III SA/Wa 671/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-16

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Bożena Dziełak, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy opis zdarzenia przyszłego wymagał oceny zdolności aportowej przyszłej wierzytelności oraz czy odmowa ta była uzasadniona w odniesieniu do wszystkich zadanych pytań?
Ratio decidendi
Minister Finansów nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając, że ocena zdolności aportowej przyszłej wierzytelności wykracza poza ramy interpretacji podatkowej. Sąd uznał, że wstępna ocena, czy opisany stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe jest możliwe do zaistnienia, jest zawsze elementem postępowania interpretacyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania w zakresie pytań dotyczących określenia wartości początkowej nieruchomości i aportu była wadliwa, ponieważ Minister nie wyraził jednoznacznego stanowiska co do niemożliwości zaistnienia zdarzenia. Natomiast odmowa wszczęcia postępowania w części dotyczącej skutków podatkowych wniesienia wkładu w postaci przyszłej wierzytelności była uzasadniona, gdyż z pytania nie wynikało, czy Skarżący pyta o skutki dla siebie. Odnośnie skutków podatkowych rozwiązania umowy dzierżawy, odmowa była przedwczesna, a Skarżący zostanie wezwany do sprecyzowania pytania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej planowanej restrukturyzacji działalności gospodarczej, w tym wniesienia nieruchomości i przedsiębiorstwa do nowej spółki jawnej oraz wniesienia przez dzierżawcę przyszłej wierzytelności jako wkładu. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że ocena zdolności aportowej przyszłej wierzytelności wymaga postępowania dowodowego i wykracza poza ramy interpretacji podatkowej. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz M. S. C. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. S. C. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – M. S.w dniu 9 sierpnia 2013 r. złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Opisując zdarzenie przyszłe wskazał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży części samochodowych oraz dzierżawy nieruchomości. Skarżący jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem magazynowo-biurowym przy ul. [...] w miejscowości Z.. Przedmiotowa nieruchomość - jako niezabudowana nieruchomość gruntowa - została pierwotnie nabyta aktem notarialnym z dnia 6 września 1999 r. przez Skarżącego i jego brata J. S. do ich majątków prywatnych. Aktem notarialnym z dnia 29 lutego 2000 r. Skarżący i jego brat przekazali powyższą nieruchomość gruntową do korzystania przedsiębiorstwu S. prowadzonemu przez K. S.. W 2004 r. w prawa dzierżawcy wstąpiła S. J. S. sp. j., będąca następcą prawnym S. w wyniku wniesienia do spółki jawnej przez K. S. wkładu w postaci przedsiębiorstwa. Zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy z dnia 29 lutego 2000 r., dzierżawcy przysługiwało prawo budowy nowych naniesień - niepogarszających wartości nieruchomości, a w szczególności: - prawo budowy obiektów usługowych, zgodnie z dokumentacją projektową opracowaną na zlecenie dzierżawcy, pod warunkiem uzyskania wymaganych prawem zezwoleń właściwych władz oraz po uprzednim zawiadomieniu wydzierżawiającego, - prawo prowadzenia, w oparciu o przedmiot umowy, działalności gospodarczej, a także prawo niezakłóconego używania nieruchomości oraz pobierania pożytków. Ponadto, w dniu 10 listopada 2000 r., przedsiębiorstwo S. podpisało z V. Sp. z o.o. umowę leasingu operacyjnego dewizowego, na podstawie której powyższy leasingodawca zobowiązał się oddać do korzystania za wynagrodzeniem nakłady na budowę budynku w postaci Salonu [...], wybudowanego na zlecenie leasingobiorcy na dzierżawionym gruncie, należącym wówczas do Skarżącego i jego brata. Przedmiot umowy leasingu określono jako nakłady na budynek z tego względu, że leasingodawca nie sfinansował całości budowy. Leasingobiorca S., będący również dzierżawcą gruntu, zobowiązał się do wykończenia budynku na własny koszt. Ponadto przedsiębiorstwo S., a później jego następca prawny S. J. S. sp. j., bezpośrednio do dnia wykupu przedmiotu leasingu ponosili nakłady na nieruchomości w zakresie rozbudowy i modernizacji budynku oraz infrastruktury technicznej (budowli). Aktem notarialnym z dnia 16 kwietnia 2004 r. Skarżący i jego brat zawarli umowę o zniesieniu współwłasności przedmiotowej nieruchomości w ten sposób, że nieruchomość nabył w całości Skarżący. Z kolei w czerwcu 2013 r. S. J. S. sp. j., będąca leasingobiorcą i dzierżawcą gruntu, dokonała wykupu przedmiotu leasingu, tj. nakładów poniesionych przez leasingodawcę. Wydzierżawiona nieruchomość, ani naniesienia na niej, dotychczas nie były wprowadzone przez – odpowiednio - Skarżącego i dzierżawcę, do środków trwałych. W chwili obecnej Skarżący wydzierżawia zatem grunt S. J. S.. j., która poniosła w całości koszt nakładów związanych z budową i modernizacją budynku i budowli, tj. salonu sprzedaży i pozostałej infrastruktury technicznej. Skarżący planuje zrestrukturyzować swoją działalności oraz jej przedmiot. W tym celu w pierwszej kolejności zamierza wykazać nieruchomość gruntową w ewidencji środków trwałych i wnieść całe prowadzone przedsiębiorstwo do nowo utworzonej spółki jawnej. Wraz z wniesieniem całego przedsiębiorstwa na nową spółkę jawną przejdą również prawa z umowy dzierżawy nieruchomości. Do spółki jawnej przystąpi również dzierżawca wnosząc, jako wkład niepieniężny, przyszłą wierzytelność o zwrot nakładów wobec Skarżącego. Umowa dzierżawy zostanie wypowiedziana jeszcze przed wniesieniem przedsiębiorstwa do nowej spółki za ustalonym terminem wypowiedzenia. Umowa przewiduje rozliczenie nakładów po rozwiązaniu tej umowy, a ich wartość może zostać konkretnie określona na podstawie wyceny biegłego rzeczoznawcy. W okresie wypowiedzenia umowy dzierżawy powstanie tej wierzytelności w konkretnie określonej wysokości będzie zatem pewne, w związku z czym Skarżący uznaje, że powyższa przyszła wierzytelność będzie miała zdolność aportową. Po utworzeniu nowej spółki jawnej, umowa dzierżawy ulegnie rozwiązaniu (zakończy się okres wypowiedzenia), nastąpi zwrot przedmiotu dzierżawy i w tym samym momencie powstanie roszczenie o zwrot. W związku z powyższym Skarżący zapytał: 1) Jak należy określić wartość początkową nieruchomości gruntowej w ramach prowadzonej przez niego działalności oraz jak określić wartość początkową aportu wnoszonego do nowej spółki jawnej w postaci przedsiębiorstwa? 2) Jak należy określić wartość początkową budynku i budowli w postaci salonu sprzedaży wraz z pozostałą infrastrukturą techniczną w nowej spółce jawnej, po rozwiązaniu umowy dzierżawy? 3) Jakie konsekwencje podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług spowoduje wniesienie wkładu w postaci przyszłej wierzytelności i rozwiązanie umowy dzierżawy? Skarżący przedstawił odpowiedzi na powyższe pytania i uzasadnienie swojego stanowiska (przedmiotem prowadzonego przez Ministra postępowania była odpowiedź na pytanie nr 1, 2 oraz nr 3 w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., odmówił wszczęcia postępowania. Według Organu merytoryczne rozpatrzenie wniosku Skarżącego, poprzez wydanie interpretacji uznającej jego stanowisko za prawidłowe lub nieprawidłowe, wykraczałoby poza uprawnienia przysługujące Organowi w ramach postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przedstawiony bowiem przez Skarżącego opis zdarzenia przyszłego wymagałby zinterpretowania samego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa. Podstawą dla dokonania odpowiedzi na pytania Skarżącego musiałaby być więc ocena okoliczności faktycznych, tj. przede wszystkim ocena, czy "przyszła wierzytelność" ma zdolność aportową. Zdaniem Ministra ocena taka wymagałaby jednak przeprowadzenia postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, oraz wymagałaby interpretacji przepisów innych, niż przepisy prawa podatkowego. Co więcej, w ocenie Organu w zakresie pytania dotyczącego wniesienia aportem przyszłej wierzytelności Skarżący nie jest stroną, tj. zainteresowanym w sprawie. W zażaleniu Skarżący podniósł, że Minister, poza kwestią ustalenia, czy przyszła wierzytelność może być przedmiotem aportu, nie podał żadnych innych elementów zdarzenia przyszłego, które wymagałyby zinterpretowania w drodze przeprowadzenia postępowania dowodowego. Tymczasem przedmiotem wniosku w zakresie pytań nr 1 i 2 była odpowiedź na pytania dotyczące sposobu określenia wartości początkowej nieruchomości gruntowej w ramach prowadzonej przez Skarżącego działalności oraz wartości początkowej aportu wnoszonego do nowej spółki jawnej w postaci przedsiębiorstwa. Powołana przez Organ kwestia nie miała zatem absolutnie żadnego znaczenia dla odpowiedzi na pytania nr 1 i 2. Zdaniem Skarżącego przedstawiony opis zdarzenia przyszłego był wystarczająco konkretny i precyzyjny, zaś Organ nie wzywał do jego uzupełnienia. Opis ten pozwalał zatem na wydanie interpretacji co do konsekwencji podatkowych tego zdarzenia. Pytania nie dotyczyły bowiem oceny okoliczności faktycznych, ale prawnych, i to tylko w zakresie prawa podatkowego. Dotyczyły także indywidualnej sytuacji Skarżącego, gdyż to on miał stać się wspólnikiem nowej spółki jawnej. Skarżący był zatem osobą zainteresowaną w sprawie. Skarżący zakwestionował także argumentację Organu, iż dla odpowiedzi na pytanie nr 3 konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy wierzytelność może być przedmiotem aportu. Zdaniem Skarżącego żadne z zadanych pytań nie dotyczyło kwestii ustalenia, czy przyszła wierzytelność może być przedmiotem aportu. Skarżący przyjął bowiem, że jest to możliwe. Ewentualny brak zdolności aportowej przedmiotowej wierzytelności implikowałby ewentualnie brak możliwości skorzystania przez Skarżącego z wydanej na jego rzecz interpretacji, ale nie niweczyłby podstaw do jej wydania. W ocenie Skarżącego potencjalna nieważność danej czynności przyszłej, z jakichkolwiek powodów mogłaby ona nie nastąpić, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, jeżeli z okoliczności wskazanych we wniosku nieważność taka nie wynika wprost. Interpretacje indywidualne dotyczące zdarzeń przyszłych ze swej istoty powinny bowiem oceniać konsekwencje podatkowe planowanych działań, przy założeniu, że zostaną one dokonane w sposób prawidłowy. Odnosząc się do twierdzenia Ministra, iż w odniesieniu do pytania nr 3 nie mógł być stroną postępowania, Skarżący podkreślił, że pytanie nr 3, podobnie jak pytania nr 1 i 2, odnosiło się do skutków podatkowych dotyczących nowej spółki jawnej, której wspólnikiem miał zostać. Zatem, jako potencjalny podatnik, był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w odniesieniu do tego pytania, gdyż to Skarżącego dotyczyłyby ewentualne konsekwencje podatkowe opisanego zdarzenia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Finansów powyższe postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy. Organ dowołał się do treści art. 14b § 1 i art. 14k - 14n Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że aby możliwe było wydanie interpretacji indywidualnej w przedstawionej sprawie, wniosek musi być tak sformułowany, aby jego rozpatrzenie, tj. ocena przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w kontekście zadanego pytania, oraz ocena własnego stanowiska wnioskodawcy dotyczącego problemowych przepisów prawa podatkowego, zawartego we wniosku, prowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie takie musi łącznie spełniać następujące warunki: 1) dotyczyć przepisów prawa podatkowego, 2) dotyczyć problematyki stosowania tych przepisów prawa podatkowego w sprawach, które pozostają we właściwości naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych oraz naczelników urzędów i dyrektorów izb celnych, 3) dotyczyć osoby wnioskodawcy, a ściślej praw i obowiązków wnioskodawcy wynikających z interpretowanych przepisów prawa podatkowego, 4) wnioskodawca może się do niego zastosować i uzyskać z tego tytułu ochronę prawną określoną przepisami art. 14k-14n Ordynacji podatkowej. Ponadto, z uwagi na zakres ochrony prawnej przypisanej przez ustawodawcę do omawianej instytucji, interpretacja indywidualna dotyczyć może wyłącznie przepisów o charakterze materialnoprawnym. Według Ministra możliwość wydania interpretacji indywidualnej jest uzależniona także od możliwości dokonania oceny kwestii prawidłowości