I OZ 779/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r. o sygn. akt II SA/Wr 352/14 w sprawie z wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 marca 2014 r., Nr LV/1388/14 w przedmiocie wyrażania zgody na udzielenie bonifikaty w wysokości 99 % od ceny sprzedaży nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 18 grudnia 2014 r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku skarżącego A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek skarżący złożył po ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł oraz postanowieniu tego Sądu z dnia 6 listopada 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniesione od tego postanowienia zażalenie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 967/14. Z ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nadal samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów oraz majątku. W stosunku do poprzedniego wniosku pojawiła się nowa okoliczność – założył konto bankowe. W piśmie z dnia 2 stycznia 2015 r. wnioskodawca wskazał na kolejną okoliczność faktyczną zmieniającą jego sytuację na gorszą, jaką jest zakwalifikowanie go w grudniu 2014 r. przez PUP do III kategorii osób bezrobotnych. Tak jak w przypadku pierwszego wniosku powtórzył, że jego wydatki na utrzymanie wynoszą około 500 zł i pokrywane są przez jego rodziców, przy czym pomoc finansowa udzielana mu przez nich w ciągu ostatnich 5 lat przekroczyła kwotę 9.637 zł Ponadto dodał, że środki na wspólną działalność naukową otrzymuje od współpracowników naukowych. Wyjaśnił również, że na obecnym etapie postępowania jeszcze nie zna źródła pozyskania środków na zakup działki przy ul. Św. Antoniego, bowiem postępowanie dotyczy jedynie sytuacji prawnej. Wobec braku wykazania przez wnioskodawcę, że nie posiada on obiektywnie żadnych środków (źródeł dochodu), z których mógłby sfinansować koszty postępowania, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił A.B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł A.B. Skarżący wniósł o pełne rozpoznanie jego wniosku poprzez uwzględnienie faktu pogorszenia jego sytuacji materialnej, ponieważ jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że w grudniu 2014 r. PUP zakwalifikował jego do III kategorii osób bezrobotnych, bez perspektyw na pracę. Wyjaśnił przy tym, że przyczyną zakwalifikowania go do III kategorii osób bezrobotnych był stan zdrowia, który mimo jego aktywności naukowej ma wpływ na to, że od marca 2009 r. bez przerwy jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca podobnie jak we wcześniejszym wniosku przedstawił pogląd, zgodnie z którym referendarz sądowy nie ma podstaw do odmowy przyznania prawa pomocy. Na potwierdzenie wyrażonego stanowiska powołał się na orzeczenia ETS. Z ostrożności procesowej dodał, że referendarz sądowy zamiast uwzględnić miesięczne wydatki na mieszkanie w kwocie 500 zł, pomylił je z kwotą 1900 zł sprzed lat (a więc z czasów, gdy obejmowała ona inny stan faktyczny i osobowy). Według wnioskodawcy, w jego sytuacji prawo pomocy należy przyznać, tak jak zrobił to w identycznej sprawie WSA we Wrocławiu o sygn. akt IV SAB/Wr 116/11, ponieważ są nadal wiążące następujące dokumenty: zaświadczenie PUP, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów, oświadczanie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy A.B. Jak wskazał Sąd, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest kolejnym wnioskiem w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w wyżej wskazanym zakresie został prawomocnie rozpoznany na mocy postanowienia Sądu z dnia 26 września 2014 r. Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał nowych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 26 września 2014 r. Zdaniem Sądu skarżący w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy ponownie nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Wezwany po raz kolejny do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia nie wykonał poprawnie wezwania referendarza z dnia 22 grudnia 2014 r. Treść złożonych oświadczeń (zawartych zarówno we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF, jak i w piśmie z dnia 2 stycznia 2015 r. będącym odpowiedzią skarżącego na wezwanie referendarza oraz we sprzeciwie) nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania jego żądania. Skarżący nie wskazał w szczególności rzeczywistej wysokości wszystkich wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, a tym samym nie udokumentował w pełni swojej obecnej sytuacji majątkowej. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego aktualne, rzeczywiste wydatki, poza własnym ich oszacowaniem. Dołączona natomiast kserokopia zaświadczenia PUP z dnia 7 stycznia 2015 r. o zarejestrowaniu skarżącego jako osoby bezrobotnej o ustalonym III profilu pomocy społecznej oraz zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 31 stycznia 2013 r. wskazujące, że skarżący wymaga stałego systematycznego leczenia, czy też wyciąg z konta z dnia 2 stycznia 2015 r. nie mają wpływu na zmianę oceny Sądu, ponieważ skarżący był osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz wymagającą leczenia już w chwili rozpoznawania poprzedniego wniosku w dniu 26 września 2014 r. (zob. zaświadczenie PUP z dnia 25 marca 2014 r. k. 19 akt sądowych). Poza ustaleniem dla skarżącego III profilu pomocy społecznej i przedłożeniem wyciągu z konta bankowego nie zaistniała żadna nowa okoliczność, która nie byłaby wcześniej znana Sądowi. W tej sytuacji, skoro powyższych okolicznościach faktycznych nie zaistniały nowe zdarzenia, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest tym samym podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na podstawie art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Podobnie jak w sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt I OZ 967/14, Sąd pierwszej instancji prawidłowo w niniejszej sprawie wymagał od skarżącego nadesłania stosownych dokumentów i wyjaśnień, które miały na celu ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej oraz dokładne udokumentowanie ponoszonych wydatków. Skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę swojego rzeczywistego stanu majątkowego. A.B. nie przedstawił bowiem – poza własnym oszacowaniem – dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych przez niego wydatków w gospodarstwie domowym. Samo nadesłanie kserokopii zaświadczenia z PUP z dnia 7 stycznia 2015 r. o zarejestrowaniu skarżącego jako osoby bezrobotnej o ustalonym III profilu pomocy społecznej oraz zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 31 stycznia 2013 r. wskazującego, że skarżący wymaga stałego systematycznego leczenia, czy też wyciągu z konta z dnia 2 stycznia 2015 r. – nie jest wystarczające. Dla zastosowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. konieczne jest bowiem przedstawienie sądowi dowodów, pozwalających na obiektywną ocenę warunków finansowych utrzymywania się koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Samo przedstawienie danych wskazujących na niewielkie dochody wnioskodawcy nie jest wystarczające zatem do przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie są sądowi znane wydatki wnioskodawcy. Bez tych informacji sąd administracyjny nie jest wszak władny zweryfikować wpływu poniesienia kosztów związanych z postępowaniem na utrzymanie wnioskodawcy czy jego rodziny. Brak współdziałania wnioskodawcy w tym zakresie z sądem uniemożliwiało przyznanie mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.