II SA/Wa 75/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Tomasz Noske, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 oraz art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. nr 205 poz. 1203), po rozpatrzeniu wniosku Z. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. P. statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. Z. P. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym [...]. Z protokołu powypadkowego nr [...] z dnia [...] lutego 1997 r. sporządzonego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego wynika, iż zainteresowany żołnierz uległ wypadkowi podczas pełnienia służby w PKW [...]. Wypadek ten miał miejsce w dniu [...] grudnia 1996 r. w czasie, gdy wnioskodawca wyjechał na 60-cio godzinną przepustkę rekreacyjną, która zgodnie z przepisami ([...]) była udzielona w zakresie działalności mandatowych. W rejonie [...], prawdopodobnie wskutek chwilowej dekoncentracji kierowcy (spowodowanej odwróceniem się w kierunku pasażerów i nałożonych w tym momencie splotu dodatkowych, niekorzystnych okoliczności - łagodny "zlewający się" z pustynią łuk na drodze, silny boczny podmuch wiatru pustynnego) pojazd zjechał w lewo na nieoznaczone pobocze i w odległości ok. 30 m najechał na asfaltową muldę, która spowodowała wyrzucenie samochodu i jego rozbicie. Z. P. był pasażerem pojazdu i nie miał wpływu na jego kierowanie. Wskutek zdarzenia żołnierz doznał złamania kompresyjnego kręgów L 1 - 3 z przemieszczeniem odłamów w kierunku rdzenia kręgowego z zaburzeniami neurologicznymi w postaci paraplegii dolnej, złamania żeber 5-7 po stronie lewej i złamania obojczyka lewego. Trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem wyniósł 100%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu Z. P. zostało przyznane odszkodowanie w trybie zwykłym. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania Z. P. statusu weterana poszkodowanego. Z. P. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sporawy wskazał, że przyjęta przez organ zawężająca interpretacja zapisu ustawy - inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: - ze szczególnym naciskiem na słowa "bezpośredni związek" - art. 5 ustawy pkt 15 ppkt c, jest bezpodstawna i błędnie prowadzi do odmowy uznania wypadku jakiemu uległ, jako wypadku uprawniającego do przyznania statusu weterana pokrzywdzonego. W ocenie żołnierza, interpretacja ta jest niezgodna z przyjętą w doktrynie teorią adekwatnego związku przyczynowego, czy też koniecznego związku przyczynowego. Zainteresowany nie zgadza się również z przyjętą przez Ministra interpretacją, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - pozostaje bez znaczenia dla oceny czy wypadek zdarzył się w związku z pełnioną służbą wojskową. Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do zmiany poprzedzającej decyzji. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wskazał na art. 4 pkt 15 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, zgodnie z którym, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przedmiotowy wypadek nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano i wysłano PKW. Ustalenia dokonane w protokole powypadkowym jednoznacznie wskazują na okoliczności zaistnienia wypadku w dniu [...] grudnia 1996 r. Tym samym nie można uznać, że wypadek ten zaistniał w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nadrzędny cel ustawodawcy można wywnioskować z ww. definicji "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona w przedmiotowej ustawie, aby odróżnić wypadek określony w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760 ze zm.) od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Zauważyć należy, że wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Wypadek, aby był uznany za wypadek stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu osób wymienionych w art. 2 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych, stanowiłoby przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego i jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Byłoby to sprzeczne z celem ustawy i prowadziłoby do absurdu np. nadawania statusu weterana poszkodowanego osobie, która uległa wypadkowi podczas zajęć sportowych, podczas udawania się na posiłek, czy podczas wykonywania prac biurowych, itp. Z. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej wskazaną decyzję ostateczną Ministra Obrony Narodowej, zarzucając organowi błędną interpretację art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez przyjęcie, że wypadek któremu uległ w dniu [...] grudnia 1996 r. w [...] nie uprawnia go do uzyskania statusu weterana. W konkluzji skargi, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż wypadek miał miejsce i związek z wykonywana służbą wojskową w misji zagranicznej. Wyżej wskazana ustawa ma wynagrodzić żołnierzowi uszczerbek na zdrowiu doznany w trakcie wykonywania misji zagranicznej. Na poparcie swoich twierdzeń, wskazuje na art. 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Skarżący błędnie rozumie instytucje zawarte w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. nr 205 poz. 1203). Ustawa ta nie dotyczy jakichkolwiek uszczerbków na zdrowiu powstałych u żołnierza wykonującego działania poza granicami RP, ale w przeciwieństwie do przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760 ze zm.) ogranicza się jedynie do uszczerbków doznanych w wyniku wypadków ściśle sprecyzowanych w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Zgodnie z tym przepisem wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Skarżący uległ wypadkowi komunikacyjnemu w trakcie przepustki rekreacyjnej. W niniejszej sytuacji do wypadku doszło nie wskutek bezpośrednich działań zaczepnych czy obronnych polskiego kontyngentu wojskowego czy wojsk sojuszniczych, ale na skutek innych zdarzeń losowych, niezależnych od skarżącego. Wypadek nie miał także bezpośredniego związku z innymi działaniami żołnierza wykonywanymi w ramach jego obowiązków (np. akcja gaśnicza jednostek p.poż). Wypadek, któremu uległ Z. P. w [...] w dniu [...] grudnia 1996 r. stanowi wypadek podlegający instytucjom prawnym przewidzianym w przepisach ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Z tego tytułu skarżący otrzymał świadczenia przewidziane w tej ustawie, co jest w sprawie bezsporne. Organ trafnie argumentuje, wskazując, w zaskarżonej decyzji, na kwalifikowaną postać wypadku, z uwagi na specyficzne okoliczności wymienione w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, iż wypadek, któremu uległ skarżący nie ma cech wypadku przewidzianego w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa. Skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze, wskazując na związek adekwatny albo konieczny związek przyczynowy doznanego wypadku ze służbą wojskową pełnioną poza granicami RP, wypadek rozumie w sensie ogólnym, abstrahując od jego definicji zawartej w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Wskazać zatem wyraźnie należy, iż status weterana poszkodowanego jest ściśle związany z doznaniem przez żołnierza uszczerbku na zdrowiu w związku z bezpośrednimi działami zaczepnymi czy obronnymi polskiego kontyngentu wojskowego czy wojsk sojuszniczych albo z innymi działaniami żołnierza wykonywanymi w ramach jego obowiązków. Nie wystarczy tu doznanie uszczerbku w ramach przebywania na tak zwanym (w doktrynie wojennej) teatrze działań, ale branie udziału w działaniach bojowych w sensie obronnym lub atakującym, bądź wykonywanie innych działań w ramach obowiązków (np. działania jednostek p.poż. w ramach akcji gaśniczej spowodowanej pożarem). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia przez Ministra Obrony Narodowej prawa przy wydaniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji, które mogły by stanowić o ich uchyleniu albo o stwierdzeniu ich nieważności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.