VIII SA/Wa 443/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-22
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa jako opuszczonego, wydana na podstawie przepisów z lat 60. XX wieku, może zostać uznana za nieważną z powodu nieprawidłowego ustalenia kręgu współwłaścicieli i braku wyjaśnienia, czy gospodarstwo było faktycznie opuszczone przez wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie dopełniły obowiązku ustalenia wszystkich stron postępowania, w tym wszystkich współwłaścicieli przejmowanej nieruchomości, naruszając tym samym przepisy k.p.a. (art. 7, 61 § 4, 10 § 1). Brak wyjaśnienia, czy gospodarstwo rolne było opuszczone przez wszystkich współwłaścicieli, w kontekście zarzutów odwołania, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący W. K. i B. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymywały w mocy decyzję o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego jako opuszczonego, wydaną jeszcze w latach 70. XX wieku. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. braku spełnienia przesłanek do uznania gospodarstwa za opuszczone, naruszenia prawa własności oraz wad formalnych decyzji. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że gospodarstwo spełniało kryteria opuszczonego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz skarżących W. K. i G. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. i B. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz skarżących W. K. i G. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. znak [...], po rozpoznaniu wniosków B. K., W. K. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję własną.
Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. decyzją z dnia [...] września 1970r. orzekło o przejęciu na własność Państwa, jako opuszczonego, gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha., położonego we wsi C., grom. C., pow. r., należącego do M.K.. M.K. odwołała się od tej decyzji. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzją z dnia [...] lipca 1971r. uchyliło zaskarżoną decyzję z [...] września 1970r.
Następnie Komisja składająca się z przedstawicieli: WBG i UR w K., PBG i UR w R. oraz Prezydium GRN w C. w dniu [...] września 1972r. ustaliła, że gospodarstwo M.K. jest w większej części niezagospodarowane. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. decyzją z [...] listopada 1972r. nr [...] orzekło o przejęciu na własność Państwa omawianego gospodarstwa rolnego, jako opuszczonego. W uzasadnieniu wskazano, że gospodarstwo M. K. zapisane w ewidencji gruntów pod poz. [...] składa się z działek nr [...][...] i zawiera ogółem [...] ha w tym: [...] ha gruntów ornych, [...] ha sadu, [...] ha terenu zabudowanego, [...] ha lasu. Podczas ponownego badania gospodarstwa w dniu [...] października 1972r. stwierdzono, że gospodarstwo jest w większej części niezagospodarowane, co uzasadnia jego przejęcie, jako opuszczonego. W wyniku odwołania M.K. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzją z [...] stycznia 1973r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wnioskami z dnia [...] sierpnia 2012r. B. K. i W.K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium WRN w K. i zwrot przejętej nieruchomości do Wojewody [...], który przekazał wnioski według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Po uzupełnieniu wniosków skarżący wystąpili też o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] listopada 1972r. We wniosku podnieśli zarzut braku spełnienia przesłanek wskazanych w przepisach będących podstawą wydania decyzji tj. art. 2 ustawy z 13 lipca 1957r. w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z 15 lipca 1961r. zmieniającej ustawę z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 1961r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych orzeczeń, wskazując na istnienie podstaw do przejęcia przedmiotowego gospodarstwa.
We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podtrzymali swe zarzuty, stwierdzając przy tym, że wbrew art.7, 77 §1,107 §3 kpa organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy przejęcie przedmiotowego gospodarstwa nastąpiło bez rażącego naruszenia przepisów prawa.
Rozpoznając sprawę ponownie Minister podniósł, że przedmiotowe gospodarstwo posiadało w dacie przejęcia go na własność Państwa cechy gospodarstwa opuszczonego, bowiem M.K. należące do jej ojca gospodarstwo rolne w C. opuściła w 1948r. i zamieszkała w R.. Gospodarstwo miało około [...] ha powierzchni, po śmierci ojca w 1951r. spadkobiercy podzielili się dobrowolnie gospodarstwem, w wyniku czego M.K. przypadła część o powierzchni [...] ha. Wyżej wskazana część gospodarstwa rolnego w latach 1968-1970 leżała częściowo odłogiem. Podczas oględzin [...] września 1972r. stwierdzono, że gospodarstwo stanowiące własność M.K. jest niezabudowane, jego powierzchnia całkowita wynosi [...] ha, w tym grunty orne [...] ha, las [...] ha. Część gospodarstwa o pow. ok. [...] ha jest od [...] lat niezagospodarowana, na powierzchni ok. [...] ha w 1971r. była dokonywana orka i od tego czasu grunt leży niezagospodarowany. Na pozostałym obszarze części ornej, o pow. ok. [...] ha, posiane było żyto. W roku 1972 na pow. ok. [...] ha posiana jest saradela, skoszona i niezebrana, na pow. ok. [...] ha posiano owies, po zebraniu którego nie dokonano żadnych prac uprawowych. W oparciu o te ustalenia stwierdzono, że gospodarstwo M. K. jest w większej części niezagospodarowane, posiada status opuszczonego w myśl obowiązującego wówczas przepisu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961r. i w podlega przejęciu na własność Państwa. Wskazano też, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 kpa, może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa. Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Ministra w stosunku do omawianego gospodarstwa zachodziły okoliczności, o których mowa ww. § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961r., co oznacza brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pismem z dnia [...] marca 2014r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 stycznia 2014r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2013r. zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie:
- art. 21 w zw. z art. 64 ust.1, 2, 3 oraz art.77 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady prawa własności i dziedziczenia, wynagrodzenia za szkodę przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej;
- art. 92 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic umocowania ustawowego przez Radę Ministrów zakreślonych art. 1 ust.3 pkt 1 ustawy z 15 lipca 1961r. zmieniająca ustawę z 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reforma rolną i osadnictwem rolnym polegające m.in. na dowolnym i niedookreślonym zdefiniowaniu gospodarstw rolnych uważanych za opuszczone, pominięciu trybu ujawniania przejętych nieruchomości w księgach wieczystych;
- rażące naruszenie art. 2 ustawy z 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie podpada pod ten przepis, bowiem M.K. była współwłaścicielem ułamkowym gospodarstwa rolnego nr [...], a większa część gospodarstwa nr [...], jak również wywłaszczonych dwóch działek była zagospodarowana w ponad [...]%;
- art. 156 § 1 i 2 kpa, bowiem przedmiotowe decyzje podpisane zostały przez osoby nieuprawnione, a skarżona decyzja oparta na materialno-prawnej przesłance, którą w niniejszej sprawie stanowi rażące naruszenie prawa;
- art. 6-10, 77, 80, 107 kpa.
W uzasadnieniu podniesiono w szczególności, że przedmiotowe gospodarstwo rolne nie było nabyte na podstawie przepisów o reformie rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie. Wskazano też, że wymienione w rejestrze gruntów pod poz. [...] działki nr [...][...] o pow. [...] ha wchodziły w skład gospodarstwa rolnego nr [...] i nie stanowiły nigdy samodzielnego gospodarstwa rolnego, zaś organ tej okoliczności nie zbadał, bezpodstawnie uznając, że działki te są gospodarstwem rolnym. Wskazano, że organ prawidłowo ustalił zamieszkanie matki skarżących w odległym o [...] km R., z uwagi na pracę, ale nie przeprowadził dowodu, co do faktu zamieszkiwania w tym gospodarstwie jej dzieci, mimo wniosku składanego na tę okoliczność. Podniesiono też, że z decyzji wynika niezagospodarowanie działki o pow. [...] ha w części stanowiącej [...] ha, zatem [...] % areału było zagospodarowane, co nie uprawnia do twierdzenia, że w większej części grunty były nie uprawiane. Tym bardziej zdaniem skarżących twierdzenie to jest nieuprawnione w stosunku do gospodarstwa nr [...] o pow. [...] ha, które stanowiło jednolitą, rodzinną całość, gdyż niewykorzystana część w/w gruntu stanowiła ok. [...]% całego areału. Organ tych okoliczności nie zbadał, mimo, że z wyliczeń zawartych w obu decyzjach wynika niezagospodarowanie mniejszej części gruntów, co czyni decyzję dowolną i rażąco narusza przepisy postępowania. Skarżący wskazali, że gospodarstwo rolne nr [...] we wsi C. stanowiło jednolitą funkcjonalną całość z domem mieszkalnym, zabudowaniami gospodarczymi, wyposażone w narzędzia rolnicze, inwentarz. Stanowiło współwłasność w częściach ułamkowych, matka skarżących nie była samoistnym posiadaczem jego całości lub części tylko udziałowcem w [...] części (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych), a nieruchomość o pow. [...] ha wchodziła w skład gospodarstwa nr [...] objętego księgą wieczystą nr [...] (poprzedni nr [...]) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P., czego organ nie sprawdził. Organ twierdząc, że gospodarstwo było podzielone nie przedłożył żadnego dowodu, poza zeznaniem M.K., a co innego wynika z księgi wieczystej. Nieuprawnione jest twierdzenie organu, że matka skarżących była właścicielem wywłaszczonego gruntu, a współwłasność wynikająca z księgi wieczystej nie podpada pod cytowany na wstępie przepis. Skarżący zarzucili też, że matka skarżących nie była powiadamiana o terminach oględzin poprzedzających wydanie decyzji, co jest tytułem do wznowienia postępowania. Wskazano, że decyzje podpisane zostały przez osoby do tego nieuprawnione: tj. decyzja I instancyjna przez zastępcę Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w R., a druga przez zastępcę Kierownika Wydziału PWRN w K., a zatem są nieważne. Nie dokonano też oceny możliwości odwrócenia skutków skarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną decyzji kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym stanowił art. 2 ustawy oraz § 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia. Zgodnie z powołanym przepisem art. 2 gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959r. Nr 14, poz. 78), tj. nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. Przy czym w myśl § 1 pkt 1 rozporządzenia za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.
Wskazać należy, że jednym z podstawowych obowiązków organu administracji publicznej w toku każdego prowadzonego postępowania administracyjnego (zwykłego, nadzwyczajnego) jest ustalenie wszystkich stron postępowania w celu zapewnienia im czynnego udziału postępowaniu (art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 kpa). W przedmiotowej sprawie organ nie dopełnił tego obowiązku, gdyż jak wynika z akt administracyjnych, nie wyjaśnił strony podmiotowej niniejszej sprawy. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem przejęcia na własność Państwa na mocy decyzji z dnia [...] listopada 1972r. było gospodarstwo rolne obejmujące działki: nr [...][...] o pow. [...] ha we wsi C., gromada C., pow. r., a nie udział w tym gospodarstwie przypadający na M. K.. Z akt sprawy wynika, że w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] hektarów [...] arów [...] metrów kwadratowych, Kw nr [...] jako współwłaściciele ujawnieni zostali J.L. do [...] części, M. K. do [...] części, J.Z.L. do [...] części, W. L. do [...] części i A.J. L. do [...] części (zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w K. z [...] grudnia 1987r.). Z kolei z odpisu Kw nr [...] obrazującego stan księgi wieczystej na dzień [...] października 2001r. dla nieruchomości we wsi C., gmina P., woj. R. o obszarze [...] ha [...] ary [...] m. kw. oznaczone nr [...] jako współwłaściciele gospodarstwa rolnego wpisani są: J. L. do [...] części, J.Z.L. do [...], W.L. do [...], A.J. L. do [...], B. J. K. do [...], W.A.K. do [...] części – kserokopia odpisu z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K.. Z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] listopada 1972r. wynika natomiast, że Skarb Państwa przejął gospodarstwo rolne stanowiące własność M.K.. Oczywistym jest, w świetle powyższego, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ustalił w niniejszym postępowaniu wszystkich stron postępowania, ponieważ postępowanie nadzorcze prowadził tylko z udziałem spadkobierców po M.K..
Wobec tego należało uznać, że w niniejszej sprawie organy, nie wyjaśniając kręgu podmiotów legitymowanych do wzięcia udziału w sprawie, naruszyły przepisy art. 7, art. 61 § 4 i art. 10 § 1 kpa, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba, bowiem mieć na uwadze, że kwestia opuszczenia gospodarstwa rolnego, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy musi być oceniana w stosunku do wszystkich współwłaścicieli przejmowanej nieruchomości, skoro nieruchomość była przedmiotem współwłasności, a ustaleń w tym zakresie organy nie poczyniły. Analiza treści decyzji organów obu instancji prowadzi do wniosku, że w ocenie organów, nieruchomość rolna została opuszczona przez M.K.. W tej sytuacji rzeczą organu w toku postępowania nadzorczego było wyjaśnienie, czy nieruchomość rolna została opuszczona przez pozostałych współwłaścicieli, zwłaszcza w kontekście zarzutów zawartych w odwołaniu M.K. z dnia [...] listopada 1972r. W odwołaniu tym M. K. wskazuje, że gospodarstwo jest spadkiem po rodzicach i pracowały w nim dwie siostry odwołującej się, które mieszkają w C. i utrzymują się jedynie z gospodarstwa rolnego. Podobne twierdzenia zawarte zostały w piśmie M.K. do Ministra Rolnictwa z dnia [...] lutego 1973r., gdzie zarzuca się, że gospodarstwo rolne nie jest opuszczone, ponieważ uprawiają go jej siostry. Należało, zatem dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki dopuszczalności przejęcia skorzystać z definicji gospodarstwa rolnego zawartej w przepisach Rozporządzenia Rady Ministrów z 28 listopada 1968r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 45, poz. 304). Za gospodarstwo rolne uważano należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości rolne jeżeli stanowiły lub mogły stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia do gospodarstwa rolnego zaliczano również lasy i grunty leśne oraz nieużytki należące do właściciela nieruchomości określonego w ust. 1, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić z tymi nieruchomościami zorganizowaną całość gospodarczą.
W przedmiotowej sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia ewentualnego podziału gospodarstwa rolnego w kontekście zapisu w Księdze wieczystej nr [...] gdzie, jako współwłaściciele gospodarstwa rolnego, o powierzchni zbliżonej do pomniejszonej o przejętą na rzecz Państwa nieruchomość, figurują spadkobiercy M.K.. Należy, zatem skonfrontować dowody w oparciu, o które ustalono, że podział miał miejsce z zapisem w Księdze wieczystej prowadzonej dla gospodarstwa nr [...], czy był to podział prawny, faktyczny, czy do użytkowania i czy ewentualnie powstałe w jego wyniku gospodarstwo rolne odpowiada cytowanej wyżej definicji. Nie rozważono też, czy las, zajmujący ok. [...] powierzchni, stanowił lub mógł stanowić zorganizowaną całość z resztą nieruchomości oraz czy faktycznie wskazana podczas oględzin [...] września 1972r. część nieruchomości była nieużytkowana od dwóch lat, skoro w decyzji z [...] lipca 1971r. Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium WRN w K. Nr [...] stwierdza się, że [...] czerwca 1971r. wszystkie grunty zostały w całości uprawione. W tej materii organ nadzoru nie wypowiedział się, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 kpa z naruszeniem powołanych przepisów.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji nie poczyniły dokładnych i wszechstronnych ustaleń w zakresie materialnoprawnych przesłanek przejęcia nieruchomości w trybie art. 2 ustawy. Brak wyjaśnienia sprawy w tym zakresie świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 2 ustawy i § 1 rozporządzenia, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru wyjaśni, kto był właścicielem (współwłaścicielem) przedmiotowej nieruchomości rolnej oznaczonej, jako działki nr [...][...] w dacie wydawania kwestionowanej decyzji, a następnie umożliwi udział w postępowaniu nadzorczym wszystkim właścicielom przejętej nieruchomości bądź ich następcom prawnym. Następnie organ przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu zweryfikowanie stanowiska Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. i Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. odnośnie opuszczenia gospodarstwa rolnego przez wszystkich jego współwłaścicieli, jego podziału i na okoliczności jak wyżej. W zależności od okoliczności organ podejmie dalsze czynności w sprawie lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących podpisania decyzji przez osoby nieuprawnione zdaniem Sądu nie są one zasadne. Jak wynika z obowiązujących ówcześnie przepisów o przejęciu gospodarstwa rolnego lub działki na własność Państwa oraz o utrzymaniu ciążących na tym gospodarstwie rolnym lub działce służebności gruntowych orzekał właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej (rady narodowej miasta stanowiącego powiat miejski, dzielnicowej rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) – art. 2 ust. 2 cyt ustawy (Dz. U. 1961.32.161). W myśl przepisów ustawy z 25 stycznia 1958r.o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) na czele wydziałów stali ich kierownicy – art. 61 ust. 1 ustawy. Brak w aktach sprawy stosownych upoważnień dla zastępców kierowników Wydziałów, którzy podpisali weryfikowane decyzje, nie stanowi w ocenie Sądu rażącego naruszenia prawa. Zresztą skarżący poza wskazaniem tej okoliczności nie podali jakichkolwiek faktów, które świadczyłyby o braku takiego umocowania. Kwestionowane decyzje nie budzą wątpliwości, co do identyfikacji organów, które wydały te decyzje – organy te wskazane są zarówno w nagłówkach decyzji, jak też pod treścią każdej decyzji widnieje pieczęć z oznaczeniem właściwego do jej wydania organu.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło