II OSK 425/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-24
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Jurkiewicz, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany treścią wpisu prawa własności do księgi wieczystej przy weryfikacji prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet w sytuacji, gdy decyzje dotyczące scalenia gruntów, na podstawie których dokonano wpisu, zostały prawomocnie uchylone?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany treścią aktualnego wpisu prawa własności do księgi wieczystej przy weryfikacji prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, wynikające z ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie może być obalone samodzielnie przez organ administracji. Uchylenie decyzji scaleniowych, które stanowiły podstawę wpisu, nie podważa automatycznie wiążącego charakteru wpisu dla organu administracji, dopóki niezgodność stanu prawnego nie zostanie usunięta w odpowiednim trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji M. i A. I. na działce nr ewid. [...]. Wojewoda Małopolski odmówił pozwolenia, uznając, że inwestorzy nie dysponują w całości nieruchomością, ponieważ działka ta powstała w wyniku scalenia gruntów, a decyzje scaleniowe zostały prawomocnie uchylone, co miało podważyć ich prawo własności ujawnione w księdze wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ administracji jest związany wpisem do księgi wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 880/14 w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 22 sierpnia 2014 r. na skutek skargi A. I. uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego A. I. 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Starosta Nowotarski decyzją z [...] lutego 2013 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i A. I. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr ewid. [...] (powstałej w obszarze inwestycji z dz. ewid. ozn. przed scaleniem nr [...]), położonej w miejscowości L., wraz z infrastrukturą techniczną.
Wojewoda Małopolski decyzją z [...] czerwca 2013 r. umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony postępowania, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane. Uwzględnił, że projekt scalenia gruntów wsi L. został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Nowy Targ z [...] września 2006 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z [...] maja 2008 r. Decyzje te dały podstawę do wprowadzenia zmian poscaleniowych w ewidencji gruntów i budynków oraz ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie w sprawie wnioskowanego pozwolenia na budowę respektował wprowadzone zmiany i stan prawny nieruchomości wynikający z przeprowadzonego scalenia gruntów. Ustalony przez Starostę Nowotarskiego obszar oddziaływania w analizowanej sprawie obejmował działkę inwestora oraz działki nr ewid. [...] (władający po F. i J. K. dz. nr [...]) był jedną z osób dopuszczonych do postępowania, ale nie będącym stroną postępowania. Zgromadzone wówczas akta sprawy wskazywały, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/KR 842/09, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Powyższym wyrokiem określono również, iż decyzja Kolegium nie może być wykonywana. Postępowanie przed organem odwoławczym ujawniło wówczas, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było nieprawomocne, albowiem wpłynęła od niego skarga kasacyjna, która na dzień orzekania w postępowaniu odwoławczym nie była rozpoznana. Uznając, że brak jest podstaw prawnych, aby wydanie merytorycznej decyzji przez organ odwoławczy uzależniać od zakończenia powyższego postępowania Wojewoda Małopolski wydał decyzję z [...] czerwca 2013 r. w oparciu o stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów i w księgach wieczystych. Wprowadzone zmiany uznano za obowiązujące. Zgodnie z nimi właścicielem działki nr ewid. [...] byli i M. I. i A. I. Fakt ten potwierdzał znajdujący się w aktach sprawy akt notarialny oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu V Wydział Ksiąg Wieczystych o założeniu księgi wieczystej dla działki nr [...]. Uznano, iż J. K. (odwołujący się) nie był wówczas właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą żadnej z nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Na skutek złożonej przez J. K. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1035/13, uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] czerwca 2013 r. Sąd wskazał, że w związku z prawomocnym uchyleniem decyzji administracyjnych w przedmiocie scalenia gruntów skutek procesowy, jak i materialno-prawny scalenia (który objął należącą do J. K., jako następcy prawnego po F. i J. K., działkę nr [...]) został uchylony. Jeżeli zważyć, że jako teren inwestycji M. i A. I. wskazali m.in. działkę poscaleniową nr [...], która to działka w wyniku scalenia powstała m.in. z połączenia działki nr [...], a postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, tj. w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę zostało wszczęte wnioskiem inwestorów z 8 stycznia 2013 r., to należy stwierdzić, iż przez cały jego przebieg J. K. nie utracił legitymacji do prawa własności działki nr [...], która została objęta terenem inwestycji, a tym samym też nie utracił statusu strony tego postępowania.
Ponownie orzekając w sprawie Wojewoda Małopolski decyzją z [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), uchylił decyzję Starosty Nowotarskiego z [...] lutego 2013 r. oraz orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda wskazał, że skoro J. K. jest (i był także w dacie złożenia wniosku inwestorów o pozwolenie na budowę) właścicielem działki nr [...], to M. i A. I. nie dysponują w całości nieruchomością, tj. działką nr ewid. [...] (powstałą z dz. ewid. ozn. przed scaleniem nr [...]) na cele budowlane. Wobec faktu, że inwestorzy nie posiadają w całości prawa do dysponowania nieruchomością nr [...], na której zamierzają wybudować budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem, objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę, Wojewoda uchylił decyzję Starosty Nowotarskiego.
A. I. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wniesioną skargę uwzględnił. Sąd zauważył, że dla rozpoznania przedstawionej sprawy kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy organy administracji architektoniczno-budowlanej, weryfikujące uprawnienie inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, są związane treścią wpisów do księgi wieczystej. Przede wszystkim Sąd podkreślił, że w sprawie wiążące będą zapatrywania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1035/13. Wbrew temu, co może sugerować uzasadnienie decyzji Wojewody Małopolskiego – poprzedni wyrok wydany w tej sprawie nie rozstrzyga o wykazaniu przez inwestorów prawa własności nieruchomości, czy działki wchodzącej w skład terenu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, ani również o wykazaniu przez nich prawa do dysponowania tym terenem na cele budowlane. W orzeczeniu tym Sąd dokonał kontroli decyzji organu drugiej instancji, umarzającej postępowanie odwoławcze. Problemem, który podlegał rozstrzygnięciu na etapie postępowania sądowego było zatem to, czy J. K. posiada legitymację w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w omawianym wyroku nie odnosił się natomiast do kwestii materialnoprawnych, w szczególności zaś nie dokonał prawnej oceny w zakresie tego, czy inwestorom – M. I. i A. I. - może być wydane pozwolenie na budowę, oraz czy wykazali oni w wystarczający sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W szczególności uzasadnienie wyroku nie zawiera żadnych wiążących wskazań co do waloru wpisu na ich rzecz prawa własności w księdze wieczyste nieruchomości. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do przyjęcia, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym do wydania decyzji odmawiającej im pozwolenia na budowę.
Przechodząc zatem do rozważań na temat istoty sprawy Sąd zaznaczył, że w myśl art. 4 ustawy Prawo budowlane każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Co do zasady, weryfikacja wymienionego prawa sprowadza się do odebrania od inwestora stosownego oświadczenia. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wątpliwości w orzecznictwie budzi to, czy organ administracji publicznej jest takim oświadczeniem związany. Sąd w tym zakresie podzielił poglądy, zgodnie z którymi uproszczenie w kompletowaniu dokumentacji poprzedzającej wydanie pozwolenia na budowę, poprzez ograniczenie do złożenia oświadczenia, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku stosowania przy rozpoznawaniu sprawy zasad postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, że inwestor składa oświadczenie o posiadanym prawie do terenu, a nie dysponuje jakimkolwiek prawem do tejże nieruchomości, natomiast organ mimo tego, że ma wiedzę o nieprawdziwości takiegoż oświadczenia nie może podjąć czynności w celu jego weryfikacji. W ocenie Sądu, należy dopuścić możliwość weryfikacji oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez organ administracji publicznej. Może ona sprowadzać się do żądania od inwestora, by przedstawił dokumenty potwierdzające prawdziwość złożonego oświadczenia.
W tym kontekście należy rozstrzygnąć, jaki walor ma przedłożenie przez inwestora (bądź pozyskanie przez organ administracji w inny sposób) odpisu księgi wieczystej, w której zostało ujawnione służące temu inwestorowi prawo własności nieruchomości bądź inne prawo, upoważniające go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd stanął na stanowisku, że aktualny wpis prawa w księdze wieczystej jest w postępowaniu administracyjnym wiążący i obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do stwierdzenia, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 4 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.. dalej: u.k.w.h.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 tej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Ponadto, art. 5 u.k.w.h. stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Przywołując adekwatne w tym przedmiocie orzeczenia sądów administracyjnych, Sąd uznał, że dokąd inwestor wykazuje prawo do dysponowania nieruchomością za pomocą wpisu prawa własności w księdze wieczystej organ administracji architektoniczno-budowlanej jest treścią tego wpisu związany. Nie może obalić samodzielnie domniemania, wynikającego z art. 3 ust. 1 u.k.w.h.
Jak wynika z akt kontrolowanego postępowania administracyjnego, inwestorzy Małgorzata Indycka i Andrzej Indycki nabyli sporną nieruchomość (działkę nr [...] w L.) od J. R. J. R. nabył przedmiotową nieruchomość na podstawie decyzji Wójta Gminy Nowy Targ z [...] września 2006 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z [...] maja 2008 r. Organ pierwszej instancji dysponował również zawiadomieniem sądu wieczystoksięgowego o wpisaniu prawa własności inwestorów w księdze wieczystej nr [...]. Wojewoda Małopolski włączył natomiast do akt sprawy informację o treści księgi wieczystej nr [...], aktualną na dzień 18 czerwca 2013 r., z której wynikało, że M. I. i A. I. są nadal właścicielami działki nr [...]. Bardziej aktualnych dokumentów w aktach sprawy brak. Wobec powyższego organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązane były przyjąć, że inwestorzy wykazali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wpis do księgi wieczystej korzystał bowiem z domniemania zgodności z prawem, wynikającego z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., a organy administracji nie były upoważnione do obalenia tego domniemania we własnym zakresie. Ponadto, M. I. i A. I. – którzy nie byli uczestnikami postępowania scalonego – nabyli nieruchomość od osoby, której prawo własności ujawnione zostało w księdze wieczystej. Chroniła ich zatem rękojmia publicznej wiary ksiąg wieczystych, wynikająca z art. 5 ust. 1 u.k.w.h.
W niniejszej sprawie nie było zatem podstawy do odmówienia inwestorom udzielenia pozwolenia na budowę. Kwestia rozstrzygnięcia, czy wpis w księdze wieczystej jest zgodny ze stanem prawnym nie stanowiła również zagadnienia wstępnego dla organów administracji architektoniczno-budowlanej. Właściciele nieruchomości byli bowiem znani, a wpis ich prawa własności w księdze wieczystej wiązał organy administracji, a zatem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 4 Prawa budowlanego oraz art. 3 ust. 1 u.k.w.h., ze skutkiem bezzasadnej odmowy udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę z tego właśnie powodu. Zaskarżona decyzja jest zatem niezgodna z przepisami prawa materialnego, uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Udzielając wskazówek i wytycznych Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy przyjmie, iż treść księgi wieczystej jest dla niego wiążąca w zakresie wykazania przez inwestora posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a samo uchylenie decyzji scaleniowych nie stanowi podstawy do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę. Rozpozna jednocześnie całość sprawy, ustalając, czy zostały spełnione wszystkie pozostałe przesłanki zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku J. K. podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłową wykładnię, zgodnie z którą organy administracji mogą ograniczyć kontrolę oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do wezwania o przedłożenie wpisu w księgach wieczystych, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią podczas kontroli prawdziwości oświadczenia badane powinny być także inne okoliczności prawne, w tym uchylenie decyzji scaleniowej,
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 ust. 1 u.k.w.h. poprzez nieprawidłową wykładnię, zgodnie z którą organ II instancji bezzasadnie odmówił A. I. prawa zabudowy nieruchomości,
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłową wykładnię, zgodnie z którą J. K. nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym,
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez uchylenie zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ I instancji nie zrealizował wytycznych WSA w Krakowie i nie wziął pod uwagę uchylenia decyzji scaleniowej i wstrzymania wykonania tej decyzji przez sąd administracyjny,
5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu II instancji w sytuacji, gdy nie była dotknięta naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, że uchylając zaskarżoną decyzję Sąd nie wziął pod uwagę wyroków: WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 842/09 i NSA sygn. akt II OSK 698/13, które wydane były w przedmiocie decyzji scaleniowej. Decyzja ta została uchylona, a wcześniej zostało wstrzymane jej wykonanie na podstawie art. 152 p.p.s.a. Tym samym obalone zostało domniemanie prawdziwości ksiąg wieczystych. A. I. nie posiada więc prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. I. wniósł o oddalenie tej skargi w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
J. K. w piśmie procesowym z 23 lutego 2015 r. odniósł się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Pismem z 31 marca 2015 r. J. K. uzupełnił uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała zatem oddaleniu.
Odmawiając słuszności zarzutowi naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane należy zaznaczyć, że w świetle powołanego przepisu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pojęcie "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Termin ten oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Co do zasady, do spełnienia wymogu wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wystarczające będzie złożenie przez inwestora oświadczenia o tym, że dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane. Niemniej jednak w sytuacji, gdy złożone przez stronę oświadczenie budzić będzie wątpliwości organu, zwłaszcza gdy istnieje spór odnośnie do dysponowania przez inwestora wskazanym prawem, organ zobowiązany jest do wyjaśnienia, czy inwestorowi rzeczywiście prawo to przysługuje. Kierując się zatem definicją ustaloną w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, organ będzie władny ustalić, czy złożone oświadczenie znajduje oparcie w stosownych dokumentach, w tym w księdze wieczystej sporządzonej dla konkretnej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wywodzi, że przy ocenie oświadczenia złożonego przez inwestorów, zachodziła potrzeba uwzględnienia okoliczności uchylenia przez Sąd ostatecznej decyzji scaleniowej gruntów wsi Lipnica Wielka, w wyniku której wydzielona została działka objęta wnioskiem inwestorów. Z takim stwierdzeniem nie sposób się zgodzić. Zauważyć trzeba, że inwestorzy zwracając się z wnioskiem o pozwolenia na budowę przedłożyli organowi zawiadomienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu V Wydział Ksiąg Wieczystych z 24 kwietnia 2012 r. o założeniu księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] z wpisem prawa własności na ich rzecz. Nadto, przedstawili akt notarialny umowy sprzedaży tej nieruchomości z 5 kwietnia 2012 r., stanowiący podstawę dokonanego wpisu w księdze wieczystej. Dokumenty te w świetle zgromadzonych akt sprawy pozwalały przyjąć tezę o prawdziwości złożonego wraz z wnioskiem oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawdziwości informacji wynikających z tych dokumentów nie mogło podważyć uchylenie decyzji scaleniowej gruntów wsi L., która zapadła w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów pozostaje odrębnym od trybu ustalania zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki zatem nie zostanie usunięte domniemanie zgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w stosownym trybie, wiążąca pozostaje treść dokonanych w niej wpisów. Brak jest zatem uzasadnionych podstaw do wyprowadzenia tezy o dokonaniu przez Sąd nieprawidłowej wykładni art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W świetle powyższego brak jest uzasadnienia dla zarzutu naruszenia przez Sąd art. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 ust. 1 u.k.w.h. Przepis art. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Natomiast art. 3 ust. 1 u.k.w.h. stanowi o domniemaniu, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe unormowania wpisują się w przedstawioną powyżej koncepcję, nie sposób zatem zarzucić Sądowi I instancji ich naruszenia. Zauważyć natomiast należy, że skarga kasacyjna zarzucając Sądowi I instancji nieprawidłową wykładnię tych przepisów nie przedstawia sposobu prawidłowej - w ocenie skarżącego kasacyjnie - wykładni, co pozwoliłoby na szczegółowe odniesienie się do przytoczonych argumentów. W tej sytuacji, podnoszony zarzut należało ocenić jako nieuzasadniony.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane należy podkreślić, że zarzut ten upatrywany jest przez autora skargi kasacyjnej w nieprawidłowości polegającej na odmowie posiadania przez J. K. przymiotu strony. Taka argumentacja zaskakuje, ponieważ Sąd nie odmówił J. K. przymiotu strony. W postępowaniu administracyjnym J. K. złożył odwołanie, wynikiem rozpoznania którego wydana została przez Wojewodę Małopolskiego decyzja zaskarżona w niniejszym postępowaniu. Również w postępowaniu sądowym J. K. nie odmówiono przymiotu strony. Ustalony przez organ oraz Sąd krąg stron postępowania odpowiada treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W tej sytuacji nieuzasadnionymi pozostają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał bowiem, że okoliczność uchylenia decyzji scaleniowej i wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu zakończenia sprawy prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu, pozostawała bez wpływu na przebieg postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Wiarygodność zamieszczonego w księdze wieczystej wpisu prawa własności z rzeczywistym stanem prawnym nie została w odpowiednim trybie podważona, a zatem organ pozostawał nim związany.
W związku z powyższym nie znalazł również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Przepis ten znalazłby zastosowanie, gdyby Sąd I instancji stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdzona zatem prawidłowość dokonanej przez Sąd wykładni przepisów prawa materialnego czyni zarzut ten nieuzasadnionym.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od J. K., uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło