IV SA/Wa 1061/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez J.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2014r. (nr [...]). Decyzją tą organ, działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r., poz. 400), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącemu doraźnej pomocy pieniężnej w wysokości 750 zł. Stan faktyczny sprawy jest następujący: Pismem z dnia [...] lutego 2014r. J.B. zwrócił się Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie pomocy pieniężnej ze środków budżetowych, będących w dyspozycji tego organu, na opłacenie usług opiekuńczych, zakup drugiego aparatu słuchowego oraz czytnika i urządzenia nagłaśniającego do komputera. Organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 3.468,32 zł. J.B. posiada znaczny stopień niepełnosprawności – jest obłożnie chory, niedosłyszy i nie widzi. W związku z tym wymaga 16-godzinnej opieki na dobę, sprzętu pomocniczego oraz specjalistycznych wyrobów medycznych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2014r. przyznał skarżącemu pomoc pieniężną w kwocie 750 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów opłacenia usług opiekuńczych oraz zakupu drugiego aparatu słuchowego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że orzekając o przyznaniu tej pomocy zobowiązany był uwzględnić nie tylko sytuację życiową i potrzeby strony, ale także to, że wnioskodawca otrzymał już – w grudniu 2013r., a więc trzy miesiące wcześniej, pomoc pieniężną w kwocie 2.800 zł z przeznaczeniem na cele zdrowotne, w tym m.in. na zakup czytnika i aparatu słuchowego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów dodał, że w pierwszej kolejności pomoc jest przyznawana tym osobom, które jej dotychczas nie otrzymały, zaś wielkość środków finansowych pozostających w dyspozycji organu jest ograniczona. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. J.B. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Domagał się przyznania wyższej pomocy pieniężnej, powołując się na trudną sytuację materialną. Argumentował, że otrzymana pomoc nie wystarczy na pokrycie kosztów zakupu drugiego aparatu słuchowego (2.250 zł.) oraz opłacenia usług opiekuńczych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ przeanalizował sytuację materialną skarżącego. Podkreślił, że wnioskodawca otrzymuje rentę w wysokości 3.416,92 zł., tj. wysokości przekraczającej 300% najniższej emerytury, a ponadto – jako kombatant – jest uprawniony do otrzymywania dodatku kombatanckiego, kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego w łącznej wysokości 4.841,76 zł. rocznie tj. 403,48 zł. miesięcznie. Wnioskodawca ma także prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej (art. 47c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), a jako inwalida wojenny ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w niektóre leki oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Przysługuje mu ponadto pierwszeństwo w dostępie do środowiskowej opieki socjalnej w miejscu zamieszkania oraz uzyskania miejsc w domach pomocy społecznej, w szczególności w domach przeznaczonych dla kombatantów (art. 18 ustawy o kombatantach). Organ podkreślił, że dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną. Nie jest zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, zwłaszcza że skarżący w roku 2013r. otrzymał już pomoc w łącznej ponadstandardowej kwocie 2.800 zł na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2013r. J.B. w skardze do sądu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawił swoją sytuację materialną i zdrowotną oraz stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja Sądu administracyjnego ogranicza się do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przeprowadzona zatem kontrola zaskarżonych do Sądu administracyjnego aktów administracyjnych nie może opierać się na kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Sąd stwierdza, że skarga jest nieuzasadniona. Ustawa o kombatantach stanowi, że kombatant (lub po jego śmieci członkowie najbliższej rodziny) może ubiegać się o przyznanie doraźnej lub okresowej pomocy pieniężnej. Kryteria i zasady przyznania tej pomocy zostały uregulowane w przepisie art. 19 tej ustawy. Z powołanego przepisu wynika, że pomoc tę przyznaje i udziela kierownik ośrodka pomocy społecznej, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów (Dz. U. Nr 53, poz. 223). W szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w rozporządzeniu. Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie przez organ wynika, że dochód J.B. stanowi renta w kwocie 3.416,92 powiększona o dodatek kombatancki, kompensacyjny i ryczałt energetyczny w łącznej wysokości 403.48 zł. Oznacza to, że skarżący, z uwagi na wysokość dochodu, nie spełnia warunków uprawniających go do ubiegania się o przyznanie doraźnej lub okresowej pomocy pieniężnej na zasadach ogólnych. Taką pomoc strona może uzyskać tylko w szczególnym trybie, o którym mowa w 19 ust. 6 ustawy. Jak już powiedziano przepis art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. uprawnia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do przyznania kombatantowi, na jego lub innej osoby uprawnionej wniosek, pomocy pieniężnej. Taka decyzja może być wydana tylko "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", bez konieczności spełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998r. Sąd podkreśla, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania pomocy finansowej korzysta ze swoistego "luzu decyzyjnego" i ma charakter rozstrzygnięcia uznaniowego. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ administracji publicznej jest zobowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej i wydanie decyzji poprzedzić wszechstronnym i dogłębnym rozważeniem wszelkich okoliczności faktycznych sprawy. Przypomnieć jednocześnie należy, że kontrola przez sąd administracyjny decyzji uznaniowych jest ograniczona. Kontrola ta sprowadza się do ustalenia, czy decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sąd bada więc, czy decyzja została podjęta przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjecie takiej decyzji, oraz czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd nie dopatruje się w zaskarżonej decyzji cech dowolności. Zdaniem Sądu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w przekonywujący sposób uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Sąd podziela stanowisko organu, że sytuacja życiowa strony skarżącej jest skomplikowana. Wnioskodawca jest obłożnie chory i wymaga opieki w wymiarze 16 godzin na dobę. Skarżący nie widzi i niedosłyszy, może porozumiewać się za pomocą aparatu słuchowego, czytnika i urządzenia nagłaśniającego do komputera. W oparciu o te okoliczności organ przyznał skarżącemu dwukrotnie (po raz pierwszy w grudniu 2013r. oraz po raz drugi – wydając zaskarżoną decyzję) pomoc pieniężną. Organ uznał zatem, że w sprawie została spełniona przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 19 ust. 6 ustawy. Sąd podziela argumentację organu, że analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy, musi być dokonana w kontekście posiadanych przez organ środków pieniężnych oraz sytuacji innych wnioskodawców ubiegających się o pomoc w tym szczególnym trybie. Ma bowiem rację organ, który twierdzi, że rozumienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", nie może być bowiem oderwane od analizy ogólnego obrazu sytuacji osób zwracających się o pomoc oraz ograniczonej ilości środków przeznaczonych na tę pomoc (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2009r., sygn. akt IV SA/Wr 175/09, publ. LEX nr 553517). Trzeba podkreślić, że dysponowanie przez organ ograniczonymi środkami pieniężnymi przeznaczonymi na pomoc socjalną dla kombatantów i innych osób uprawnionych sprawia, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, co organ trafnie zauważył i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przyznając w ramach uznania administracyjnego pomoc pieniężną w określonej kwocie organ miał także na uwadze wielkość pomocy udzielonej wnioskodawcy w ostatnim okresie. Kierownik Urzędu podał, że skarżący otrzymał już pomoc w łącznej ponadstandardowej kwocie 2.800 zł. na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2013r. Nie można w tych okolicznościach sprawy zarzucić organowi, że rozpoznając wniosek przekroczył ramy uznania administracyjnego, bądź, że nie uzasadnił w sposób właściwy i wyczerpujący dokonanego wyboru załatwienia sprawy, w tym także co do wysokości przyznanej pomocy. Organ w sposób przekonujący wykazał też, że dysponując ograniczonymi środkami pieniężnymi przy dużej ilości osób potrzebujących, nie jest w stanie przyznać skarżącemu w roku 2014 pomocy pieniężnej w kwocie przekraczającej 750 zł. Reasumując stwierdzić należy, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.