I OSK 2664/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 378/14 o odrzuceniu skargi R. S., C. I., T. S., E. W., A. S. i D. T. o nakazanie Prezydentowi Wrocławia przesłania operatu sporządzonego przez E. R. oraz dowodów przedstawionych przez skarżących do organizacji zawodowej rzeczoznawców postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 378/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę R. S., C. I., T. S., E. W., A. S. i D. T. o nakazanie Prezydentowi Wrocławia przesłania operatu sporządzonego przez E. R. oraz dowodów przedstawionych przez skarżących do organizacji zawodowej rzeczoznawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę przytoczył treść art. 3 § 2, art. 4 i art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", i stwierdził, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd ten zobowiązany jest bowiem wyłącznie do kontroli – pod względem zgodności z prawem - działalności administracji publicznej w zakresie wydawanych przez nie decyzji, postanowień, czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach zakreślonych art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Tym samym sąd administracyjny nie jest uprawniony do nakazania Prezydentowi Wrocławia przesłania operatu sporządzonego przez E. R. oraz dowodów przedstawionych przez skarżących do wskazanych przez nich "ekspertów od szacowania szkód". Nie mieści się to bowiem w granicach właściwości rzeczowej tegoż sądu. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł R. S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1 i 2 pkt 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niedokonanie kontroli działalności administracji publicznej, tj. Prezydenta Miasta Wrocławia, poprzez odrzucenie skargi, pomimo iż sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych; b) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi bez rozstrzygnięcia sprawy w jej pełnych granicach, tj. poprzez odrzucenie skargi bez zbadania czy jej przedmiot dotyczy czynności wchodzących w zakres rokowań poprzedzających postępowanie wywłaszczeniowe, o których to rokowaniach mowa w art. 112 ust. 3 i art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; c) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 i w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanu sprawy, to jest całkowite pominięcie w uzasadnieniu ustalenia czy przedmiot skargi dotyczy czynności wchodzących w zakres rokowań poprzedzających postępowanie wywłaszczeniowe, o których to rokowaniach mowa w art. 112 ust. 3 i art. 114 ust. 1 u.g.n., a także ograniczenie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia do stwierdzenia, że "nie każda działalność administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego", bez uzasadnienia, czemu w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego akurat w niniejszej sprawie zaniechanie organu administracji publicznej nie podlega kognicji sądu administracyjnego; d) art. 3 § 1 i 2 pkt 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 112 ust. 3 i art. 114 ust. 1 i art. 157 ust. 1 u.g.n. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. odrzucenie skargi bez oceny czy organ prowadził ze skarżącym, co do zakupu należącej do skarżącego nieruchomości, rokowania z art. 114 u.g.n., a także czy organ był obowiązany przekazać organizacji zawodowej rzeczoznawców operaty szacunkowe, na podstawie których ustalił wartość rynkową nieruchomości (art. 157 ust. 1 u.g.n.); 2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj.: a) art. 112 ust. 3 i art. 114 ust. 1 u.g.n. poprzez niezastosowanie ich w sprawie, podczas gdy poprzedzające wszczęcie właściwego postępowania wywłaszczeniowego rokowania o nabycie w drodze umowy praw do nieruchomości mieszczą się w katalogu spraw administracyjnych i należy je zakwalifikować jako inne czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.); b) art. 157 ust. 1 u.g.n. poprzez niezastosowanie go w sprawie, podczas gdy sprawa dotyczy żądania nakazania organowi administracji przekazania wskazanych w skardze operatów szacunkowych, celem oceny prawidłowości ich sporządzenia, właściwej organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Wrocławia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna jest uzasadniona. Stosownie do art. 166 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów wskazanych w cytowanym przepisie. W szczególności, jak prawidłowo wskazuje się w skardze kasacyjnej, brak jest w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie jest bowiem wystarczające przytoczenie treści art. 3 § 2, art. 4 i art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z powołaniem się na ich literalne brzmienie. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji powinno wynikać dlaczego uznano skargę za niedopuszczalną. Temu zadaniu uchybił Sąd I instancji sporządzając uzasadnienie, które ze względu na swą lakoniczność nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Poza przytoczeniem treści przepisów - bez jakiegokolwiek wywodu prawnego - brak jest merytorycznych rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i to w tak istotnej kwestii, jaką jest konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd. Wobec uznania zarzutu naruszenia prawa procesowego (art. 141 § 4 P.p.s.a.) niecelowe było odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, gdyż okoliczność ta przesądziła o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.