I OSK 392/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2014 r. o sygn. akt III SA/Kr 896/14 w sprawie ze skargi R.K. na pismo Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W dniu 27 lutego 2014 r. skarżący R.K. złożył w Urzędzie Miasta Krakowa wniosek o wskazanie podstawy prawnej stanowiska zawartego w piśmie z 18 marca 2013 r., tj. w zawiadomieniu o wykonaniu środka karnego. Zawiadomienie to wystosowano w związku z faktem, że w dniu 5 listopada 2012 r. Urząd Miasta Krakowa Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców Referat Postępowań Administracyjnych otrzymał do wykonania prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza z [...] lutego 2012 r. sygn. akt [...] dotyczący skarżącego oraz wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z [...] października 2012 r. sygn. akt. [...] utrzymujący w mocy zaskarżony wyrok. W pkt. XV wyroku orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, natomiast w pkt. XVIII wyroku na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od 17 września 2007 r. Urząd Miasta Krakowa zaskarżonym pismem z dnia 19 marca 2014 r. udzielił odpowiedzi, w której wskazał podstawy prawne, oraz przedstawił swoje stanowisko dotyczące obowiązku poddania się przez skarżącego egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Następnie skarżący pismem z 9 kwietnia 2014 r. wezwał Urząd Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa, które polega na niezgodnym z prawem stanowisku Urzędu zawartym w piśmie z 19 marca 2014 r. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2014 r. Urząd Miasta Krakowa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 19 marca 2014 r. Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pismo Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2014 r., znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., III SA/Kr 896/14 odrzucił skargę. Sąd uznał, że zaskarżone w niniejszym przypadku pismo z dnia 19 marca 2014 r. nie jest ani decyzją administracyjna, ani postanowieniem, ani innym aktem, stanowiącym przejaw władczej działalności organów administracji publicznej i kreującym uprawnienia, bądź obowiązki w konkretnej sprawie indywidualnej. Biorąc bowiem pod uwagę treść tego pisma oraz przebieg sprawy Sąd stwierdził, że nie sposób uznać go za akt administracyjny, wydany w indywidualnej sprawie, który określałby na zewnątrz organu administracyjnego jakiekolwiek prawa, bądź obowiązki, konkretnie oznaczonego podmiotu, w indywidualnie oznaczonej sprawie administracyjnej. WSA zauważył, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta działał w ramach procedury związanej z wykonywaniem przez organ administracji środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego przez sąd. Wykonanie prawomocnego orzeczenia polega na powiadomieniu skazanego oraz sądu o przystąpieniu przez organ administracji do wykonania środka karnego lub na wezwaniu skazanego do wydania organowi prawa jazdy na czas wykonania orzeczonego środka karnego. W przedmiocie tym organ administracji nie wydaje żadnego aktu administracyjnego, w szczególności decyzji. Jego czynności nie mają również charakteru czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł R.K. reprezentowany przez pełnomocnika. Zarzucił w niej rzeczonemu orzeczeniu naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., ewentualnie w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez WSA, że zaskarżone pismo (bądź pismo z dnia 17 kwietnia 2014 r.) nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zaskarżone pismo jest w istocie wadliwą decyzją administracyjną, ewentualnie innym aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że kognicji sądu administracyjnego nie podlegają czynności prowadzone przez organ administracji w wykonaniu orzeczenia sądu karnego. W niniejszej sprawie orzeczony wobec skarżącego środek karny został jednak wykonany, na co powołuje się Krajowy Rejestr Karny. A zatem działanie Prezydenta Miasta Krakowa w niniejszej sprawie nie służy wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego, jakkolwiek zaktualizowało się na jego skutek. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący w świetle wydanych orzeczeń był z prawnego punktu widzenia pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W przypadku tym, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Może to wymagać wcześniejszego odebrania dotychczasowego prawa jazdy. Skarżący kasacyjnie trafnie przyjmuje, że zaskarżony akt posiada elementy wymagane do poddania go kontroli jako decyzji administracyjnej: pochodzi od organu administracji i w sposób władczy rozstrzyga w sprawie indywidualnej o prawach osoby fizycznej niepodlegającej organowi służbowo czy organizacyjnie (por. wyrok NSA z 21 lutego 1994 r., I SAB 54/93, OSP 1995, nr 11, poz. 221, z glosą aprobującą B. Adamiak i J. Borkowskiego, s. 495-498). Podkreślić należy aktualność poglądu, że nie tytuł pisma, lecz jego treść determinuje uznanie go za decyzję administracyjną. Skarżone pismo jest aktem indywidualnym organu administracji rozstrzygającym o obowiązku jego adresata, niebędącego względem organu w relacji podległości służbowej czy organizacyjnej. Tym samym powinno podlegać badaniu jako decyzja administracyjna, tym bardziej że taką formę określa ustawodawca dla pozostałych aktów o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego – w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego można zatem zaskarżone pismo zakwalifikować jako decyzję wydaną w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 3 lit. b) tej ustawy, będącą autonomiczną podstawą skierowania na egzamin państwowy. Decyzje administracyjne podlegają zaś kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 tej ustawy.