II OZ 267/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1035/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Z. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić Z. Ż. termin do uzupełnienia braków formalnych skargi; Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1035/14, wydanym na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z. Ż. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 28 maja 2014 r. wezwano skarżącą do nadesłania dwóch odpisów skargi, w terminie 7 dni, od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia skarżąca otrzymała w dniu 18 czerwca 2014 r. (k. 13 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 25 czerwca 2014 r. (środa). Z. Ż. w dniu 4 lipca 2014 r. osobiście złożyła w biurze podawczym Sądu dwa wymagane odpisy skargi (a zatem z uchybieniem terminu), wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że przyczyną opóźnienia był fakt, że nie dysponowała tymi dokumentami i dopiero od trzech dni były one w jej posiadaniu. Sąd I instancji, oceniając okoliczności wskazane we wniosku uznał, że żądanie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wskazała na żadne obiektywne i niezależne od niej przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Jak wynika z uzasadnienia wniosku skarżąca weszła w posiadanie dokumentów (skargi) dopiero w dniu 1 lipca 2014 r. Twierdzenie skarżącej jest niczym nieuzasadnione. Nie wystarczy samo wskazanie, że "od trzech dni dokumenty są w moim posiadaniu". Należało co najmniej wskazać i uprawdopodobnić dlaczego tak się stało. A więc w ocenie Sądu I instancji wniosek nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, ani uprawdopodobnienia, że skarżąca uchybiła terminowi bez własnej winy. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu adwokata M. Ł., wskazując, że termin do uzupełnienia braków skargi winien być w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu liczony od dnia wezwania tego pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi. Natomiast w tym przypadku ponowne wzywanie do uzupełnienia braków skargi (tym razem pełnomocnika z urzędu) jest bezcelowe, gdy brak został usunięty przez samą skarżącą, lecz po upływie siedmiodniowego terminu, ale wraz ze złożeniem wniosku o jego przywrócenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Wprawdzie w art. 87 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nałożył na stronę obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, tym niemniej należy pamiętać, że obowiązek uprawdopodobnienia jest obowiązkiem słabszym niż obowiązek udowodnienia tychże okoliczności. W okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, iż jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą starszą, cierpiącą na wiele schorzeń. Te okoliczności mogą wskazywać na jej nieporadność i konieczność pomocy ze strony profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć należy, iż skarżąca, w dniu 24 czerwca 2014 r., w ślad za pismem wzywającym do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłania 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, a więc nie przekraczając 7 dniowego terminu do uzupełnienia powyższych braków, nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżącej udzielone zostało prawo pomocy w żądanym zakresie. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należało dojść do wniosku, iż skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu ustawowego terminu. Tym samym zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.