I GZ 242/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. P. Spółki jawnej w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 840/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. Spółki jawnej w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 840/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił G. P. spółce jawnej w C. przyznania prawa pomocy. Sąd stwierdził, że spółka za ubiegły rok obrotowy wypracowała zysk w kwocie [...] zł. Ponadto wykazała, że jej majątek w postaci wkładów wynosi [...] zł, natomiast wartość posiadanych środków trwałych jest szacowana na kwotę [...] zł. Sąd I instancji wskazywał dalej, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, że spółka posiada kredyt, który od listopada 2014 r. wynosi [...] zł, comiesięczne kwoty związane z przedmiotowym kredytem wynoszą [...] zł, do tego dochodzą opłaty okołokredytowe, tj. coroczna prowizja od przyznanego kredytu w wysokości [...] zł. Sąd I instancji wskazał, że z załączonych rachunków bankowych spółki wynika, że saldo dostępne spółki opiewa na kwoty umożliwiające jej uiszczenie kwoty wpisu w wysokości 100 zł (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę i przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. W ocenie spółki prowadzi ona bieżącą działalność gospodarczą, dbając o to, aby uregulować swoje zobowiązania, jednak nie byłoby to możliwe bez kredytu, który stanowi znaczące obciążenie dla spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione, więc podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy przeprowadzona przez Sąd I instancji została dokonana prawidłowo. Należy mieć na uwadze, że fakt zaciągnięcia kredytu nie stanowi podstawy do uznania, że spółka nie posiada kosztów na pokrycie niezbędnych kosztów postępowania. Nie zmienia to bowiem faktu, że spółka prowadzi rentowną działalność, która, jak sama wskazuje skarżąca pozwala jej na osiągnięcie zysku i uregulowanie zobowiązań wobec wierzycieli, kontrahentów, a także wobec Skarbu Państwa. Wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi podstaw do udzielania pomocy prawnej skarżącej w sytuacji, gdy kwota wpisu wynosi 100 zł, a spółka wypracowuje takie zyski, które jak sama wskazuje, pozwalają jej na uregulowanie bieżących zobowiązań. Ponadto z rachunków bankowych złożonych przez skarżącą wynika, że saldo na jej koncie z miesiąca lipca wynosiło [...] zł, z sierpnia [...] zł, z września [...] z października [...] zł, w listopadzie [...], zaś w grudniu [...]. Należy mieć na uwadze, że kwota wpisu wynosi 100 zł, zatem biorąc pod uwagę dostępność środków na koncie skarżącej nie można uznać, że nie jest w stanie ona ponieść kosztów sądowych związanych z wpłatą wpisu we wskazanej wysokości. W tym zakresie naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na brak podstaw prawnych nie uwzględnił wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania.