II GZ 23/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 979/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 979/14, odmówił F. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że we wniosku o wstrzymanie wskazanej powyżej decyzji skarżący stwierdził, iż prośba o wstrzymanie podyktowana jest jego sytuacją materialną. Wnioskodawca wskazał, że jedynym źródłem jego dochodów jest gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 20 ha. Podmiot stwierdził ponadto, że pozostaje w zaufaniu, iż rozstrzygnięcie w sprawie będzie dla niego korzystne. Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazał na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym przesłanką do zastosowania ochrony tymczasowej jest wykazanie niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA podniósł, że ciężar wykazania, iż okoliczności określone w przepisie art. 61 p.p.s.a. istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Sąd stwierdził, ze we wniosku strony brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brakuje bowiem konkretnego wskazania okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania jest uzasadnione. Skarżący nie podniósł żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem. Brak uzasadnienia złożonego wniosku, zdaniem WSA, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył F. K. W zażaleniu podniesiono, że strona pozostawała w przekonaniu, iż z powodu trudnej sytuacji w rolnictwie, Sąd I instancji przychyli się do złożonego wniosku. Uzupełniając swoje stanowisko wnioskodawca stwierdził, że zwrot kwoty w wysokości 6.876,26 zł, w sposób nieodwracalny może przynieść szkody w jego gospodarstwie, będącym jedynym źródłem dochodu. Kwota powyższa została przeznaczona na podtrzymanie produkcji gospodarstwa poprzez zakup paliwa, nawozów, środków ochrony roślin oraz specjalistycznych dodatków do pasz zwierzęcych. Wnioskodawca podkreślił, że niezrealizowanie tych czynności mogłoby obniżyć poziom produkcji w gospodarstwie zarówno w sferze ilościowej, jak i jakościowej. Zdaniem skarżącego, żądanie zwrotu wskazanej kwoty jest niesłuszne. Podmiot stwierdził, iż z uwagi na otrzymane już upomnienie od organu w zakresie zwrotu środków, w następnej kolejności może spodziewać się skierowania zadłużenia do egzekucji. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek ustawowych, warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, nie jest zatem wystarczające samo twierdzenie strony o zaistnieniu takich okoliczności. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń pozwalających na uznanie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest usprawiedliwione w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie NSA, Sąd I instancji trafnie stwierdził, że wnioskodawca, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku skarżący ograniczył się bowiem do wskazania, że prośbę o zastosowanie ochrony tymczasowej uzasadnia swoją sytuacją materialną. Podniósł, że jego jedynym źródłem dochodów jest gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 20 ha. W zażaleniu skarżący dodał, iż zwrot kwoty 6.876,26 zł w sposób nieodwracalny może przynieść szkody w jego gospodarstwie, a niezrealizowanie czynności koniecznych w takiej działalności, mogłoby obniżyć poziom produkcji sferze ilościowej i jakościowej. Za zasadnością wstrzymania wykonania decyzji miałoby – w ocenie wnioskodawcy – przemawiać również niebezpieczeństwo skierowania zadłużenia do egzekucji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione argumenty są zbyt ogólnikowe, nie zostały poparte żadnymi danymi i dokumentami, a tym samym nie dawały podstaw do stwierdzenia przez Sąd I instancji, że zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Za stanowiskiem Sądu odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również okoliczność, iż strona nie wykazała w jakim zakresie wykonanie decyzji wpłynie na jej finanse i dalszy byt oraz dalsze prowadzenie gospodarstwa rolnego. Trafności orzeczenia Sądu I instancji nie podważa także ogólne stwierdzenie wnioskodawcy, że zwrot wymaganej kwoty może spowodować nieodwracalne szkody w jego gospodarstwie, wskutek pogorszenia sytuacji finansowej. Co do zasady bowiem, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. W razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji, skarżący może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie zaś do art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, a skuteczność ponownego wniosku jest uzależniona od wykazania przez stronę zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Zauważyć zatem należy, że prawna możliwość zmiany lub uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu posiada walor ochronny, jednakże w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. W odniesieniu zaś do twierdzeń skarżącego w zakresie niesłuszności zaskarżonej decyzji, NSA stwierdza, że kwestia prawidłowości wydanych decyzji administracyjnych oraz ich ocena pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego nie podlega badaniu na obecnym etapie postępowania. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji jest orzeczeniem wydawanym w postępowaniu wpadkowym, odrębnym od sprawy głównej, w której toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. W stanie sprawy przedstawionym do rozpoznania nie można było uznać zasadności wniesionego zażalenia. Postanowienie Sądu I instancji, w obliczu braku stosownych dokumentów oraz gołosłownych i ogólnikowych twierdzeń skarżącego w zakresie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody w gospodarstwie, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zatem za prawidłowe. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.