I FZ 456/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-03
Skład orzekający: Artur Mudrecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowym, jeśli jej sytuacja finansowa nie uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego odmownego postanowienia, mimo że w międzyczasie uzyskała zysk zamiast straty podatkowej?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sytuacja finansowa spółki nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę poprzedniego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Ponowne rozpatrzenie wniosku o prawo pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku istotnej zmiany okoliczności dotyczących stanu majątkowego strony, a spółka nie wykazała takich zmian, mimo że jej sytuacja finansowa uległa poprawie (zysk zamiast straty).Stan faktyczny
Spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy po tym, jak jej poprzednie wnioski zostały prawomocnie odrzucone. Sąd pierwszej instancji odmówił zmiany postanowienia odmawiającego prawa pomocy, uznając, że sytuacja finansowa spółki nie uległa istotnej zmianie, a jej przychody i majątek wskazują na zdolność do ponoszenia kosztów. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc m.in. zadłużenie i chorobę prezesa, a także powołując się na inne orzeczenie, w którym przyznano jej zwolnienie od kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 223/14, odmawiające zmiany postanowienia z dnia 5 sierpnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.
1. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 223/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Sąd pierwszej instancji ocenił, że treść kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie informacji o stanie spółki jest w istocie tożsama z uzasadnieniem poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, z tym, że w oświadczeniu o majątku i dochodach zmianie uległa rubryka 8 uprzednio wskazując wartość straty podatkowej w wysokości – 779.307,92 zł, a obecnie zysk w kwocie 76.727,94 zł. Z tego powodu – zdaniem Sądu – przy ocenie niniejszego wniosku o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 5 sierpnia 2014 r.
Sąd wyraził również pogląd, że w świetle znacznych przychodów, jakie uzyskuje skarżąca spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczyły bowiem o prowadzeniu przez skarżącą działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody.
Sąd podkreślił, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie, w tym dotyczące prawa pomocy mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, natomiast skarżąca spółka we wniosku o zmianę postanowienia z dnia 5 sierpnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy nie wykazała nowych okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
2. W złożonym zażaleniu strona, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie oraz odmienne orzeczenie przez przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu strona stwierdziła, że nie ma wolnego majątku, jest zadłużona na kwoty w znacznych rozmiarach i nie ma możliwości dokonywania opłaty kosztów sądowych oraz korzystania z obsługi prawnej, z uwagi na ciężką chorobę Prezesa. Dodała, że 30 stycznia 2015 r., w sprawie o sygn. akt III SA/GL 1865/12 przedstawione dokumenty finansowe pozwoliły na zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca składała już uprzednio wniosek o przyznanie prawa pomocy, na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o przedstawione informacje, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata. Ocena sytuacji majątkowej strony, zawarta w tymże orzeczeniu Sądu pierwszej instancji była następnie przedmiotem kontroli instancyjnej, w toku której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I FZ 387/14, oddalił zażalenie strony skarżącej.
W tej sytuacji rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było rozpatrzenie kolejnego wniosku mając na względzie przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), który to stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji miał na uwadze treść wymienionego przepisu. Sąd wskazał, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, w sytuacji gdy doszło do istotnej zmiany okoliczności dotyczących stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych.
Dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą w kolejnym wniosku, stwierdzić za Sądem pierwszej instancji należy, że sytuacja finansowa skarżącej nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 5 sierpnia 2014 r. W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji, odwołując się do dokumentów źródłowych, przeprowadził analizę porównawczą obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy z poprzednim wnioskiem. Analiza doprowadziła do wniosku, że treść formularza wniosku o prawo pomocy w zakresie informacji o stanie spółki jest tożsama z uzasadnieniem wniosku z 28 kwietnia 2014 r. z tym, że w oświadczeniu o majątku i dochodach zmianie uległa rubryka 8 uprzednio wskazując wartość straty podatkowej w wysokości – 779.307,92 zł, a obecnie zysk w kwocie 76.727,94 zł. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w takiej analizie błędu. W zażaleniu nie kwestionuje się dokonanej w tym zakresie oceny. Strona żaląca nie odwołała się do żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć takie ustalenia Sądu. Zgodzić się zatem należało z Sądem pierwszej instancji, że okoliczności przedstawione w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie odbiegają znacznie od tych, który były już przedmiotem analizy we wcześniejszej fazie postępowania. Tym samym nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 5 sierpnia 2014 r.
Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2015 , sygn. akt III SA/Gl 1865/12, do którego odwołała się żaląca, w żaden sposób nie wpływa na ocenę sytuacji majątkowej skarżącej w niniejszej sprawie. Powołane orzeczenie nie zostało wydane w stosunku do skarżącej, zatem nie można zgodzić się z żalącą, aby miało ono jakikolwiek wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło