I OZ 741/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 301/14 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie J. M. pismem z dnia 12 maja 2014 r. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek stwierdziła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, bowiem chcąc mieć profesjonalnie sporządzony środek odwoławczy, zmuszona była wystąpić z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniosek J. M. o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. J. M. otrzymała w dniu 2 grudnia 2013 r. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2013 r. J. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SO/Op 33/13 Sąd oddalił wniosek J. M. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 25 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia 12 maja 2014 r. J. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W ocenie Sądu I instancji J. M. nie spełniła wymogu zachowania terminu, w jakim powinna zwrócić się z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, że J. M. uzyskała wiedzę o nieprzyznaniu jej prawa pomocy z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2014 r., otrzymanego w dniu 30 kwietnia 2014 r. Od tego dnia należało zatem liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upłynął w dniu 7 maja 2014 r., a J. M. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia wniosła dopiero w dniu 12 maja 2014 r. Uchybiła zatem terminowi wskazanemu w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też względów, na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. Od powyższego postanowienia J. M. wniosła zażalenie, w którym zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, że z naruszeniem terminu został złożony wniosek o przywrócenie terminu, mimo że pouczenie nie wymieniało tego terminu i sposobu przywrócenia. Uzasadniając zażalenie J. M. podniosła, że Sąd doręczając jej postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy pouczył ją jedynie o terminie i sposobie złożenia zażalenia na to postanowienie, natomiast nie poinformował o sposobie i terminie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie uznał, że strona nie dotrzymała terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SO/Op 33/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek J. M. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i o umorzeniu postępowania w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 25 kwietnia 2013 r. Z tym dniem J. M. uzyskała wiedzę, że skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. będzie musiała sporządzić osobiście. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upływał z dniem 5 maja 2014 r. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą (sporządzoną osobiście) J. M. złożyła natomiast w dniu 12 maja 2014 r. Z powyższego zestawienia dat wynika, że wniosek o przywrócenie bezspornie został złożony po upływie ustawowego terminu. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił powyższy wniosek jako spóźniony. Zgodnie z art. 88 P.p.s.a. jeżeli wniosek został złożony z uchybieniem terminu, to odrzucenie takiego wniosku jest obligatoryjne. Odnosząc się do zarzutu braku stosownego pouczenia, stwierdzić należy, że nie można przyjąć, iż wynikający z art. 6 P.p.s.a. obowiązek informowania przez sąd stron postępowania o czynnościach procesowych i skutkach prawnych tych czynności obejmuje także pouczenie o treści przepisów przewidujących przywrócenie terminu. Sąd nie jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych zachowań. Z tych względów strona skarżąca nie może wymagać od sądu, aby ten zakładał z góry, że nie dopełni ona spoczywającego na niej obowiązku w wyznaczonym terminie. Wskazówki i pouczenia sądu powinny bowiem dotyczyć dokonywanych przez stronę czynności procesowych na danym etapie postępowania sądowoadministracyjnego i w zaistniałej sytuacji procesowej. Tym samym mogą i powinny one odnosić się przede wszystkim do możliwości i sposobu wnoszenia środków zaskarżenia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.