stanowiska wnioskodawcy przy zastosowaniu środków prawnych, jakimi dysponuje organ wydający interpretacje indywidualne w ramach postępowania uregulowanego w Rozdziale la Działu II ustawy Ordynacja podatkowa. Ciężar omawianego rodzaju rozstrzygnięcia powinien sprowadzać się do wykładni przepisów prawa podatkowego i oceny możliwości zastosowania przez wnioskodawcę interpretowanych przepisów w przedstawionej przez niego indywidualnej sytuacji faktycznej. W sytuacjach natomiast, gdy rozpatrzenie wniosku strony nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia spełniającego omówione powyżej warunki, Organ nie może prowadzić postępowania w sprawie takiego wniosku i ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Także, stosownie do art. 14h Ordynacji podatkowej, gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowanym lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Mając na względzie powyższe Minister stwierdził, że aby odpowiedzieć na zadane przez Skarżącego pytania, ocenie musiałby być poddany stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), a nie przepis prawa podatkowego. Z tej okoliczności wynika zaś konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Tymczasem w świetle art. 14b § 1 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, to przepis prawa, a nie stan faktyczny jest przedmiotem interpretacji. Okoliczność, że przepis prawa interpretowany jest na potrzeby przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) nie zmienia powyższej zasady. Zgodnie bowiem z art. 14b § 3 Ordynacji, wnioskodawca przedstawia nie tylko stan faktyczny lub zagadnienie przyszłe, ale też własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego lub zagadnienia przyszłego. Skarżący we wniosku przedstawił szereg zdarzeń, m. in. wskazał, że wniesie nieruchomość do swojej działalności gospodarczej, następnie całe przedsiębiorstwo wniesie do spółki jawnej. Do spółki jawnej przystąpi również dzierżawca wnosząc jako wkład niepieniężny przyszłą wierzytelność. Według Organu, gdyby miano wydać rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem zawartym w wniosku Skarżącego, konieczne byłoby dokonanie szczegółowej analizy procesów gospodarczych przez niego realizowanych. Konieczne byłoby określenie charakteru działań Skarżącego, a Minister musiałby m. in. rozstrzygnąć czy "przyszła wierzytelność" może być przedmiotem aportu. Zatem podstawą dla uznania stanowiska Skarżącego za prawidłowe albo nieprawidłowe byłaby ocena problemu podniesionego w postawionych pytaniach - nie w kontekście przepisów prawa podatkowego, ale w kontekście okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto, zdaniem Organu, w zakresie pytania dotyczącego wniesienia aportem przyszłej wierzytelności Skarżący nie jest osobą zainteresowaną w sprawie. Minister odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 2785/10 i z dnia 25 czerwca 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 2411/112. Podkreślił, że wskazane przez Organ okoliczności stanowiły nieusuwalną przeszkodę dla wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego na rzecz Skarżącego. Wniosek Skarżącego nie mógł być zatem rozpatrzony, gdyż wykraczał poza zakres przedmiotowy i podmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b §1 Ordynacji podatkowej. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r., zarzucając naruszenie art. 14a, art. 14b oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący podtrzymał w całości argumentację prezentowaną we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz w zażaleniu na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013 r. Podkreślił, że jako wspólnik spółki jawnej jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b Ordynacji podatkowej. Legitymacja do wniesienia wniosku o interpretację powinna być rozpatrywana tylko i wyłącznie z punktu widzenia odpowiedzi na przedstawione we wniosku pytania. W związku tym niezrozumiałe jest uzasadnienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, które dotyczy tylko odpowiedzi na trzecie z pytań zawartych we wniosku. Minister uchylił się od odpowiedzi na dwa pierwsze pytania zawarte we wniosku nie przedstawiając argumentacji uzasadniającej odmowę wszczęcia postępowania w tym zakresie. Według Skarżącego udzielenie odpowiedzi na postawione przez niego pytania nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sprawa przedstawiona we wniosku sprowadza się bowiem tylko do rozstrzygnięcia wątpliwości powstałych na gruncie prawa podatkowego. W szczególności udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie wymaga rozstrzygnięcia, czy wierzytelność opisana we wniosku posiada zdolność aportową. Skarżący w złożonym wniosku nie prosił bowiem o udzielenie odpowiedzi w zakresie oceny stanu faktycznego, ale w zakresie dotyczącym oceny prawnej opisanych we wniosku zdarzeń z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego. Poza zakresem kognicji Ministra pozostawała zatem "zdolność aportowa" wierzytelności opisanej we wniosku. Ewentualny brak zdolności aportowej opisanej wierzytelności implikowałby jedynie brak możliwości skorzystania przez Skarżącego z wydanej na jego rzecz interpretacji, ale nie niweczyłby podstaw do jej wydania. W wydanych postanowieniach Minister nie odniósł się zatem w ogóle do meritum sprawy, odmawiając odpowiedzi na pytania 1 i 2, co do których kwestia zdolności aportowej przyszłej wierzytelności pozostawała bez znaczenia. Odnosząc się do powołanych przez Ministra wyroków sądów administracyjnych Skarżący podkreślił, że przedmiotem jego zapytania nie był "spór o stan faktyczny", który był podstawą wydania wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 2785/10. Nie sposób zatem zgodzić się ze stwierdzeniem Organu, iż żądanie wyrażone we wniosku Skarżącego wykraczało poza ustawowo wyznaczone ramy dla interpretacji indywidualnych prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach oraz zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zaskarżonych postanowieniach Minister odmówił wszczęcia postępowania z powodu upatrywanej w sprawie konieczności ewentualnego "interpretowania stanu faktycznego", a nie prawa podatkowego. Taka formuła jest jednak, w ocenie Sądu, zupełnie niezrozumiała. Skarżący szczegółowo, obszernie opisał konkretne elementy zdarzenia przyszłego, wskazał ponadto, że – dla potrzeb wniosku o udzielenie interpretacji – opisana wierzytelność będzie miała zdolność aportową. Jeśli pod pojęciem "interpretacja stanu faktycznego" rozumieć ocenę, czy opisany stan faktyczny rzeczywiście się zdarzył lub może zdarzyć, to tak rozumianej interpretacji stanu faktycznego Minister dokonuje zawsze, w każdej sprawie z wniosku o udzielenie interpretacji. Organ zawsze bowiem musi najpierw ocenić, czy stan faktyczny bądź zdarzenie przyszły mógł lub będzie mógł się zdarzyć. Zawarty we wniosku opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego może bowiem być tak przedstawiony, że konieczna będzie konkluzja Ministra, iż ten stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe jest niemożliwy do zaistnienia, co uzasadniałoby odmowę wszczęcia postępowania. Przykładowo nie jest możliwe udzielenie interpretacji na tle stanu faktycznego, w którym podatnik - według jego oświadczenia - świadczy usługi podróży w czasie. Nie jest też możliwe wydanie interpretacji na tle stanu faktycznego, w którym podatnik zamierza nabyć akcje polskiej spółki akcyjnej niemającej osobowości prawnej. Powody faktyczne lub prawne wskazywałyby wówczas, że opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego jest niedorzeczny, nieprawdopodobny. Niemniej taka wstępna ocena, jak Sąd wskazał, zawsze musi być dokonana. Jeśli zatem Minister w niniejszej sprawie uznał, że musiałby ocenić, czy opisana wierzytelność może być przedmiotem aportu, to dopiero jednoznaczne stanowisko Organu, że wierzytelność ta nie ma i nie może mieć zdolności aportowej, uprawniałaby, z powodów prawnych, do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Takiego stanowiska Organ jednak nie wyraził, a odmówił wszczęcia już z tego powodu, że potencjalnie musiałby wyrazić ocenę zdolności aportowej wspomnianej wierzytelności. Odmowa wszczęcia postępowania już z tego względu, że Organ musiałby (ewentualnie) oceniać zdolność aportową opisanej wierzytelności, była wadliwa. Wydając interpretacje podatkowe Minister zazwyczaj przecież dokonuje wykładni przepisów różnych gałęzi prawa, w tym także prawa handlowego. Trudno więc zrozumieć, dlaczego tym razem Organ tak stanowczo dystansuje się od oceny, czy przyszła wierzytelność ma zdolność aportową. Z tego względu w dalszym postępowaniu, w zakresie pytań nr 1 i 2 wniosku, Organ oceni jednoznacznie, czy ta wierzytelność może być przedmiotem aportu, przy czym uwzględni oświadczenie Skarżącego, że takim przedmiotem aportu wspomniana wierzytelność istotnie będzie. Organ oświadczenie to albo uzna za fakt, albo za deklarację stanu niemożliwego w praktyce, i dopiero w tym drugim przypadku, przy odpowiednim uzasadnieniu prawnym, uprawniona będzie ewentualnie odmowa wszczęcia postępowania. W przeciwnym wypadku Organ wyda merytoryczną interpretację w zakresie pytań nr 1 i 2 wniosku i związanego z nimi stanowiska Skarżącego. Odnośnie do kwestii poruszonej w pytaniu nr 3 wniosku w części dotyczącej skutków podatkowych wniesienia wkładu w postaci przyszłej wierzytelności, zauważyć należy, iż z samego pytania nie wynikało, czy Skarżący pyta o skutki podatkowe dla siebie, czy dla kogoś innego. Kwestia ta ma tymczasem podstawowe znaczenie, gdyż – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji – interpretację można wydać tylko w indywidualnej sprawie wnioskodawcy, a nie w sprawie innego podmiotu. Dopiero z uzasadnienia stanowiska zaprezentowanego w tej kwestii przez Skarżącego wynikało, że w istocie chodzi mu o sytuację podatkową dzierżawcy, a nie swoją własną. Skarżący wyraził bowiem pogląd, iż "...czynność wniesienia aportu w postaci przyszłej wierzytelności nie wywoła – wg Wnioskodawcy – żadnych konsekwencji podatkowych dla wnoszącego (Dzierżawcy)." (k. 5 akt podatkowych). Z tej oceny Skarżącego, abstrahując od jej poprawności lub wadliwości, wynika zatem jednoznacznie, iż nie pytał on o własną sytuację podatkową, lecz o sytuację wnoszącego aport. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w tej części była prawidłowa. Skarżący argumentował co prawda, że będzie wspólnikiem spółki jawnej, i z tej okoliczności wywodził swoje zainteresowanie postawioną kwestią, ale przypomnieć należy, iż jakiekolwiek rozważania co do podmiotowości spółki jawnej w zakresie podatku dochodowego są daleko idącym uproszczeniem. Spółka taka w rzeczywistości bowiem nie jest podatnikiem podatku dochodowego, jest pod tym względem – jak przyjęto to określać – transparentna. Spółka nie może więc być "zainteresowana" w uzyskaniu interpretacji w zakresie podatku dochodowego, natomiast może nim być konkretny wspólnik. W omawianym zakresie Skarżący jasno wskazał, że przedmiotem jego zainteresowania (tylko faktycznego) jest sytuacja prawna drugiego wspólnika, zatem nie mógł oczekiwać, że Minister udzieli mu odpowiedzi co do skutków wniesienia aportu dla sytuacji podatkowej tego wspólnika. Odnośnie jednak do kwestii postawionej w pytaniu nr 3 wniosku w części dotyczącej skutków podatkowych rozwiązania umowy dzierżawy, wypada zauważyć, że ani z tego pytania, ani z uzasadnienia stanowiska Skarżącego nie wynikało, o czyją sytuację podatkową pyta. Gdyby natomiast przedmiotem tego pytania w tej części była sytuacja podatkowa podmiotu innego, niż sam Skarżący, w tym drugiego wspólnika spółki jawnej, Organ uprawniony byłby – podobnie jak w przedstawionym wyżej zakresie dotyczącym skutków wniesienia aportu – do odmowy wszczęcia postępowania. Ponieważ jednak na obecnym etapie trudno przesądzić, o czyją sytuację podatkową pytał Skarżący, odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna. Organ w dalszym postępowaniu wezwie Skarżącego, w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji, do sprecyzowania pytania. Dopiero wówczas możliwa będzie ocena, czy należało wydać interpretację, czy też odmówić wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odnośnie do wstrzymania wykonania uchylonych postanowień podstawą wyroku był art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania – art. 200 tej ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło