I FZ 366/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 630/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 7 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 630/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił B. T. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 7 kwietnia 2014 r., wydaną wobec skarżącego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że w stanie faktycznym sprawy, strona skarżąca kwestionowała podstawy do zastosowania art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej również jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") (przyjęcie tzw. fikcji doręczenia przesyłki), podnosząc okoliczność braku wiedzy o fakcie wydania decyzji organu drugiej instancji, jak również, podejmowanych próbach doręczenia jej decyzji w sposób wskazany w art. 150 § 1a i § 2 O.p. Jednocześnie, oprócz formułowanych na tę okoliczność twierdzeń, nie przedstawiła jednak innych dowodów, które uprawdopodobniałyby te twierdzenia. W szczególności, nie wykazała, by wszczęto z jej inicjatywy postępowanie wyjaśniające w urzędzie pocztowym. Dlatego też w ocenie WSA w Poznaniu, wobec braku uprawdopodobnienia tych okoliczności w treści wniosku, skuteczność doręczenia w trybie art. 150 § 2 O.p. należało ocenić na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu pocztowego. Z treści tego dokumentu wynikało natomiast, że kierowaną do strony informację o miejscu i terminie przechowywania przesyłki (awizo), doręczający, zostawił "w oddawczej skrzynce pocztowej adresata". Odnotowany na tzw. "zwrotce" sposób zawiadomienia adresata przesyłki odpowiadał jednemu ze sposobów zawiadamiania w rozumieniu art. 150 § 2 O.p. zdanie pierwsze. Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji nie stwierdził innych uchybień, które podważałyby zasadność zastosowania w sprawie trybu o jakim mowa w art. 150 § 2 O.p. (przyjęcia tzw. fikcji doręczenia przesyłki). Mając na uwadze, że prawidłowo zaadresowana (do strony) przesyłka została dwukrotnie awizowana, a jej zwrot do nadawcy nastąpił po upływie 14 dni od dnia pierwszego awizo. Skoro przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 10 kwietnia 2014 r., to doręczenie należało uznać za skuteczne z dniem 24 kwietnia 2014 r. Konsekwentnie, należało przyjąć, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 25 kwietnia 2014 r. i upływał z dniem 26 maja 2014 r. Tymczasem skargę w sprawie strona wniosła dopiero w dniu 16 czerwca 2014 r., a w treści złożonego wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu temu terminowi. Brak było więc podstaw, według Sądu pierwszej instancji do uznania zasadności wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący wnosząc o jego uchylenie zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), na skutek nieuwzględnienia złożonego w ustawowym terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy w realiach sprawy istnieją okoliczności co najmniej uprawdopodobniające, iż skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia strona generalnie powtórzyła argumenty o nieprawidłowym doręczeniu jej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Z kolei przy piśmie procesowym z dnia 30 września 2014 r. (k. 61 akt sądowych) skarżący nadesłał kserokopię pisma Poczty Polskiej S.A., Biuro Ładu Korporacyjnego i Zgodności, Dział Operacyjny w P., z dnia 23 września 2014 r., z którego wynika, że powtórne zawiadomienie o przesyłce poleconej nr 00659007731334765886 nieprawidłowo zostało pozostawione przez doręczyciela w skrytce pocztowej, z której skarżący korzysta na podstawie umowy z Pocztą zamiast, tak jak pierwsze zawiadomienie, w skrzynce oddawczej strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem, mimo błędnego uzasadnienia, prawidłowo rozstrzygnął o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2014 r. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazując na motywy dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że koronnym argumentem na który we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się strona miał być brak prawidłowego doręczenia jej przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Taki argument sprawia, że strona kwestionuje w ogóle prawidłowość doręczenia przedmiotowego postanowienia, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi liczonego od dnia doręczenia decyzji. Instytucja przywrócenia terminu natomiast ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi w aspekcie dochowania terminu jej złożenia. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.