I GZ 84/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-11
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej, wykazała istnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej, mimo wezwań sądu. Samo oświadczenie o braku środków lub zajęciu rachunków bankowych nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka "H." sp. z o.o. w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków z powodu likwidacji i zajęcia rachunków bankowych. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek do jego udzielenia, ponieważ nie przedstawiła wymaganej dokumentacji. Spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając błąd sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "H." sp. z o.o. w likwidacji w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 612/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "H." sp. z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy zawieszenia postępowania) postanawia: oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. odmówił przyznania prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych "H." Sp. z o.o. w likwidacji w C. w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 [...] 2014 r., nr [...] przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy zawieszenia postępowania).
Sąd I instancji wskazał, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych podała, że uchwałą walnego zgromadzenia z dnia 23 [...] 2013 r. została postawiona w stan likwidacji. Skarżąca podała, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w związku z czym nie posiada środków do uiszczenia opłaty sądowej. Wezwana do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca wniosła o przedłużenie jej terminu do złożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z uwagi na niemożność przedłożenia ich w zakreślonym terminie. Jednocześnie skarżąca podała, że nie posiada żadnych środków finansowych w kasie gdyż nie prowadzi żadnych transakcji, nie posiada sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy natomiast jej rachunki bankowe zostały zajęte przez Izbę Celną, Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. W wykonaniu zarządzenia wnioskodawczyni nadesłała jedynie część z dokumentów do przedłożenia, których została zobowiązana. W śród nich było: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2013 r., kopia wydruku internetowego stanu konta prowadzonego w M. Bank S.A. wskazujące na ujemne bieżące saldo rachunku i zestawienie blokad na rachunku bankowym prowadzonym w A. na dzień 1 [...] 2014 r.
Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek upoważniających do zastosowania instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskująca spółka została wezwana o dokumenty źródłowe pismem referendarza sądowego z dnia 1 [...] 2014 r. Z dokumentów i materiałów, o które była wzywana, do akt nadesłano tylko ich drobną część (de facto tylko jeden dokument – deklarację CIT-8). Spółka w ogóle nie nadesłała deklaracji VAT-7, o które została wezwana, czy ewidencji środków trwałych spółki. Odnośnie wyciągów z rachunku bankowego spółki Sąd stwierdził, że nadesłane do akt druki internetowe z rachunków bankowych spółki faktycznie, wskazują na relatywnie wysokie saldo ujemne na rachunku w M. Bank, oraz wskazują na zajęcia rachunku bankowego prowadzonego przez spółkę w A. przez organy celne i skarbowe oraz przez komornika sądowego jednak forma w jakiej zostały one przedstawione nie pozwala uwiarygodnić oświadczenia wnioskodawcy w zakresie nieprowadzenia czynności gospodarczych i obciążeń finansowych spółki innych, aniżeli zajęcia dokonywane w toku postępowań egzekucyjnych (np. z tytułu zobowiązań).
H. spółka z o.o. w likwidacji w C., zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała okoliczności skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.
Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem dokumentów dołączonych do zażalenia.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze stan sprawy, przede wszystkim treść wniosku skarżącej spółki o przyznanie jej prawa pomocy, fakt wezwania jej do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuacje majątkową oraz zakres, w jakim skarżąca wezwanie to wykonała, podzielić należy ocenę Sądu I instancji, że skarżąca spółka nie wykazała, aby spełnione zostały warunki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. umożliwiające przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powołany art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej i finansowej, umożliwiający dokonanie oceny czy jest on w stanie partycypować w kosztach sprawy czy istotnie nie posiada środków wystarczających do poniesienia kosztów postępowania w pełnej wysokości. Istotnym jest również, że nie jest wystarczające złożenie odpowiednich oświadczeń czy wskazanie okoliczności powodujących w ocenie wnioskodawcy niemożność poniesienia kosztów postępowania w pełnej czy jakiejkolwiek wysokości. Oświadczenia oraz podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczność powinny zostać poparte dokumentami lub dowodami przemawiającymi za zasadnością twierdzeń zawartych we wniosku.
Podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku z dnia 7 [...] 2014 r. okoliczności, które w jej ocenie miały przemawiać za udzieleniem prawa pomocy w zakresie częściowym, pomimo wezwania jej pismem z dnia 1 [...] 2014 r. do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację majątkową i zdolności płatnicze, nie zostały wykazane. Skarżąca uchyliła się bowiem, co trafnie stwierdził Sąd I instancji, od przedstawienia dokumentów mogących zobrazować jej aktualną kondycję finansową, w tym w zakresie podnoszonej przez skarżącą okoliczności zaprzestania prowadzenia działalności. Nie przedstawiła ona, pomimo podnoszenia tego faktu zarówno przez referendarza, jak i Sąd I instancji, zaświadczenia o zaprzestaniu bądź zawieszeniu działalności gospodarczej, co poddaje wątpliwość twierdzenia Spółki w zestawieniu ze złożonymi deklaracjami VAT (załączonymi w niniejszej sprawie do zażalenia na postanowienie WSA z dnia 8 września 2014 r.) – 7 za okres od [...] do [...] 2014 r. z których wynika, że w tym okresie istniała podstawa do opodatkowania spółki z tytułu dostaw towarów i usług na terytorium kraju zarówno opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku. Poza wydrukami internetowymi z kont bankowych wskazującymi na ujemne saldo i zajęcie komornicze, Skarżąca uparcie uchylała się od nadesłania pełnych wyciągów z tych rachunków obrazujących dokonywane na nich operacje finansowe wskazując, iż blokada rachunków jednoznacznie świadczy o tym, że Spółka nie może dysponować środkami, które się tam znajdują oraz, że wszelkie wpływy przeznaczane są na spłatę zadłużenia. W takim stanie sprawy prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie można było dokonać merytorycznie oceny wniosku skarżącej.
Oceny tej nie zmienia okoliczności nadesłania przez skarżącą wraz z zażaleniem niektórych z dokumentów, na brak których zwrócił uwagę Sąd I instancji. Stwierdzić należy, że dokumenty te należało potraktować jako spóźnione. Skarżąca była bowiem wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku. Na jej wniosek termin do przedłożenia wskazanych w tym wezwaniu dokumentów został przedłużony o trzy tygodnie. Pomimo tego skarżąca nie przedłożyła większości z dokumentów, o jakich była mowa w wezwaniu, czym uniemożliwiał dokonanie oceny wystąpienia w stosunku do niej przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Analiza nadesłanych dokumentów nie uzasadnia uznania, że skarżąca nie dysponuje środkami dostatecznym do poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu od wniesionej przez spółkę skargi. Z deklaracji VAT – 7 za okres od [...] do [...] 2014 r. wynika bowiem, że w tym okresie istniała podstawa do opodatkowania spółki z tytułu dostaw towarów i usług na terytorium kraju zarówno opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku. Stan taki sugeruje, że skarżąca spółka wbrew oświadczeniu złożonemu we wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadzi działalności gospodarczą, a co najmniej poddaje w wątpliwość oświadczenie, że takowej działalności w ogóle nie prowadzi. Zestawienie środków trwałych wskazuje natomiast, że skarżąca środki takie posiada i choć część z nich jest zajęta przez komornika sądowego, to pozostała część tych środków jest w dyspozycji spółki. Przedłożony wydruk z rachunku bankowego prowadzonego w banku M., tak jak w dotychczasowym toku sprawy, nie wskazuje w jakimkolwiek zakresie na historię prowadzonych na nim operacji. Potwierdza wyłącznie istnienie na nim ujemnego salda i jego zajęcia komorniczego. Powyższe okoliczności oraz nie przedłożenie jakichkolwiek informacji dotyczących drugiego z rachunków bankowych, jakie skarżąca posiada - konto w A. - uniemożliwia ocenę zdolności płatniczych wnioskodawczyni w odniesieniu do wysokości środków finansowych i zakresu, w jaki może nimi dysponować.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło