszył w sposób istotny przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszące się do postępowania dowodowego. Rektor bowiem – jak argumentował Sąd Wojewódzki – zobowiązany był w tym postępowaniu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, gdyż żaden przepis nie wyłączał wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W związku z powyższym należy wyjaśnić, że analizowana sprawa dotyczyła wniosku uczestniczki postępowania, w którym domagała się ona przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/2014 zaś - zgodnie z przepisem art. 200a ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - uprawnienie to przysługuje nie więcej niż 30% najlepszym doktorantom na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Na podstawie zatem w/w przepisu oraz art. 66 ust. 2 i art. 201 cyt. ustawy, Rektor Uniwersytetu W. wydał w dniu 23 kwietnia 2013 r. zarządzenie nr 58/2013, którego załącznik stanowił Regulamin przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. Z uwagi na ograniczoną liczbę doktorantów (12 osób spośród 43 doktorantów), którzy mogli otrzymać zwiększenie stypendium, w celu wyłonienia określonej grupy wyróżniających się doktorantów, przeprowadzony został konkurs. Jego warunki określał w/w Regulamin. W myśl § 4 ust. 1-3 tegoż Regulaminu, doktorant wnioskujący o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego winien złożyć kompletny wniosek kierownikowi studiów doktoranckich, najpóźniej do dnia 30 września, przy czym termin ten nie podlegał przywróceniu. Doktorant, który złożył wniosek niekompletny lub po wyznaczonym terminie nie może otrzymać zwiększenia stypendium doktoranckiego. We wniosku tym należało zatem wskazać osiągnięcia w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku akademickim, które potwierdzał opiekun naukowy albo promotor. Wzór wniosku stanowił zaś załącznik do Regulaminu. Uzupełnieniem wskazanego wyżej Regulaminu było wydane na jego podstawie (§ 3 ust. 3 Regulaminu) zarządzenie Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr 8b/2013 w sprawie określenia szczegółowych kryteriów wyłaniania grupy najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Nauk Prawnych. W załączniku do zarządzenia tego również wskazano, że obowiązek należytego i jednoznacznego udokumentowania osiągnięć, badawczych oraz dydaktycznych ciąży na wnioskodawcy. Wydziałowa Komisja Doktorancka nie będzie brała pod uwagę tych osiągnięć, które nie spełniają tychże wymogów (§ 6 Szczegółowych kryteriów wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach Stacjonarnych Studiów Doktoranckich Nauk Prawnych, do których dołączono wzór Karty osiągnięć w pracy badawczej i dydaktycznej doktoranta w danym roku akademickim). W związku z powyższym zauważyć wypada, że wymogi i zasady przedmiotowego konkursu zostały określone konkretnie i czytelnie. W rozpoznawanej sprawie, uczestniczka postępowania, składając wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego oświadczyła także, że zapoznała się z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, rozporządzeniem wykonawczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych a zwłaszcza z Regulaminem przyznawania zwiększenia wysokości stypendium studiów doktoranckich. Pomimo tego, choć sam wniosek złożyła w zakreślonym terminie ([...] września 2013 r.) to jednak uzupełniła go o wymagane dokumenty dopiero w dniu [...] października 2013 r., po ogłoszeniu już w dniu [...] października 2013 r. przez Wydziałową Komisję Doktorancką opiniującą wnioski o przyznanie zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego listy rekomendowanych do przyznania zwiększenia wysokości w/w stypendium. We wniosku, złożonym w dniu [...] września 2013 r., promotor A. K. potwierdził jedynie otwarcie przez nią przewodu doktorskiego oraz przygotowanie pierwszego rozdziału rozprawy oraz ogólnikowo ocenił osiągnięcia dydaktyczne i naukowe. W ocenie organu, ta zaś ogólnikowa ocena nie spełniała wymogów kryteriów ustalonych w w/w zarządzeniu Dziekana Wydziału z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr 8b/2013. Do wniosku, doktorantka dołączyła wprawdzie Kartę osiągnięć w pracy badawczej i dydaktycznej doktoranta w roku akademickim 2012/2013, w której wskazała zarówno osiągnięcia badawcze, jak i dydaktyczne, jednakże udokumentowała tylko osiągnięcia badawcze (dołączyła do Karty stosowne załączniki). Z tego powodu, Wydziałowa Komisja Doktorancka przyznała jej 0 punktów za osiągnięcia dydaktyczne. W rezultacie A. K. otrzymała łącznie tylko [..] punktów, co spowodowało, że zajęła ona 14 miejsce na liście rankingowej, pozostając poza liczbą 30% najlepszych doktorantów. Zajęli oni bowiem miejsca od 1-12. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że w postępowaniu konkursowym, którego celem jest wyłonienie kandydatów, którzy uprawnieni będą do otrzymania w danym roku akademickim zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego, obowiązywały w pełnym zakresie przepisy art. 7 , 75, 77 § 1, art. 80 k.p.a. Za takim stanowiskiem przemawia: po pierwsze - okoliczność, że szkoła wyższa ma określone, szczególne zadania i nie działała tak jak organ administracji publicznej (z tego powodu art. 207 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje, iż do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, stosuje się jedynie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego) a po drugie – sama istota postępowania konkursowego. Postępowanie to charakteryzuje przyrzeczenie nagrody za najlepsze osiągnięcie, przy czym reguły konkursu określa jego organizator (np. wymogi, które winni spełnić uczestnicy konkursu, termin dla spełnienia tych wymogów i zasady oceny osiągnięć, najczęściej w formie ustalonej punktacji). Zatem w postępowaniu konkursowym organizowanym przez władze autonomicznej Uczelni nie jest możliwe stosowanie pełnych reguł postępowania dowodowego, określonych w procedurze administracyjnej. Procedura ta – stosownie do art. 207 w/w ustawy - jest stosowana jedynie odpowiednio, czyli w sposób tylko minimalny, niezbędny do załatwienia sprawy i zagwarantowania uprawnień strony (vide: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 19/99 OTK 7, poz. 258). W omawianym przypadku, jak wyżej to wyjaśniono, reguły postępowania konkursowego były dla wszystkich jednakowe oraz były wcześniej określone i to w sposób oczywisty. Nie ulega też wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie nosiło charakter konkursowy. Z powodu bowiem ograniczonej liczby doktorantów, którzy mogli otrzymać zwiększenie wysokości stypendium, uprawnienie to miało zostać przyznane tylko niektórym doktorantom, tym którzy uzyskali najlepszą ocenę osiągnięć. Podkreślenia dodatkowego w tym miejscu wymaga, że konkurs, który miał wyłonić kandydatów uprawnionych do przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego dotyczył wąskiego grona osób, którzy posiadają pełne wyższe wykształcenie, a także wiedzę oraz doświadczenie związane z zasadami funkcjonowania Uczelni. Zatem, przy tak – jak wyżej to przedstawiono – określonych wymaganiach – nawet, jeśli wzór wniosku nie był w pełni precyzyjny, to okoliczność ta nie powinna stanowić problemu. Zwłaszcza, że – w przypadku jakichkolwiek wątpliwości – doktorant mógł je wyjaśnić przed złożeniem aplikacji. Dodatkowo także wypada zaakcentować, że uczestniczka postępowania brała udział w dwóch poprzednich edycjach przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego ( w latach akademickich 2011/2012 oraz 2012/2013), w wyniku których uzyskała owo zwiększenie stypendium. Znała zatem wszelkie wymogi, które doktorant, biorący udział w tego rodzaju konkursie, powinien spełnić. Wskazać w tym miejscu należy również, że zadaniem Wydziałowej Komisji Doktoranckiej nie było w tym przypadku dokonywanie tylko wstępnej weryfikacji zgłoszonych wniosków pod względem formalnym, a wyłonienie już konkretnych beneficjentów konkursu. Ogłoszenie listy rankingowej nastąpiło w dniu [...] września 2013 r. zatem, o ile oczywiście uczestnicy mogli zgłaszać zastrzeżenia do przyjętej przez Komisję oceny, to nie można przyjąć, iż po tej dacie było jeszcze możliwe uzupełnianie - pod względem formalnym - złożonych wniosków. Jest to o tyle istotne, że uwzględnienie zarzutów wniesionych przez jednego z uczestników może niejednokrotnie przełożyć się na sytuację innych. Zatem w tego rodzaju sytuacji organizator konkursu musi postępować z zachowaniem przyjętych i ogłoszonych wcześniej zasad tak by nie narazić się na zarzut nierównego traktowania wszystkich uczestników konkursu. Dlatego też pogląd Sądu Wojewódzkiego by w tego rodzaju postępowaniu można było w terminie późniejszym niż pierwotnie ustalony uzupełniać - pod względem formalnym - wniosek a ponadto by organ miał także obowiązek poszukiwania z urzędu odpowiedniej dokumentacji, dotyczącej poszczególnych, uczestników konkursu, nie był usprawiedliwiony. Taki rodzaj postępowania czyniłby postępowanie organu mało transparentnym i powodował niejednokrotnie wrażenie braku przestrzegania jednakowych wymogów w stosunku do wszystkich doktorantów, którzy ubiegali się o przyznanie zwiększenia stypendium. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki winien rozpoznać skargę A. K. w całości, mając na uwadze wyżej przedstawioną ocenę prawną. Biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna okazała się usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na charakter świadczenia będącego przedmiotem sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło