I SA/Gd 238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 163 § 2 i § 3, w związku z art. 162 § 1 - § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm. – dalej: O.p), po rozpatrzeniu wniosku M.G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 2013 r. określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W dniu 31 lipca 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, w której określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi w trybie art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 O.p. w dniu 19 sierpnia 2013 r. W dniu 31 października 2013 r. M.G. otrzymał w urzędzie skarbowym uwierzytelniona kopię decyzji uznanej za doręczoną w dniu 19 sierpnia 2013 r. Pismem z dnia 6 listopada 2013r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2013 r. M.G. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z jednoczesnym wniesieniem odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 2013 r. W złożonym wniosku skarżący wskazał, że nie miał wiedzy na temat toczącego się postępowania, a listonosz nie pozostawił awiz, więc korespondencja nie została odebrana. Z uwagi na liczne choroby (przede wszystkim zaburzenia psychiczne) nie był w stanie dowiadywać się w placówce pocztowej o czekającej korespondencji, ani dokonywać jej odbioru. Skarżący wyjaśnił jednocześnie, że aktualnie jego stan zdrowia się poprawił, a zatem ustała przyczyna uchybienia terminowi. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący załączył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 2013 r., nie załączył natomiast wymienionych jako załączniki nr 1 i 3 wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zaświadczenia lekarskiego. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią wniosku odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesieniu odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ, powołując się na treść art. 162 § 1 i § 2 O.p wskazał, że dla przywrócenia uchybionego terminu konieczne jest spełnienie jednocześnie czterech warunków, a mianowicie: - uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu - dochowanie 7 dniowego terminu do wystąpienia z takim wnioskiem licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia - dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której był określony termin, tj. wniesienie odwołania lub zażalenia. Zatem niezrealizowanie chociażby jednego z tych warunków skutkuje odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p., z akt podatkowych wynika bowiem, że o wydaniu decyzji skarżący dowiedział się najpóźniej w dniu 31 października 2013 r., kiedy to otrzymał jej uwierzytelnioną kopię, a zatem termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął najpóźniej z dniem 7 listopada 2013 r. W związku z uchybieniem terminowi do wniesienia podania o przywrócenie terminu (podanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2013 r.), wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie mógł zostać uwzględniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W jej uzasadnieniu podniósł, że wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej nie uchybił terminowi określonemu w art.58 § 1 KPA, bowiem od ustania przyczyny – złego stanu zdrowia uniemożliwiającego uczestniczenie w postępowaniu w Urzędzie Skarbowym – do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie minęło ponad 7 dni. Poprawa stanu zdrowia nastąpiła 6 listopada 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu skarżący wystosował 12 listopada 2013 r. Skarżący podkreślił także, że do wniosku o przywrócenie terminu dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że jego stan zdrowia poprawił się w dniu 6 listopada 2013 r. Skoro organ odwoławczy nie otrzymał tego zaświadczenia, winien był zwrócić się do skarżącego o jego ponowne przesłanie. Tymczasem nie zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku, tym samym pokazał, że nie zależy mu na ustaleniu prawdy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawa w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Należy przy tym zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p. musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 O.p. nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie był wyłącznie brak wiedzy skarżącego o wydanej decyzji, lecz także jego zły stan zdrowia (przede wszystkim zaburzenia psychiczne). Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, datowany dnia 6 listopada 2013 r. skarżący wyjaśnił, że aktualnie jego stan zdrowia poprawił się, a zatem ustała przyczyna uchybienia terminowi. Jednocześnie jako załącznik do wniosku wskazał zaświadczenie lekarskie datowane również 6 listopada 2013 r. Zaświadczenie to nie zostało dołączone do przesyłki zawierającej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co zdaniem Sądu obligowało organ podatkowy do żądania uzupełnienia wniosku. Analiza treści wniosku wraz z treścią zaświadczenia lekarskiego, którego kserokopia została dołączona do skargi, pozwoliłaby organowi odwoławczemu na ustalenie jaka była rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy pominął jednak konieczność uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie brakującego załącznika i arbitralnie przyjął, że przyczyną uchybienia terminowi był wyłącznie brak wiedzy o wydanej decyzji, zaś najpóźniej w dniu 31 października 2013 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi. W toku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania Sądu i ustali jaka była rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi w oparciu o złożony wniosek oraz załącznik do tego wniosku w postaci zaświadczenia lekarskiego, co pozwoli mu ustalić datę, kiedy to przyczyna uchybienia terminowi ustała. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych stronie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.