I GZ 83/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-11
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej i której rachunki bankowe zostały zajęte, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać brak wystarczających środków na ich pokrycie. Samo złożenie oświadczeń o trudnej sytuacji finansowej i zajęciu rachunków bankowych nie jest wystarczające. Strona ma obowiązek przedstawić dokumenty potwierdzające jej twierdzenia, a ich brak, mimo wezwania sądu, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. W przypadku spółki w likwidacji, która złożyła deklaracje VAT wskazujące na istnienie podstaw do opodatkowania, wątpliwości budzi twierdzenie o całkowitym zaprzestaniu działalności.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków z powodu likwidacji i zajęcia rachunków bankowych. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób wystarczający, mimo wezwań do uzupełnienia dokumentacji. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając błędne przyjęcie braku przesłanek do uwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "H." sp. z o.o. w likwidacji w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 611/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "H." sp. z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy zawieszenia postępowania) postanawia: oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. odmówił przyznania prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych "H." Sp. z o.o. w likwidacji w C. w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 [...] 2014 r., nr [...] przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy zawieszenia postępowania).
Sąd I instancji wskazał, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych podała, że uchwałą walnego zgromadzenia z dnia 23 [...] 2013 r. została postawiona w stan likwidacji. Skarżąca podała, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w związku z czym nie posiada środków do uiszczenia opłaty sądowej. Wezwana do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca wniosła o przedłużenie jej terminu do złożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z uwagi na niemożność przedłożenia ich w zakreślonym terminie. Jednocześnie skarżąca podała, że nie posiada żadnych środków finansowych w kasie gdyż nie prowadzi żadnych transakcji, nie posiada sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy natomiast jej rachunki bankowe zostały zajęte przez Izbę Celną, Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. W wykonaniu zarządzenia wnioskodawczyni nadesłała jedynie część z dokumentów do przedłożenia, których została zobowiązana. W śród nich było: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2013 r., kopia wydruku internetowego stanu konta prowadzonego w M. Bank S.A. wskazujące na ujemne bieżące saldo rachunku i zestawienie blokad na rachunku bankowym prowadzonym w A. na dzień 1 [...] 2014 r.
Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek upoważniających do zastosowania instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskująca spółka została wezwana o dokumenty źródłowe pismem referendarza sądowego z dnia 1 [...] 2014 r. Z dokumentów i materiałów, o które była wzywana, do akt nadesłano tylko ich drobną część (de facto tylko jeden dokument – deklarację CIT-8). Spółka w ogóle nie nadesłała deklaracji VAT-7, o które została wezwana, czy ewidencji środków trwałych spółki. Odnośnie wyciągów z rachunku bankowego spółki Sąd stwierdził, że nadesłane do akt druki internetowe z rachunków bankowych spółki faktycznie, wskazują na relatywnie wysokie saldo ujemne na rachunku w M. Bank, oraz wskazują na zajęcia rachunku bankowego prowadzonego przez spółkę w A. przez organy celne i skarbowe oraz przez komornika sądowego jednak forma w jakiej zostały one przedstawione nie pozwala uwiarygodnić oświadczenia wnioskodawcy w zakresie nieprowadzenia czynności gospodarczych i obciążeń finansowych spółki innych, aniżeli zajęcia dokonywane w toku postępowań egzekucyjnych (np. z tytułu zobowiązań).
H. spółka z o.o. w likwidacji w C., zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała okoliczności skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.
Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem dokumentów dołączonych do zażalenia.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze stan sprawy, przede wszystkim treść wniosku skarżącej spółki o przyznanie jej prawa pomocy, fakt wezwania jej do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuacje majątkową oraz zakres, w jakim skarżąca wezwanie to wykonała, podzielić należy ocenę Sądu I instancji, że skarżąca spółka nie wykazała, aby spełnione zostały warunki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. umożliwiające przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powołany art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej i finansowej, umożliwiający dokonanie oceny czy jest on w stanie partycypować w kosztach sprawy czy istotnie nie posiada środków wystarczających do poniesienia kosztów postępowania w pełnej wysokości. Istotnym jest również, że nie jest wystarczające złożenie odpowiednich oświadczeń czy wskazanie okoliczności powodujących w ocenie wnioskodawcy niemożność poniesienia kosztów postępowania w pełnej czy jakiejkolwiek wysokości. Oświadczenia oraz podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczność powinny zostać poparte dokumentami lub dowodami przemawiającymi za zasadnością twierdzeń zawartych we wniosku.
Podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku z dnia 7 [...] 2014 r. okoliczności, które w jej ocenie miały przemawiać za udzieleniem prawa pomocy w zakresie częściowym, pomimo wezwania jej pismem z dnia 1 [...] 2014 r. do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację majątkową i zdolności płatnicze, nie zostały wykazane. Skarżąca uchyliła się bowiem, co trafnie stwierdził Sąd I instancji, od przedstawienia dokumentów mogących zobrazować jej aktualną kondycję finansową, w tym w zakresie podnoszonej przez skarżącą okoliczności zaprzestania prowadzenia działalności. Nie przedstawiła ona, pomimo podnoszenia tego faktu zarówno przez referendarza, jak i Sąd I instancji, zaświadczenia o zaprzestaniu bądź zawieszeniu działalności gospodarczej, co poddaje wątpliwość twierdzenia Spółki w zestawieniu ze złożonymi deklaracjami VAT (załączonymi w niniejszej sprawie do zażalenia na postanowienie WSA z dnia 8 września 2014 r.) – 7 za okres od [...] do [...] 2014 r. z których wynika, że w tym okresie istniała podstawa do opodatkowania spółki z tytułu dostaw towarów i usług na terytorium kraju zarówno opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku. Poza wydrukami internetowymi z kont bankowych wskazującymi na ujemne saldo i zajęcie komornicze, Skarżąca uparcie uchylała się od nadesłania pełnych wyciągów z tych rachunków obrazujących dokonywane na nich operacje finansowe wskazując, iż blokada rachunków jednoznacznie świadczy o tym, że Spółka nie może dysponować środkami, które się tam znajdują oraz, że wszelkie wpływy przeznaczane są na spłatę zadłużenia. W takim stanie sprawy prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie można było dokonać merytorycznie oceny wniosku skarżącej.
Oceny tej nie zmienia okoliczności nadesłania przez skarżącą wraz z zażaleniem niektórych z dokumentów, na brak których zwrócił uwagę Sąd I instancji. Stwierdzić należy, że dokumenty te należało potraktować jako spóźnione. Skarżąca była bowiem wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku. Na jej wniosek termin do przedłożenia wskazanych w tym wezwaniu dokumentów został przedłużony o trzy tygodnie. Pomimo tego skarżąca nie przedłożyła większości z dokumentów, o jakich była mowa w wezwaniu, czym uniemożliwiał dokonanie oceny wystąpienia w stosunku do niej przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Analiza nadesłanych dokumentów nie uzasadnia uznania, że skarżąca nie dysponuje środkami dostatecznym do poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu od wniesionej przez spółkę skargi. Z deklaracji VAT – 7 za okres od [...] do [...] 2014 r. wynika bowiem, że w tym okresie istniała podstawa do opodatkowania spółki z tytułu dostaw towarów i usług na terytorium kraju zarówno opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku. Stan taki sugeruje, że skarżąca spółka wbrew oświadczeniu złożonemu we wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadzi działalności gospodarczą, a co najmniej poddaje w wątpliwość oświadczenie, że takowej działalności w ogóle nie prowadzi. Zestawienie środków trwałych wskazuje natomiast, że skarżąca środki takie posiada i choć część z nich jest zajęta przez komornika sądowego, to pozostała część tych środków jest w dyspozycji spółki. Przedłożony wydruk z rachunku bankowego prowadzonego w banku M., tak jak w dotychczasowym toku sprawy, nie wskazuje w jakimkolwiek zakresie na historię prowadzonych na nim operacji. Potwierdza wyłącznie istnienie na nim ujemnego salda i jego zajęcia komorniczego. Powyższe okoliczności oraz nie przedłożenie jakichkolwiek informacji dotyczących drugiego z rachunków bankowych, jakie skarżąca posiada - konto w A. - uniemożliwia ocenę zdolności płatniczych wnioskodawczyni w odniesieniu do wysokości środków finansowych i zakresu, w jaki może nimi dysponować.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło