II SA/Gl 520/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2014 r. sprawy ze skargi E. R.– H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr 1 z dnia [...] roku – po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " umorzył postępowanie w sprawie samowolnego montażu krat na balustradzie balkonowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K.. Odwołanie od tej decyzji bezpośrednio do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia [...] roku złożyła E. R.-H. – mieszkanka bloku przy ul. [...] , której mieszkanie jest usytuowane na pierwszym piętrze, bezpośrednio nad mieszkaniem nr [...]. Podała w tym odwołaniu, że decyzję z [...] roku odebrała w dniu [...] roku nadesłaną przy piśmie Spółdzielni z dnia [...] roku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w K. z dnia [...] roku. W uzasadnieniu podał, że decyzja z dnia [...] roku została doręczona wyłącznie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w dniu [...] roku oraz G. H. w dniu [...] roku. Natomiast z akt sprawy wynika, że E. R.-H. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] roku. Organ stwierdził, że strona, która została pozbawiona udziału w posterowaniu w I instancji, ma możliwość złożenia odwołania z tym, że termin do jego wniesienia dla takiej strony, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Stronie tej przysługuje również uprawnienie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła E. R.-H.. Zarzuciła, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 58 i 59 kpa, a także art. 129 i 134 kpa poprzez uznanie, że uchybiła ona terminowi do wniesienia odwołania, a składając odwołanie nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Twierdziła, że naruszenie wyżej wskazanych przepisów doprowadziło do naruszenia art. 138 kpa poprzez brak merytorycznego rozpoznania odwołania. W konsekwencji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, że decyzję z dnia [...] roku otrzymała za pośrednictwem Spółdzielni w dniu [...] roku, a odwołanie od tej decyzji złożyła [...]WINB w dniu [...] roku, a więc w 7 dniowym terminie przewidzianym dla wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniając pośrednio wniosek o przywrócenie terminu informacją, że sprawa toczyła się bez jej udziału, mimo że powinna być stroną postępowania. Organ odwoławczy – [...]WINB – wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że odwołanie zostało złożone po terminie, a z tego pisma (odwołania) nie wynikało wprost ani pośrednio, by skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać złożony w sposób dorozumiany, a ewentualne przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem stwierdzono, że E. R.-H. wniosła odwołanie od decyzji z [...] roku z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Termin do złożenia odwołania zgodnie z art. 129 § 2 kpa wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, jak skarżąca, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania (przy braku wniosku o jego przywrócenie) strona może skutecznie bronić się przez złożenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem Sądu, szukanie w takim przypadku obrony interesu przez instytucję przywrócenia terminu (to właśnie jest sporne w sprawie) zapewniałoby stronie udział tylko w postępowaniu odwoławczym, a zatem ograniczony udział w ustalaniu stanu faktycznego. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu przed I instancją, jak również że odwołanie zawarte w piśmie z dnia [...] roku zostało złożone dopiero w dniu [...] roku, a więc po terminie, który upłynął w dniu [...] roku. Spór w sprawie dotyczy tego, czy w odwołaniu z dnia [...] roku (data sporządzenia) był zawarty wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. Taki wniosek (niezależnie od stanowiska składu orzekającego w tym zakresie) przysługiwał bowiem skarżącej (wyrok NSA z dnia 16 listopada 1998 roku, sygn. akt II SA 1391/98, Lex 41308, wyrok NSA z 16 lipca 2002 roku, II SA 2230/00). Sąd podziela stanowisko organu orzekającego, że odwołanie z dnia [...] roku nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym odwołaniu skarżąca podała jedynie, że otrzymała zaskarżoną decyzję w dniu [...] roku. Z tego odwołania nie wynika więc złożenie wniosku o przywrócenie terminu, ani też wskazanie przyczyn z powodu których nastąpiło uchybienie terminowi. Z art. 58 § 2 kpa wynika natomiast obowiązek złożenia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu co oznacza, że sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana złożyła wniosek o przywrócenie terminu (KPA, Komentarz pod redakcją M. Wierzbowski i A. Wiktorowska, Warszawa 2011, str. 313). Obowiązek wyjaśnienia, czy skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu, wyinterpretowany z art. 7 kpa, stoi w sprzeczności ze szczególną regulacja określoną w art. 58 kpa. Sąd rozważał także czy pismo skarżącej z dnia [...] roku nie należało potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] roku. Jednakże biorąc pod uwagę wyraźny tytuł tego pisma "odwołanie", jego treść a także zarzuty skargi Sąd uznał, że pismo to w istocie było odwołaniem od decyzji z dnia [...] roku. Ponieważ odwołanie to zostało złożone z uchybieniem terminu, a nie towarzyszył mu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada prawu. Dlatego skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) podlegała oddaleniu.