VI SA/Wa 329/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania artykułu rolno-spożywczego oddala skargę W związku ze skargą konsumencką dotyczącą oznakowania Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina, w dniach od [...].03.2013 r. do [...].03.2013 r. inspektorzy WIJHARS w P., działając na podstawie upoważnienia z dnia [...] marca 2013 r., przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej herbatek owocowych, ziołowych i owocowo-ziołowych w M. Sp. z o.o., ul. [...],[...] (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.). W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w oznakowaniu partii Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina nazwa i grafika jest nieadekwatna do umieszczonego wykazu składników, gdyż sugeruje, że artykuł ten składa się głównie z żurawiny i maliny, co wprowadza konsumentów w błąd. Kontrolujący ustalili na podstawie okazanej specyfikacji surowca użytego do paczkowania ww. wyrobu (załącznik nr 1 do protokołu kontroli) oraz wykazu składników podanego na opakowaniu jednostkowym, następujący skład herbatki: hibiskus (48 %), jabłko (36,7 %), liść jeżyny (6 %), owoc dzikiej róży (3,6 %), owoc żurawiny (1 %), owoc maliny (0,3 %), aromaty (3,4 %), kwas cytrynowy - regulator kwasowości (0,8 %). Inspektorzy WIJHARS w P. wskazali, że w nazwie kontrolowanego artykułu producent użył wyrażenia "herbata" sugerującego konsumentowi dodatek liści herbaty czarnej, podczas, gdy przedmiotowy wyrób ich nie zawierał. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy produkt zawierał deklarowane w nazwie składniki w niewielkich ilościach tj. owoc żurawiny w ilości 1,0 % oraz owoc maliny w ilości 0,3 %, kontrolujący ustalili, że smak i zapach pochodzą z aromatów i kwasku cytrynowego. Ponadto, w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych stwierdzono, że wartość odżywcza ww. artykułu została podana w kolejności niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą. Kontrolujący ustalili, że oznakowanie produktu w ww. sposób stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W toku przedmiotowej kontroli kontrolowany oświadczył, iż w oparciu o uzgodnienia handlowe z właścicielem marki [...], firmą T. Limited oraz podmiotem T. Sp. z o.o., ul. [...],[...], odpowiedzialność za nazwę, grafikę i oznakowanie opakowań produktów zleconych do pakowania w M. Sp. z o.o. ponosi firma T. Limited. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. (dołączonym do protokołu kontroli) T. Sp. z o.o., podmiot ten podniósł, że jako właściciel znaków towarowych słowno-graficznych kontrolowanego artykułu i jako producent oznaczony na oznakowaniu ww. wyrobu, powinien być stroną postępowania administracyjnego. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przedmiotowa partia artykułu została zabezpieczona przed wprowadzeniem do obrotu, a w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w P. wszczął postępowanie w sprawie niewłaściwego oznakowania środka spożywczego: Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina a'40 g (20 x 2 g), numer partii [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] maja 2012 roku, znak: [...]: 1) zakazującą ww. Spółce wprowadzania do obrotu partii Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina a'40 g (20 x 2 g), numer partii [...], wielkość partii magazynowej 126,72 kg (3168 szt. opakowań kartoników a '40 g), wartość partii magazynowej (brutto) 4.675,97 zł, z uwagi na niewłaściwą jakość handlową w postaci niezgodnego z przepisami oznakowania wprowadzającego w błąd konsumentów, 2) nakazującą poddanie ww. partii wyrobu zabiegowi prawidłowego oznakowania poprzez zmianę nazwy w taki sposób, aby była adekwatna do deklarowanego składu, 3) nadającą przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka M. wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na to, że skierowana została do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jest niewykonalna prawnie oraz faktycznie oraz może powodować czyn zagrożony karą w razie jej wykonania, ewentualnie o 2) uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie sprawy z uwagi na naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 54 ust. 3 w związku z art. 34 ust. 1 Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/1 O/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. WE L 304 z 22.11.2011, str. 18-63), a także naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., 3) uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z uwagi na brak jego uzasadnienia, 4) uchylenia ww. decyzji na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. i umorzenie postępowania w sprawie w przypadku uznania w całości odwołania strony przez organ I instancji, 5) przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał zaskarżoną decyzję i uzupełnienie postępowania dowodowego o następujące dowody: - opinie biegłego na okoliczność, czy dla produktów o składzie takim jak w przypadku Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina marki [...] istnieje ustalona nazwa środka spożywczego, - opinię biegłego na okoliczność porównania mocy aromatyzującej i smakowej zestawionych przez organ aromatów naturalnych i identycznych z naturalnymi oraz składników naturalnych. Odwołujący się podtrzymał swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r. Do odwołania strona załączyła: - pismo T. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2013 r., - badania konsumenckie sporządzone przez M., - kopię decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]). Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz nakazał M. Sp. z o.o., ul. [...],[...] poddanie partii Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina a'40 g (20 x 2 g), numer partii [...], wielkość partii magazynowej 126,72 kg (3168 szt. opakowań kartoników a '40 g), wartość partii magazynowej (brutto) 4.675,97 zł), nieodpowiadającej wymaganiom jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, zabiegowi zmiany oznakowania: - poprzez zmianę nazwy ww. artykułu, w taki sposób, aby cała nazwa była w jednakowym stopniu widoczna oraz była adekwatna do zawartości procentowej użytych składników, - poprzez zmianę szaty graficznej opakowania ww. artykułu, w taki sposób, aby nie sugerowała konsumentowi, że dominującymi składnikami ww. artykułu są owoce żurawiny i maliny. Powyższa decyzja została wydana na podstawie m.in.: - art. 21, art. 29 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), w związku z: - art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), - art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), - art. 8 ust. 1, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor JHARS stwierdził zasadność zarzutów odwołującej się w zakresie zakazu wprowadzania do obrotu przedmiotowego wyrobu wskazując, że niniejszą decyzją uchylił sentencję Wojewódzkiego Inspektora JHARS w P. i w nowej sentencji zawarł jedynie nakaz zmiany oznakowania. W pozostałym zakresie Główny Inspektor JHARS nie podzielił stanowiska spółki. I. Według organu odwoławczego w sposób prawidłowy określono podmiot M. sp. z o.o. jako stronę niniejszego postępowania administracyjnego. Odwołując się do treści art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wskazał, że użyte w ustawie określenia oznaczają: producent - osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która: a) produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub b) wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002: "Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrola, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów." Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorcą paczkującym herbatę z linii [...] dla T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest skarżąca spółka M.. Wskazał, że zgodnie z oświadczeniem złożonym w toku przeprowadzanej kontroli przez p. U. P. – Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w dniu [...] marca 2013 r., "firma M. realizuje produkcję wg zamówień Zleceniodawcy w oparciu o opracowane i zatwierdzone przez Zleceniodawcę: projekty graficzne opakowań uwzględniające oznakowanie, w tym nazwy, skład oraz opis produktu, receptury, receptury i specyfikacje produktów luzem (mieszanek)". Główny Inspektor stwierdził, że to producent ponosi odpowiedzialność za jakość handlową wyprodukowanego artykułu rolno - spożywczego na każdym etapie procesu produkcyjnego, przez co należy rozumieć również paczkowanie tych artykułów. Organ podkreślił, że spółka paczkuje przedmiotową herbatę (jednocześnie będąc producentem finalnym), wprowadza do obrotu, a więc jest to obszar jej działalności. W opinii Głównego Inspektora JHARS sytuacja, w której paczkujący (finalny etap produkcji) wprowadza produkt do obrotu, bez odpowiedzialności za jego jakość końcową, jest niedopuszczalna i nieuzasadniona prawnie. Według Głównego Inspektora umową cywilnoprawną nie można ograniczyć ani tym bardziej wyłączyć odpowiedzialności publicznoprawnej. II. W ocenie Głównego Inspektora JHARS wbrew stanowisku organu I instancji użycie przez producenta w nazwie ww. artykułu określenia "herbata" w przypadku jednoczesnego umieszczenia określenia "ziołowo-owocowa" nie sugeruje konsumentowi, że produkt ten zawiera herbatę czarną. Ponadto, nie jest pewne czy smak i zapach kwestionowanej herbaty pochodzą w większym stopniu od zawartych w niej owoców czy aromatów. Stanowisko organu I instancji w tym zakresie jest zbyt daleko wysuniętym wnioskiem, nie popartym stosowną oceną organoleptyczną przedmiotowego wyrobu. Niemniej jednak, w opinii organu odwoławczego Wojewódzki Inspektor JHARS słusznie uznał, że oznakowanie partii Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina wprowadza konsumentów w błąd. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie mianowicie: Art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania. Art. 6 ust. 2 ww. ustawy, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może: wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym: nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać sic z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Organ wskazał, że w jego ocenie w oznakowaniu partii Herbaty ziołowo- owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina nazwa i grafika jest nieadekwatna do umieszczonego wykazu składników. GIJHARS podaje, że kontrolujący ustalili na podstawie okazanej specyfikacji surowca użytego do paczkowania ww. wyrobu (załącznik nr 1 do protokołu kontroli) oraz wykazu składników podanego na opakowaniu jednostkowym, następujący skład herbatki: hibiskus (48 %), jabłko (36,7 %), liść jeżyny (6 %), owoc dzikiej róży (3,6 %), owoc żurawiny (1%), owoc maliny (0,3 %), aromaty (3,4 %), kwas cytrynowy - regulator kwasowości (0,8 %). Organ akcentuje, że w oznakowaniu kwestionowanej partii artykułu określenie "żurawina & malina" zostało podane czcionką w białym kolorze na ciemnoczerwonym tle w znacznie większym rozmiarze niż pozostała część nazwy, która jest mniej czytelna z uwagi na czerwony kolor czcionki zestawionej z ciemnoczerwonym tłem. Według organu, jest to zabieg mający na celu odwrócenie uwagi konsumenta od informacji wskazujących na rzeczywisty skład tego wyrobu, w którym zawartość owocu żurawiny wynosiła jedynie 1,0 %, a owocu maliny - 0,3 %. Ponadto, w szacie graficznej opakowania jednostkowego producent zamieścił ilustrację tych owoców. Zdaniem organu, w świetle powyższych przepisów taki sposób oznakowania tego artykułu wprowadza konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu. Organ podkreśla, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Przeciętny konsument nabywa produkt kierując się przede wszystkim jego nazwą i rzadko korzysta z innych informacji umieszczonych na opakowaniu. Nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu środka spożywczego, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów. W związku z powyższym, wybierając w ten sposób oznakowany produkt, konsument oczekuje, że żurawina i malina stanowią podstawowe składniki mieszanki suszu owocowego do sporządzania naparów. Ponadto, kierując się przy zakupie w/w artykułu jego nazwą, konsument nie podejrzewa, że w ponad 98,7 % składa się on z innych owoców niż wyróżnione w nazwie. Organ akcentuje, że należy mieć na uwadze, iż konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie rzetelnej dla przeciętnego konsumenta informacji. Z uwagi na to, że przedmiotowa herbatka owocowa zawiera owoce żurawiny i maliny w ilości znikomej, a głównymi składnikami użytymi do produkcji wyrobu jest kwiat hibiskusa oraz inne owoce, dla w/w produktu należy przyjąć nazwę handlową, która w sposób nie budzący wątpliwości informowałaby konsumenta, z jakim artykułem ma on do czynienia. Również wizerunki graficzne umieszczone w oznakowaniu powinny podkreślać główne składniki produktu. Według organu odwoławczego, przedmiotową herbatę należałoby opisać w sposób umożliwiający konsumentowi dokonanie wyboru zgodnego z jego oczekiwaniami. Jednocześnie zastosowana nazwa powinna pozwolić na odróżnienie produktu od innych jemu podobnych. W związku z powyższym, producent powinien zastosować określenie wskazujące na wieloowocowy skład ww. herbaty z uwzględnieniem składnika lub składników dominujących. Odwołując się do art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, organ stwierdził, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Stosownie do art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Według GIJHARS niewątpliwie, za wprowadzenie konsumenta w błąd należy uznać umieszczenie przez producenta w oznakowaniu ww. artykułu o składzie wieloowocowym jedynie wizerunku maliny i żurawiny wraz z wyeksponowanymi elementami jego nazwy: "żurawina i malina", podczas gdy zgodnie z wykazem składników zawartość tych owoców jest śladowa. Odnosząc się do stwierdzenia kontrolujących, że wartość odżywcza ww. artykułu została podana w kolejności niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą. Główny Inspektor wskazał, że kolejność składników pokarmowych w oznaczeniu wartości odżywczej produktu kwestionowanej herbaty nie powinna być przedmiotem analizy organów Inspekcji JHARS. Podkreślił, iż w nawiązaniu do art. 2 ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przepisy w/w ustawy nie dotyczą wymagań zdrowotnych, sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych dotyczących artykułów rolno-spożywczych określonych w odrębnych przepisach. Niewątpliwie wartość odżywcza danego produktu spożywczego zalicza się do wymagań zdrowotnych, których to kontrola nie leży w kompetencji IJHARS. Odnosząc się do przedłożonej wraz z odwołaniem decyzji nr [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]) Główny Inspektor wskazał, że nie może traktować ww. decyzji sporządzonej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, załączonej do odwołania, jako dowód w przedmiotowej sprawie, gdyż wykraczałoby to poza kompetencje organów Inspekcji JHARS. Odnosząc się z kolei do stanowiska podmiotu T. dołączonego do odwołania, organ stwierdził, że nie jest ono wiążące dla Głównego Inspektora z uwagi na to, że podmiot ten nie jest stronę w sprawie. Oceniając załączone do odwołania badania konsumenckie sporządzone przez M. organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje w żaden sposób kompetencji ww. jednostki badawczej ani nie uznaje ich badań jako nieprzydatne w innych dziedzinach. Fakt, iż rynek badań konsumenckich stale się rozwija, a jego wartość wzrasta z roku na rok, świadczy o zapotrzebowaniu na jego produkty. Organ podkreślił, że badania opinii publicznej, jak sama nazwa wskazuje, opierają się na opiniach, które mogą dostarczyć producentowi informacji na temat odbioru jego produktów przez konsumentów, preferencji odnośnie marki itp. Jednakże w przedmiotowej sprawie należy podnieść, iż usprawiedliwianie znakowania swoich produktów w sposób nieprawidłowy, niezgodny z prawem, nie może być popierane dowodem w postać badań opinii publicznej. Według organu, badania opinii publicznej, a tym bardziej ich wyniki nie mogą usprawiedliwiać zaistniałych niezgodności z prawem. Nie mogą decydować również o zamieszczaniu w oznakowaniu informacji w sposób niezgodny z prawem żywnościowym.  Wobec zarzutu nieuzasadnienia nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i e, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom; decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, podlegają natychmiastowemu wykonaniu - decyzja, nakazująca poddanie artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej zabiegowi poprawnego oznakowania podlega natychmiastowemu wykonaniu. Główny Inspektor wskazał także, że nie znalazł uzasadnionych podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji w trybie art. 135 k.p.a. Według Głównego Inspektora IJHARS wnioski odwołującej się o przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał zaskarżoną decyzję i uzupełnienie postępowania dowodowego o następujące dowody: - opinie biegłego na okoliczność, czy dla produktów o składzie takim jak w przypadku Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina marki [...] istnieje ustalona nazwa środka spożywczego, - opinię biegłego na okoliczność porównania mocy aromatyzującej i smakowej zestawionych przez organ aromatów naturalnych i identycznych z naturalnymi oraz składników naturalnych nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Według organu odwoławczego M. Sp. z o.o. jako profesjonalny podmiot na rynku herbat nie dochował należytej staranności w oznakowaniu wytwarzanych przez niego produktów, w sposób wykluczający wszelkie wątpliwości i niejasności, co do rodzaju kwestionowanego artykułu. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor wykonując zadania, o których mowa, w drodze decyzji, może nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego niespełniającego jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania określonym zabiegom. W ocenie Głównego Inspektora JHARS, w niniejszej sprawie organ I instancji słusznie zakwestionował oznakowanie przedmiotowej partii i nakazał zmianę oznakowania opakowań jednostkowych, niemniej jednak jednoczesne powołanie się w sentencji zaskarżonej decyzji na dwie podstawy prawne, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie konieczne było nakazanie producentowi poddanie partii Herbaty ziołowo-owocowej aromatyzowanej Żurawina & Malina dostosowaniu oznakowania do wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej oraz doprecyzowanie, że powyższe zmiany muszą uwzględniać: - zmianę nazwy ww. artykułu, w taki sposób, aby cała nazwa była w jednakowym stopniu widoczna oraz była adekwatna do zawartości procentowej użytych składników, - zmianę szaty graficznej opakowania ww. artykułu, w taki sposób, aby nie sugerowała konsumentowi, że dominującymi składnikami ww. artykułu są owoce żurawiny i maliny. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, z wyżej przedstawionych powodów, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzec co do istoty sprawy, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do tutejszego Sądu spółka M. wniosła o: 1) o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych w P. z dnia [...] maja 2013 r. wobec: a) skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, b) niewykonalności decyzji w dniu jej wydania i trwałości jej niewykonalności, c) rażącego naruszenia prawa, które przejawiło się w naruszeniu art. 28 kpa i bezpodstawnym pominięciu w ustaleniach faktycznych materiału dowodowego w postaci oświadczenia T. Sp. z o.o., że w zakresie oznakowania jako właściciel prawa ochronnego do znaku towarowego VITAX i producent ponosi odpowiedzialność za jakość handlową środka spożywczego herbata ziołowo - owocowa aromatyzowana Żurawina & Malina, a w razie niepodzielenia powyższych zarzutów 2) o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2013 r. wobec: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - poprzez błędną wykładnię następujących norm: 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz. U. 2010 r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), - poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 rozporządzenia WE nr 178/2002 (Dz. U. WE L 31 z 1.02.2002 r., str. 1 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, że właściwe dla działalności podmiotu działającego na rynku spożywczym wymogi prawa żywnościowego obejmują w przypadku odwołującego wymogi odnoszące się do oznakowania opakowań, mimo, że w tym zakresie odwołujący jako podmiot konfekcjonujący nie może ze względów faktycznych (treść umowy cywilnoprawnej) i prawnych (brak uprawnień do praw z zakresu prawa własności przemysłowej) wykonać decyzji ze względu na to, że wymogi te nie są właściwe dla jego działalności, - poprzez błędne zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jedn. Dz. U. 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), wskazanego jako podstawa prawna decyzji albowiem dotyczy on zakazu składowania artykułu rolno-spożywczego w nieodpowiednich warunkach albo jego transportowania środkami transportu nienadającymi się do tego celu i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie; b) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 107 § 1 kpa poprzez wadliwą sentencję decyzji uniemożliwiającą już tylko z tego powodu jej wykonanie, że nie wiadomo jak wykonać nakaz: "zmiany nazwy artykułu w taki sposób, aby cała nazwa (...) była adekwatna do zawartości procentowej użytych składników" oraz jak dokonać "zmiany szaty graficznej opakowania artykułu w taki sposób, aby nie sugerowała konsumentowi, że dominującymi składnikami artykułu są owoce żurawiny i maliny", - art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, przejawiające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w braku odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez odwołującego oraz przez T. Sp. z o.o., które zostały dołączone do akt postępowania i były organowi administracyjnemu znane, a w konsekwencji braku wnikliwego ustalenia czy oznakowanie zakwestionowanego środka spożywczego wprowadza konsumenta w błąd, - art. 75, 77 § 1 i 78 § 1 kpa poprzez naruszenie ustawowego obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przed rozstrzygnięciem sprawy indywidualnej decyzją, co przejawiło się w braku odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez odwołującego oraz przez Tata G. Sp. z o.o., które zostały dołączone do akt postępowania i były organowi administracyjnemu znane, a w konsekwencji braku wnikliwego ustalenia czy oznakowanie zakwestionowanego środka spożywczego wprowadza konsumenta w błąd, - art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady udowodnienia określonych faktów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, które przejawiło się w pominięciu wyjaśnień TGBP dołączonych do akt postępowania w zakresie oznakowania środka spożywczego, odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów w postaci powołania biegłych pomimo niewyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez odwołującego oraz nieuzasadnionej odmowie uznania za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu z dokumentu: badań konsumenckich na okoliczność czy oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd, - art. 107 § 3 kpa poprzez wydanie decyzji zawierającej wadliwe uzasadnienie bez obligatoryjnych elementów decyzji, tj. odniesienia się w uzasadnieniu prawnym do szerokiej argumentacji odwołującego na temat wykładni art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zaprezentowanym również w piśmie TGBP, które stanowiło integralną część odwołania oraz art. 17 rozporządzenia 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, a także poprzez niejasne i nielogiczne wywody w pkt 3 uzasadnienia decyzji, str. 12 akapit 3 od dołu; 3) o stwierdzenie, że: decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia [...] listopada 2013 r. nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, 4) o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne zarzuty ponawiając argumentację prezentowaną w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał skarżącą za stronę niniejszego postępowania administracyjnego i zasadnie uczynił kierując zaskarżoną decyzję do skarżącej spółki a nie do spółki T.. W myśl art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych użyte w ustawie określenia oznaczają: producent - osobę fizyczną, osobę prawny albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która: a) produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub b) wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002: "Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów." W niniejszej sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca spółka paczkuje przedmiotową herbatę, zatem jak słusznie organ przyjął, w świetle przytoczonego wyżej art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej Spółka M. jest producentem. Należy zgodzić się z organem, że paczkowanie artykułu rolno-spożywczego jest etapem procesu produkcyjnego. Proces produkcyjny składa się bowiem z następujących procesów cząstkowych: 1) zaopatrzenia materiałowego, 2) procesu technologicznego wraz z zabezpieczeniem warunków BHP, 3) transportu wewnętrznego związanego z przemieszczaniem surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, 4) kontroli jakości surowców, półproduktów i oceny jakości gotowego wyrobu, 5) utylizacji odpadów i oczyszczania ścieków oraz gospodarki wodnej i energetycznej, 6) magazynowania i wysyłki gotowych wyrobów. Z kolei wymieniony powyżej w punkcie 2) proces technologiczny wytwarzania żywności o różnym stopniu przetworzenia składa się z czynności, które można określić mianem etapów technologicznych. Są to: a) etap wstępny: mycie, czyszczenie lub segregacja surowców, b) etap pomocniczy: rozdrabnianie, dzielenie na porcje, ładowanie, c) etap główny: prowadzenie procesów technologicznych w należytej kolejności przy określonych parametrach temperatury, czasu, pH, d) etap końcowy: pakowanie lub rozlew i etykietowanie. (v. Mieczysław Boruch, Bogusław Król, Procesy technologii żywności, Łódź 1993, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej – str. 8-10). Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżącej naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 kpa należy uznać za nieuzasadnione. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że cyt. żaden przepis prawa administracyjnego materialnego nie może pozostawać w sprzeczności z innym przepisem w systemie prawa, w rozważanym przypadku z przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej. Dlatego wykładnia art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 prowadzi do wniosku, że skarżąca zapewnia zgodność żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla jej działalności, w niniejszym stanie faktycznym z wyłączeniem przepisów dotyczących oznakowania, albowiem nie może wkraczać w tym wypadku w wyłączną sferę uprawnień z zakresu m.in. prawa własności przemysłowej, przysługującą T. Sp. z o.o. co do opakowań zawierających znak towarowy [...], należy stwierdzić, że powyższa interpretacja przepisu art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 została przeprowadzona w oparciu o błędne założenie poczynione przez skarżącą a mianowicie, że czynności spółki M. w postaci paczkowania spornego artykułu rolno-spożywczego nie stanowią obszaru jej działalności. Podczas gdy, jak już wykazano, skarżąca spółka paczkując przedmiotową herbatę jest uznana za jej producenta (paczkowanie jest etapem produkcji). Skarżąca działając na rynku spożywczym ma zatem obowiązek zapewniać zgodność tego produktu rolno-spożywczego z wymogami prawa żywnościowego – w tym przepisami dotyczącymi znakowania artykułów rolno-spożywczych, które to przepisy sprzeciwiają się m.in. każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Umową cywilnoprawną zawartą z T. skarżąca nie może ograniczyć ani tym bardziej wyłączyć swojej odpowiedzialności publicznoprawnej (w tym przypadku wynikającej z przepisów dotyczących jakości handlowej). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie ma uprawnień do oceny poszczególnych uzgodnień zawartych w tej umowie, jednakże – co należy podkreślić - uzgodnienia handlowe pomiędzy podmiotami M. Sp. z o.o. oraz T. Sp. z o.o. nie mogą usprawiedliwiać wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej przez M. Sp. z o.o. Zdaniem Sądu, również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Według skarżącej nazwa spornego wyrobu zawiera wszystkie niezbędne elementy, jest adekwatna do składu i właściwości produktu i nie wprowadza konsumenta w błąd. Owoce żurawiny i maliny występują w składzie wyrobu, a podana w wykazie składników informacja o ich zawartości pozwala konsumentowi na podjęcie świadomej decyzji. Nazwa przedmiotowej herbaty została doprecyzowana przez producenta poprzez określenia: "ziołowo-owocowa", "aromatyzowana". Odnosząc się do powyższego należy przypomnieć, że organ odwoławczy nie kwestionował składu wyrobu, czy prawidłowości umieszczenia takich elementów nazwy jak: "ziołowo-owocowa", "aromatyzowana". Główny Inspektor JHARS uznał, że nazwa ww. artykułu wprowadza konsumentów w błąd, mając na uwadze użycie przez producenta w kwestionowanej nazwie produktu określenia Żurawina & Malina, graficzny sposób umieszczenia informacji zawartych w nazwie (kolor czcionki), a także wizerunki graficzne owoców żurawiny i maliny. Według organu, pomimo braku szczegółowych regulacji w zakresie koloru czcionki, czy też grafiki owoców w przypadku herbat, powyższe zabiegi zastosowane przez producenta są nieprawidłowe w świetle przepisów prawa wskazanych przez organ w zaskarżonej decyzji. Ze stanowiskiem organu należy się zgodzić. Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi dowolności w ocenie oznakowania spornego produktu, jako wprowadzającego w błąd konsumenta. Wyeksponowane określenie słowne "Żurawina & Malina", a także szata graficzna jednostkowego opakowania gdzie zamieszczono ilustrację tych owoców sugerują konsumentowi, że to właśnie malina i żurawina stanowią podstawowe składniki mieszanki suszu owocowego do sporządzenia przedmiotowego naparu podczas gdy zawartość owocu żurawiny wynosi jedynie 1 % a owocu maliny 0,3 %, co oznacza, że sporny produkt składa się z 98,7 % innych owoców niż wyróżnione w nazwie. Organ zasadnie stwierdził, że przedmiotową herbatę należałoby opisać w sposób umożliwiający konsumentowi dokonanie wyboru zgodnego z jego oczekiwaniami. Jednocześnie zastosowana nazwa powinna pozwolić na odróżnienie produktu od innych jemu podobnych. W związku z powyższym, producent powinien zastosować określenie wskazujące na wieloowocowy skład ww. herbaty z uwzględnieniem składnika lub składników dominujących. Należy bowiem wskazać, że przedmiotowa herbatka owocowa oprócz owoców żurawiny i maliny (w ilości znikomej) zawiera główne składniki takie jak kwiat hibiskusa, jabłko oraz inne owoce. Również wizerunki graficzne umieszczone w oznakowaniu powinny podkreślać główne składniki produktu. Konsument, co zasadnie podkreśla organ, jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie rzetelnej dla przeciętnego konsumenta informacji. W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci powołania biegłych czy też dowodu z dokumentu w postaci badań konsumenckich na okoliczność czy oznakowanie wprowadza konsumenta w błąd. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że istotą przepisu art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest zakaz oznakowania wprowadzającego w błąd. Komentowana ustawa nie definiuje pojęcia wprowadzania w błąd, chodzi o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył (tak: A. Szymecka - Wesołowska, Komentarz do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, publikacja w systemie LEX). Przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy wskazuje w szczególności, czego może dotyczyć wprowadzanie w błąd. Wymieniony katalog okoliczności nie jest zamknięty, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". Gdy zaś chodzi o ryzyko konfuzji konsumenta należy wskazać, że w obecnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i powinni z rozwagą podchodzić do sposobu, w jakim są prezentowane (wypracowany w orzecznictwie ETS, obecnie TSUE model konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego). Na gruncie rozpatrywanej sprawy podkreślić jednak trzeba, że przy ocenie możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd istotne znaczenie ma również fakt, że herbaty (w tym smakowe) należą do kategorii towarów codziennego użytku, kupowanych rutynowo, których wyborowi nie poświęca się tak dużo czasu i uwagi, co w przypadku towarów kupowanych okazjonalnie. Okoliczności te sprawiają, że nawet właściwie poinformowany, uważny i spostrzegawczy konsument, jest bardziej podatny na wprowadzenie w błąd i podejmowanie decyzji o zakupie na podstawie pierwszego wrażenia o produkcie. Jak już wyżej wskazano, organ przeprowadził prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanki wprowadzenia konsumenta w błąd. Wbrew zarzutom skarżącej, decyzja jest sformułowana w sposób jasny i precyzyjny. Skarżąca ma dokonać zmianę oznakowania: 1) poprzez zmianę nazwy przedmiotowego artykułu, w taki sposób, aby cała nazwa była w jednakowym stopniu widoczna oraz była adekwatna do zawartości procentowej użytych składników oraz 2) poprzez zmianę graficzną opakowania artykułu w taki sposób, aby nie sugerowała konsumentowi, że dominującymi składniki artykułu są owoce żurawiny i maliny. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dlaczego uznał, że dotychczasowe oznakowanie wprowadza w błąd konsumenta. Drobiazgowo wskazał na czym polegają mankamenty zarówno w szacie graficznej jak i nazwie artykułu. W ocenie Sądu osnowa zaskarżonej decyzji została sformułowana jasno i precyzyjnie a skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych argumentów przemawiających za wieloznacznością rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych poprzestając jedynie na gołosłownym stwierdzeniu, że nie wie jak wykonać nakazy zawarte w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.