I SA/Rz 611/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w R. na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności firmy "A" poprzez znaczące ulepszenie technologii wytwarzania obrzeży meblowych ABS" - oddala skargę - W zaskarżonej uchwale z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] nie uwzględnił protestu [...] sp. z o.o. (dalej Spółka lub Skarżąca), od negatywnej oceny formalnej wniosku "Podniesienie konkurencyjności firmy [...] poprzez znaczące ulepszenie technologii wytwarzania obrzeży meblowych ABS", w ramach działania 1.1 Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości schemat B -Bezpośrednie dotacje inwestycyjne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.), art. 25 pkt 1 oraz art. 30 b ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust.8, ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) – dalej u.z.p.p.r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 października 2013 r. Spółka złożyła do Instytucji Zarządzającej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] (dalej IZ RPO WP) wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Podniesienie konkurencyjności firmy [...] poprzez znaczące ulepszenie technologii wytwarzania obrzeży meblowych ABS". Wniosek został zarejestrowany pod nr [...], a następnie poddany ocenie formalnej. W piśmie z dnia 6 marca 2014 r. Spółka została poinformowana, że wniosek uzyskał negatywną ocenę ze względu na niespełnienie kryterium dopuszczającego, dotyczącego kwalifikowalności zakresu finansowego projektu. Jak wyjaśniono w ww. piśmie, Spółka zadeklarowała kwotę dofinansowania (pkt. A.5 wniosku) przekraczającą łącznie z otrzymaną dotychczas pomocą (pkt. D.2 wniosku oraz zaświadczenia stanowiące zał. nr 5 do wniosku) limit 200 tys. euro możliwej do uzyskania pomocy de minimis. Wskazano więc, że projekt nie spełnia kryterium dopuszczającego, jakim jest "Kwalifikowalność zakresu finansowego projektu", określonego w Szczegółowym Opisie Priorytetów RPO WP na lata 2007 - 2013, stanowiącym załącznik do Uchwały Zarządu Województwa [...] nr 270/6547/13 z dnia 17 września 2013 r. W związku z powyższym wniosek został odrzucony z dalszej oceny na etapie oceny formalnej. W dniu 25 marca 2014 r. Spółka złożyła protest, w którym zwróciła się z prośbą o ponowne przeprowadzenie oceny. Podniosła, że w piśmie informującym o negatywnej ocenie wniosku nie wskazano, który element oceny kryterium kwalifikowalności zakresu finansowego projektu nie został spełniony, podczas gdy w ramach tego kryterium ocenie podlega aż 5 aspektów. Spółka ponadto zarzuciła, że nie wyjaśniono na jakiej podstawie stwierdzono, że Skarżąca zadeklarowała kwotę przekraczającą limit pomocy de minimis. Na dzień złożenia wniosku Spółce udzielono pomocy de minimis w wysokości 167.659,93 euro a więc strona nie przekroczyła limitu udzielanej pomocy. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z zasadami udzielania pomocy publicznej, momentem udzielania pomocy jest dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Wysokość pomocy de minimis w momencie składania wniosku jest oceniana na podstawie dotychczas przyznanej pomocy. Natomiast w momencie podpisywania umowy o dofinansowanie, ta wielkość jest oceniana w oparciu o wysokość dotychczasowej pomocy oraz pomocy udzielanej w ramach podpisanej umowy. Spółka wyjaśniła również, ze względu na sposób ewidencji pomocy de minimis, wartość pomocy może zmieniać się dynamicznie. Na dzień 12 marca 2014 r. wnioskodawcy udzielono pomocy w wysokości 113.114,03 euro. W związku z powyższym do wykorzystania pozostała kwota 86.885,97 euro. Zdaniem Spółki było bardzo prawdopodobne, że na dzień podpisywania umowy będzie ona mogła skorzystać z wnioskowanej pomocy. Instytucja Zarządzająca w zaskarżonej następnie uchwale stwierdziła, że protest nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu podniesiono, że na podstawie Kryteriów wyboru finansowanych operacji w ramach RPO WP na lata 2007-2013 (stanowiących Załącznik nr 2 do uchwały Komitetu Monitorującego RPO WP na lata 2007-2013 Nr 43/XII/11 z dnia 28 marca 2011 r. - dalej zwanych Kryteriami wyboru finansowania operacji), zgłaszane do dofinansowania projekty są oceniane m.in. pod względem kwalifikowalności zakresu finansowego projektu. W przypadku pomocy de minimis, kwota dofinansowania wraz z łączną wartością brutto innej pomocy de minimis, otrzymanej przez wnioskodawcę w okresie bieżącego roku kalendarzowego i dwóch poprzednich lat kalendarzowych, nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 200.000 euro. Wynika to z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy "de minimis: w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 236, poz. 1562), oraz z pkt. 2.6 lit. c) Regulaminu konkursu na dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka Działania 1.1 Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości, Schemat B Bezpośrednie dotacje inwestycyjne, stanowiącego załącznik do Uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r., nr 260/6350/13, zwanego dalej w skrócie Regulaminem konkursu. Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że Spółka, zgodnie z oświadczeniem zawartym w pkt. D.2 wniosku oraz zaświadczeniami o uzyskaniu pomocy de minimis składającymi się na załącznik nr 5 do wniosku, uzyskała w latach 2011-2013 pomoc de minimis w wysokości 167.659,93 euro. Jak wynika zaś z pkt. A.5 wniosku, ubiega się o dofinansowanie w wysokości 308.000 zł. Posługując się metodologią określoną w przypisie (3) do pkt 2.6. lit. c Regulaminu konkursu Instytucja ustaliła, że kwota wnioskowanej pomocy de minimis stanowi równowartość 73.576,84 euro. Łączna kwota pomocy de minimis uzyskana przez Spółkę latach 2011-2013 wraz z kwotą dofinansowania ww. projektu wynosi 241.236,77 euro. Zdaniem Instytucji Zarządzającej nie powinno ulegać wątpliwości, że łączna kwota pomocy de minimis uzyskanej w latach 2011-2013 przekroczy limit 200.000 euro. Tym samym w ocenie Instytucji Zarządzającej przedmiotowy wniosek nie jest zgodny z kryteriami brzegowymi dotyczącymi maksymalnej wartości dofinansowania ze środków EFRR określonej w pkt. 2.6 lit. c) Regulaminu konkursu. Instytucja Zarządzająca wskazała również, że odrzucenie wniosku bez wezwania Spółki do jego poprawy i uzupełnienia znajduje uzasadnienie w postanowieniach Regulaminu konkursu. Możliwość poprawy lub uzupełnienia wniosku przewidziana jest jedynie w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z kryteriami formalnymi. Instytucja Zarządzająca stwierdziła jednak, że w tej sprawie mamy do czynienia z kwalifikowaną odmianą błędu w postaci niezgodności z kryterium dopuszczającym. Taki rodzaj błędu, co do zasady, nie jest objęty możliwością poprawy na zasadach określonych w pkt. 5.1.4 Regulaminu konkursu. Takie stwierdzenie Instytucja uzasadniła treścią Kryteriów wyboru finansowanych operacji w ramach RPO WP na lata 2007-2013. Oceniająca Instytucja uznała, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątek umożliwiający poprawę wniosku. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Spółkę Instytucja Zarządzająca wskazała, że badanie wysokości możliwej do udzielenia pomocy de minimis odbywa się dwukrotnie: podczas oceny formalnej na dzień złożenia wniosku oraz przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Jednak wnioskodawca nie może przekroczyć limitu pomocy de minimis na każdym z tych dwóch etapów badania. Przekroczenie limitu na etapie pierwszym skutkuje bezwzględnym odrzuceniem wniosku, natomiast na etapie drugim skutkuje odmową podpisania umowy o dofinansowanie. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą uchwałę do sądu administracyjnego, zarzucając Instytucji Zarządzającej błędną wykładnię: - Regulaminu Konkursu w szczególności pkt 2.6 lit. c), - Kryteriów wyboru finansowych operacji w ramach RPO WP na lata 2007-2013, - Zasad "Kwalifikowalności zakresu finansowego projektu", określonego w Szczegółowym Opisie Priorytetów RPO WP na lata 2007-2013, - Listy sprawdzającej dotyczącej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków EFRR w trybie standardowym w ramach osi priorytetowej I RPO WP na lata 2007-2013, stanowiącej załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu, - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy "de minimis" w ramach regionalnych programów operacyjnych, - Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 200ór. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L. z 2006r. nr 379 str.5). Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o stwierdzenie dokonania oceny niezgodnie z przepisami prawa i skierowania przedmiotowego wniosku do ponownej oceny formalnej. Skarżąca podniosła, że z żadnego z wyżej wymienionych dokumentów nie wynika, że oceny wysokości pomocy de minimis dokonuje się na dzień złożenia wniosku. Jak stanowi natomiast art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, za datę przyznania pomocy de minimis należy uznać moment, w którym podmiot gospodarczy uzyskuje prawo przyjęcia takiej pomocy zgodnie z obowiązującym, krajowym systemem prawnym. Zdaniem skarżącej w krajowym porządku prawnym jest to bezsprzecznie dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Przyjęcie natomiast innego stanowiska narusza zasadę równego traktowania i jednolitej oceny wniosków oraz zasadę swobody działalności gospodarczej, poprzez m.in. brak możliwości składania wniosków o dofinansowanie w różnych dostępnych konkursach. Skarżąca w uzasadnieniu skargi argumentowała, że dniem przyznania wsparcia pomocy de minimis nie może być dzień dokonywania oceny formalnej wniosku konkursowego. W przeciwnym razie należałoby stwierdzić, że w tym dniu niejako przesądza się już o przyznaniu bądź nie pomocy de minimis. Natomiast decyzja w tym przedmiocie powinna mieć charakter merytoryczny a nie formalny. Dopiero w wyniku otrzymania pozytywnej oceny merytorycznej wniosku dany podmiot otrzyma pomoc de minimis w dniu podpisania umowy o dofinansowanie. W ocenie Skarżącej świadczy o tym również treść art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L.2013.352.1.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Instytucja zarządzająca rozpatrująca protest nie naruszyła prawa. Jej stanowisko w zakresie zarzutów wniesionych przez Spółkę jest trafne. W sprawie nie budzą wątpliwości fakty co do otrzymanej przez Spółkę kwoty pomocy "de minimis" z innych źródeł, jak także wysokość domaganej się dalszej pomocy w ramach niniejszego programu stanowiącego część Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]. Jak wynika z wniosku skarżącej Spółki, złożonego w ramach tego programu do czasu złożenia wniosku w bieżącym roku obrotowym oraz dwóch latach poprzednich, uzyskała ona pomoc de minimis w wysokości 167.659,93 EUR (pkt D.2 wniosku, k. 45) zaś domagała się dalszych 46.200 EUR tytułem tej pomocy w ramach niniejszego postępowania konkursowego. Suma tych dwóch kwot przekracza 200.000 EUR. Niniejszy konkurs jest prowadzony na podstawie regulaminu konkursu na dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i Innowacyjna gospodarka, działania 1.1. Kapitałowe wsparcie przedsiębiorczości schemat B bezpośrednie dotacje inwestycyjne, stanowiącego załącznik do uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r. nr 260/6351/13 dalej zwany "regulaminem". W regulaminie tym zawarto unormowania dotyczące zasad przyznawania środków w ramach konkursów i wśród tych zasad znalazło się również ograniczenie w zakresie udzielania tejże pomocy w postaci ustanowienia górnej granicy pomocy na kwotę 200.000 EUR w okresie roku bieżącego i dwóch lat poprzednich. Stanowi o tym ust.2 pkt 6 lit c Regulaminu, wprowadzający takie kryterium górnego pułapu pomocy (zgodne zresztą co do wysokości z regulacjami europejskimi w postaci art. 107 i 108 TFUE oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) NR 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, które również na tym poziomie określa górną granicę tego rodzaju pomocy – Dz. Urz. EU L 2013.352.1.). Jako okres obrachunkowy co bardzo istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wprowadzają czas roku bieżącego oraz dwóch lat poprzednich. Ponieważ regulamin ten jak już wyżej wspomniano został uchwalony w roku 2013, nie stanowi naruszenia prawa przez Instytucję Zarządzającą przyjęcie, że chodzi tutaj o rok bieżący a więc 2013, jak także dwa lata poprzedzające, a więc 2012 i 2011 rok. Trzeba również wskazać, że w roku 2013 rozpoczynał i kończył swój bieg termin do złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. W ocenie Sądu przez rok bieżący należy zatem traktować rok 2013. Łączna pomoc brutto de minimis (w tym konkursie) wraz z pomocą inną nie może przekroczyć 200.000 EUR. W myśl takiego postanowienia wskazanej normy, należy dokonać sumowania pomocy otrzymanej dotychczas z pomocą która ma być udzielona w ramach postępowania konkursowego. Wyjaśnienie do tego przepisu zawarte w tzw. odsyłaczu ze znaczkiem 3 czy 4 wprost stanowią, że wartość tej pomocy przelicza się z EUR na PLN na dzień złożenia wniosku oraz na dzień podpisania umowy. Pojęciem bieżącego roku obrotowego posługuje się również załącznik nr 2 do regulaminu – instrukcja wypełniania wniosków o dofinansowanie ze środków EFRR w ramach I osi priorytetowej RPO WP na lata 2007 – 2013 w objaśnieniach do punktu D.2 wniosku. Stanowi on, że należy tam wpisać pomoc publiczną uzyskaną w roku bieżącym, jak także pomoc uzyskaną w dwóch poprzednich latach. Jako rok bieżący może być w tym układzie rozumiany jedynie rok złożenia wniosku. Trzeba przy tym wskazać, że wpisując do wniosku wysokość pomocy jaka ma być udzielona w ramach konkursu, uczestnik wpisuje pomoc planowaną a więc taką, która, co oczywiste, dopiero ma być udzielona. Nie sumuje się więc tutaj dwóch pomocy rzeczywiście udzielonych, ale pomoc już udzieloną przez inne organy oraz pomoc planowaną. Stąd niezasadne są twierdzenia skargi, że organ pominął rozwiązania zawarte w Rozporządzeniu co do czasu udzielenia pomocy publicznej. Nie mają one bowiem w takim przypadku zastosowania. Strona musi wykazać, że w roku bieżącym i dwóch latach poprzednich wartość już udzielonej jej pomocy de minimis i pomocy planowanej nie przekroczy 200.000 EUR. Tak rozumiana górna wysokość tej pomocy na chwilę złożenia wniosku nie może przekroczyć 200.000 EUR. Równocześnie pomoc ta nie może przekroczyć tej kwoty również na dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Ustanowiono zatem podwójne kryterium górnego pułapu pomocy publicznej. Jedno na dzień złożenia wniosku i drugie na dzień podpisanie umowy o dofinansowanie. Niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje odmowę dofinansowania projektu zgodnie z ust.2 pkt 6 lit. d i f Regulaminu. Przyjęcie tej pierwszej daty nie stanowi przy tym bezzasadnego szykanowania podmiotów występujących w konkursie, ale ma uzasadnienie w charakterze wniosku złożonego przez podmiot ubiegający się o dotację. Wniosek stanowi bowiem podstawę prowadzenia postępowania z udziałem ubiegającego się, w którym ma on w sposób wysoce sformalizowany przedstawić własne przedsiębiorstwo, projekt podlegający dofinansowaniu i skutki jego wdrożenia. Wniosek i tylko wniosek podlega ocenie w dalszym postępowaniu (ocena formalna i merytoryczna) i jest on jedynym źródłem wiedzy, na podstawie którego Instytucja Zarządzająca dokonuje wyboru projektów do dofinansowania. To z wniosku i tylko z niego wynikają kryteria brzegowe pozwalające na przyjęcie, że dany podmiot może ubiegać się o dofinansowanie i startować w konkursie i to na podstawie danych zawartych we wniosku i w jego załącznikach dokonywana jest ocena projektów i przyznawane są punkty w ramach oceny merytorycznej, których ilość jest następnie podstawą do wyboru projektów do zawarcia umowy o dofinansowanie. Potwierdzeniem formalizmu rządzącego tym postępowaniem jest wprowadzenie zasady, że w przypadku konieczności poprawy błędów lub wprowadzenia uzupełnień we wniosku lub załącznikach, uczestnik konkursu ma obowiązek złożyć ponownie cały kompletny wniosek. Niedopuszczalne jest wprowadzanie poprawek, czy tylko dokonywanie ich w odrębnych pismach (ust.4 regulaminu). To z wniosku Instytucja Zarządzająca czerpie wszystkie dane pozwalające na rozstrzygnięcie konkursu. Podstawowe znaczenie mają przy tym dane pozwalające na eliminacje projektów nie spełniających wymagań, których spełnienie umożliwia dopuszczenie projektu do dalszej oceny. W ramach tych kryteriów należy umieścić kryterium nie przekraczania górnej granicy dozwolonej pomocy publicznej. Spółka musi je spełniać już w chwili złożenia wniosku. Przyjęcie innego rozstrzygnięcia prowadziłoby do warunkowego uczestnictwa w konkursie, polegającego na przyjęciu, że w chwili obecnej nie spełnia ona kryteriów, ale przecież w przyszłości może je spełnić. Przenosząc to stwierdzenie do realiów niniejszej sprawy organy musiałyby zakładać, że w 2013 roku Spółka nie spełnia kryterium pomocy de minimis, ale może w 2014 roku je spełni. Nie jest przy tym to oczywiste, bo co prawda nie będzie się już liczyła pomoc z roku 2011, ale przecież może ona uzyskać pomoc de minimis z innych źródeł w roku 2014, choć może oczywiście też jej nie uzyskać. Instytucja takiego warunkowego dopuszczenia do postępowania konkursowego nie jest unormowana w Regulaminie konkursu. Można by ją przecież odnieść do różnych innych wymagań np. w chwili złożenia wniosku spółka nie jest średnim przedsiębiorcą, ale zostanie nim w roku przyszłym, przedsiębiorca był co prawda karany, ale w przyszłym roku skorzysta z instytucji zatarcia skazania. W wielu takich przypadkach podmioty chcące uczestniczyć w konkursie mogłyby domagać się dopuszczenia do udziału, pozytywnej oceny formalnej wskazując, że nie spełniają one jakiegoś kryterium w chwili złożenia wniosku ale dopełnią go do momentu podpisania umowy. Jak już jednak wskazano powyżej, instytucja takiego "warunkowego dopuszczenia" do udziału w konkursie nie jest znana przepisom regulującym jego przeprowadzenie, w związku z czym rozwiązanie takie nie może być stosowane w konkursie. Z wniosku o dofinansowanie zgodnie z danymi na dzień złożenia wniosku musi wynikać, że podmiot spełnia kryteria udziału w konkursie i może ubiegać się o przyznanie pomocy publicznej. Niespełnianie kryteriów powoduje negatywną ocenę formalną wniosku. Z tych względów na podstawie art. 30 c ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 nr 84, poz. 712 ze zm.).