II OZ 1113/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dnia 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. i W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 413/14 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. M. i W. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 413/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oddalił wniosek E. M. i W. M. o wstrzymanie wykonania postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oddalił zarzuty wniesione przez E. M. i W. M. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczącego tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] wystawionego w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia [...] września 2001 r. nr [...] nakazującej U. i S. K. (uprzednim właścicielom przedmiotowej nieruchomości) rozbiórkę wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu budowlanego - domku o konstrukcji drewnianej o pow. zabudowy 24 m² wraz z elementami betonowymi na których obiekt postawiono oraz chodnikiem z płyt betonowych z wjazdem z płyt chodnikowych i płyt '"jomb", obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu o konstrukcji drewnianej związanego z gruntem wraz ze zbiornikiem oraz obiektu budowlanego - natrysku o konstrukcji drewnianej obłożonego blachą wybudowanych na działce nr [...] w miejscowości K., gmina W. W trybie odwoławczym Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne organu I instancji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisane postanowienie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż w razie uchylenia zaskarżonego postanowienia postępowanie egzekucyjne okazałoby się bezprzedmiotowe, a w tej sytuacji mogłoby dojść do nieodwracalnych skutków w postaci rozbiórki budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przytoczył art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd podkreślił, że skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, winien wykazać istnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania decyzji możliwe jest wyłącznie w razie wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez zaskarżony akt. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które mają przymiot wykonalności, tzn. nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, gdyż zawiera rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia organu I instancji i umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed organem I instancji. Zaskarżone postanowienie nie nakłada zatem na jej adresatów żadnych obowiązków ani też nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. M. i W. M., zarzucając naruszenie art. 194 § 1 pkt 2 w z w. z art 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2014 r. poprzez wstrzymanie wykonalności postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...], do czasu prawomocnego zakończenia sprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący stwierdzili, że wykonalność aktu lub czynności, do której odwołuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szeroko, w sposób ogólny. Strona stoi na stanowisku, że przepis ten nie odwołuje się wyłącznie do wykonalności, rozumianej jako możliwość dobrowolnego lub przymusowego wykonania decyzji lub postanowienia, w szczególności w trybie egzekucyjnym. Skoro istotą owego przepisu jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w celu ochrony strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać zaskarżony akt lub czynność, to należałoby uznać, iż przepis ten odwołuje się do wszelkich rozstrzygnięć, które mogą spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, a więc również takich rozstrzygnięć, których tylko pośrednim skutkiem jest potencjalna możliwość wyrządzenia istotnej szkody skarżącemu. W ocenie skarżących charakter taki ma zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Odmowa wstrzymania wykonalności postanowienia powoduje, że skarżący teoretycznie mogą ponieść w wyniku ewentualnego wykonania postanowienia znaczne straty związane z prawdopodobną koniecznością rozbiórki obiektu, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżących nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki oznacza, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone. Odnośnie obawy skarżących dotyczącej ewentualnej konieczności rozbiórki obiektu wskazać należy, iż aby mogło być prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki – w sytuacji wcześniejszego umorzenia postępowania egzekucyjnego – konieczne jest ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W przypadku ewentualnego ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w tym nowym postępowaniu, stronom będą służyć stosowne środki prawne. Także możliwość uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonego przez skarżących postanowienia nie stanowi przesłanki do jego wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.