I OZ 176/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-04
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmienione tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, co w kontekście prawa pomocy oznacza pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy, czego w niniejszej sprawie nie wykazano.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został prawomocnie oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2014 r. oraz postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2014 r. A. K. złożył kolejny wniosek, podnosząc trudną sytuację finansową i dochody w kwocie 1.300 zł miesięcznie. Sąd I instancji oddalił ten wniosek, uznając, że nie zaszła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. A. K. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1331/13 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1331/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1.300 zł netto. Określając majątek podał, że należy do niego gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20ha. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do zaakcentowania, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń poprzestał na podaniu, że za prąd płaci miesięcznie 130 zł, za wodę 30 zł na kwartał, za śmieci 25 zł na miesiąc, za kartę telefoniczną 75 zł. Nie przedstawił jednak na tę okoliczność jakiegokolwiek rachunku.
Od postanowienia z dnia 24 stycznia 2014 r. nie wniesiono sprzeciwu.
W dniu 31 sierpnia 2014 r. A. K. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Swoje miesięczne dochody określił na kwotę 1.300 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy powołał się na art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że na obecnym etapie postępowania nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z 24 stycznia 2014 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącego. Skoro postanowienie to ma moc prawomocnego orzeczenia to obecne rozpoznanie wniosku skarżącego musi sprowadzać się wyłącznie do ustalenia, czy zaistniały przesłanki jego zmiany na podstawie art. 165 P.p.s.a.
Rozpoznając wniosek skarżącego Sąd I instancji doszedł do przekonania, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2014 r., stąd zasadnie Sąd I instancji zastosował przepis art. 165 P.p.s.a. Orzeczenie to należy bowiem do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które mogą być uchylone lub zmienione na wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że A. K., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że w jego przypadku nastąpiła taka zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę postanowienie z dnia 24 stycznia 2014 r.
Jak trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, argumentacja zawarta w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie różniła się od poprzedniej. Zasadnie zatem zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów. Brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło