II SA/Po 273/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych; oddala skargę Komendant Miejski Policji w dniu [...].10.2013 r. na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 45 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) wydał rozkaz personalny Nr [...] o zawieszeniu funkcjonariusza M. B. w czynnościach służbowych na okres od dnia 30 października 2013 roku do 13 stycznia 2014 roku oraz o zawieszeniu 50% ostatnio należnego uposażenia. Przedmiotowy rozkaz personalny doręczony został policjantowi w dniu 09.11.2013 roku. W uzasadnieniu Komendant wskazał, że dniu 14.10.2013 r. do Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji wpłynął meldunek dotyczący zdarzenia z udziałem policjanta st. asp. M.B. - dyżurnego Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji. Z treści telegramu wynikało, iż wymieniony policjant w dniu 13.10.2013 r. o godz. 18.20 w P., będąc poza służbą kierował samochodem marki Opel Omega w stanie nietrzeźwości. Pierwsze badanie przeprowadzone urządzeniem Alco - Sensor wykazało 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, natomiast drugie badanie wykazało 0,42 mg/l. W dniu [...].10.2013r. Prokuratur Rejonowej potwierdził przedstawienie zarzutów M. B. o to, że: w dniu 13 października 2013 r. na ul. [...] w P., prowadził w ruchu lądowym samochód marki Opel Omega o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając zgodnie z wynikiem badania urządzeniem Alco - Sensor - 0,66 i 0,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Organ uznał, że Prokurator Prokuratury Rejonowej powiadomił Komendanta Miejskiego Policji o wszczęciu postępowania przeciwko wymienionemu policjantowi. Na podstawie powyższego, Komendant Miejski Policji, w dniu 23.10.2013 r. wdrożył wobec policjanta procedurę zmierzającą do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik funkcjonariusza zaskarżyła w całości powyższy rozkaz i wniosła o jego uchylenie. Rozkazowi temu zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 39 ust. 1 ustawy o Policji przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przeciwko M. B. wszczęto postępowanie karne. Tymczasem wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz przedstawienia tego zarzutu osobie, do której jest on skierowany, nadto odebranie od niego wyjaśnień w sprawie (art. 71 § 1 k.p. k. i art. 313 § 1 k.p.k). Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] grudnia 2013r., Nr [...]utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu Komendant przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy a następnie odnosząc się do zgromadzonego sprawie materiału stwierdził, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w dniu [...].10.2013 r. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów M. B. o czyn z art. 178a § 1 kk. Uwierzytelniona kserokopia przedmiotowego postanowienia została przekazana do Komendy Miejskiej Policji. W związku z powyższym, w dniu [...] października 2013 roku Komendant Miejski Policji wydał rozkaz personalny o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych. Wymieniona decyzja wydana została na podstawie art. 39 ust. 1 Ustawy o Policji, zgodnie z treścią którego Policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zarzucany policjantowi czyn z art. 178a § 1 kk. jest bowiem przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Ustosunkowując się natomiast bezpośrednio do treści złożonego odwołania Komendant stwierdził, iż przedstawienie zarzutów jest równoznaczne ze sporządzeniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów i samo jego wydanie czyni przedstawienie zarzutów skutecznym. Za twierdzeniem, że wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest już samo jego sporządzenie przemawia przede wszystkim zapis art. 71 § 1 k.p.k., który reguluje chwilę nadania określonej osobie statusu biernej strony postępowania karnego - podejrzanego. Zgodnie z treścią tego przepisu "Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów (...)". Z jego treści wynika wprost, że o wszczęciu postępowania przeciwko osobie przesądza właśnie samo wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. sporządzenie dokumentu o takiej treści, jego podpisanie przez wydającego i włączenie do akt sprawy. Tak więc wydanie postanowienia należy traktować równoznacznie z jego sporządzeniem, a kodeks postępowania karnego sformułowaniami tymi posługuje się zamiennie. Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 313 k.p.k. postanowienie o przedstawieniu zarzutów ogłasza się niezwłocznie podejrzanemu. Z powyższego wynika jasno, że osoba podejrzewana o popełnienie przestępstwa po sporządzeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, staje się podejrzanym, gdyż jak przywołano wcześniej postanowienie to ogłasza się właśnie podejrzanemu - czyli już stronie postępowania karnego. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego zasadnym jest przyjęcie stanowiska, że z dniem [...].10.2013 r. - czyli z dniem wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów M. B., nastąpiło wszczęcie postępowania karnego przeciwko wymienionemu. Tym samym Komendant Miejski Policji słusznie wydał rozkaz personalny w oparciu o obligatoryjne przesłanki zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, określone w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wniósł pełnomocnik funkcjonariusza M. B. domagając się jej uchylenia oraz rozkazu poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia prawa materialnego w szczególności art. 39 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 71 §1 kpk w zw. z art. 313 §1 kpk poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie karne. Skarżący podnosił, że do dnia wydania decyzji nie doszło do przedstawienia mu zarzutu, jak nakazują to przepisy postępowania karnego wskazane powyżej. Zatem do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nie zaszły przesłanki do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy powtórzył, że wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest formalnym wyrazem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej. Uznać więc należy, że przedstawienie zarzutów jest równoznaczne ze sporządzeniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów i samo jego wydanie czyni przedstawienie zarzutów skutecznym. Za twierdzeniem, że wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest już samo jego sporządzenie przemawia przede wszystkim zapis art. 71 § 1 k.p.k., który reguluje chwilę nadania określonej osobie statusu biernej strony postępowania karnego - podejrzanego. O wszczęciu postępowania przeciwko osobie przesądza właśnie samo wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. sporządzenie dokumentu o takiej treści, jego podpisanie przez wydającego i włączenie do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zatem rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych stanowiły przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), normujące m.in. kwestie związane z zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych – w przepisach zawartych w art. 39 ustawy. Zgodnie z ust. 1 art. 39 ustawy o Policji policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W tym miejscu podkreślić należy, że treść tego przepisu wskazuje, iż zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych – w razie wystąpienia okoliczności określonych w tym przepisie – jest obligatoryjne. Oznacza to, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjantów co do popełnionych czynów. Zatem w razie wszczęcia przeciwko Policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego organ ma obowiązek zawieszenia Policjanta w czynnościach służbowych. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z dołączonego do akt sprawy postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej z [...] października 2013r. skarżącemu postawiono zarzut o to, że w dniu 13 października 2013r. na ul. [...] w P., prowadził w ruchu lądowym samochód marki Opel Omega o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając zgodnie z wynikiem badania urządzeniem Alco - Sensor - 0,66 i 0,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Nie ulega wątpliwości, że zarzucony skarżącemu czyn określony w art. 178a § 1 kk ma charakter umyślny, przy czym samo uruchomienie i prowadzenie pojazdu wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości może być również objęty zamiarem ewentualnym. Sporne w niniejszej sprawie jest, czy zaistniała przesłanka wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, warunkująca obligatoryjne zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W tym miejscu wskazać należy, że słusznie podnosi skarżący, iż dla przyjęcia, że zastąpiło przekształcenie postępowania z fazy in rem w fazę in personam, niezbędne jest łączne spełnienie 3 warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. Zauważyć jednak należy, że powyższe warunki są wymagane dla skutecznej czynności procesowej wszczęcia postępowania karnego przeciwko konkretnej osobie podejrzanej na gruncie postępowania karnego, przeprowadzonego na podstawie art. 313 §1 i 2 kpk i na potrzeby tego postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie toczy się odrębne postępowanie administracyjne dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych na gruncie ustawy o Policji i w związku z naruszeniem pełnionej przez funkcjonariusza Policji służby. Inaczej zatem należy rozumieć przesłanki stanowiące podstawę wydania rozstrzygnięcia o zawieszeniu w czynnościach służbowych na mocy art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji, na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane policjantowi i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej (zob. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, Zawieszenie funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych, Sł. Prac. 2009, nr 10, s. 25). Sąd w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. Nie można też odmówić słuszności tezie, że popełnienie przez policjanta przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, choćby z winy nieumyślnej, naraża na szwank "dobro Policji" przedstawiające wartość społeczną. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wobec powyższego przyjąć należy, że skoro Komendantowi Miejskiemu Policji przedstawiono postanowienie Prokuratora o przedstawieniu skarżącemu konkretnych zarzutów, to jest to wystarczające do przyjęcia na gruncie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, że przeciwko temu funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie karne. Rolą Komendanta Miejskiego działającego w takiej sytuacji w trybie ustawy o Policji nie jest ocena i badanie prawidłowości wszczęcia postępowania karnego na gruncie kodeksu postępowania karnego. Celem zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jest bowiem, jak wskazano powyżej, odsunięcie policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji, w sytuacji, gdy istnieją konkretne podstawy do przyjęcia, że funkcjonariusz przestał spełniać wymogi stawiane policjantowi i naruszył przepisy prawa karnego. Wobec powyższego, w takich okoliczności sprawy organ I, jak i II instancji były zobowiązane - zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji - do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. W konsekwencji zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji zawiesił skarżącemu od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia bez względu na jego wysokość. Ponadto w tym miejscu wskazać należy, że zawieszenie uposażenia ma charakter obligatoryjny, a organ nie ma żadnej swobody w zakresie zawieszenia płatności czy tez wysokości powyższego zawieszenia. Nadto w świetle przepisu art. 134 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił, jak orzeczono w wyroku.